Το Ιράν αξιοποιεί τον πόλεμο με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για να δείξει ότι, ακόμη και μετά τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του, παραμένει στρατηγικά ευέλικτο και στρατιωτικά ανθεκτικό.

Καθώς η αμερικανοϊσραηλινή αεροεκστρατεία μπαίνει στη δεύτερη εβδομάδα της, το Ιράν εγκαταλείπει σταδιακά τον ρόλο του «σάκου του μποξ» και περνά σε έναν πόλεμο φθοράς, χτυπώντας εκεί όπου θεωρεί ότι ο αντίπαλος πονάει περισσότερο: στις αντιαεροπορικές και αντιπυραυλικές άμυνες. Αντί να προσπαθεί να ανταγωνιστεί σε όγκο και τεχνολογία πυραύλων ΗΠΑ και Ισραήλ, στοχεύει συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, ραντάρ και κρίσιμες δομές διοίκησης και ελέγχου, με σκοπό να «τυφλώσει» την αμερικανική ομπρέλα προστασίας στη Μέση Ανατολή.

Σε Κουβέιτ και Κατάρ, ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης και θόλοι ραντάρ σε βάσεις όπως το Al Udeid και το Camp Arifjan δέχθηκαν πλήγματα από ιρανικούς πυραύλους και drones, με αποτέλεσμα ζημιές σε κρίσιμες υποδομές που στηρίζουν την αεράμυνα των αμερικανικών δυνάμεων. Παράλληλα, ιρανικές παραστρατιωτικές οργανώσεις χτύπησαν ξενοδοχεία σε σημεία όπως το Ερμπίλ, όπου φιλοξενούνται Αμερικανοί στρατιώτες, δείχνοντας ότι η Τεχεράνη παρακολουθεί στενά τις εναλλακτικές διευκολύνσεις που χρησιμοποιεί το Πεντάγωνο στην περιοχή.

Η Ουάσινγκτον αναγνωρίζει ότι οι επιθέσεις του Ιράν έχουν προσαρμοστεί, αλλά επιμένει ότι η καμπάνια βομβαρδισμών μειώνει σημαντικά τις ικανότητες της Τεχεράνης: σύμφωνα με τον επικεφαλής του μικτού επιτελείου, οι βαλλιστικές επιθέσεις έχουν πέσει κατά περίπου 90% και οι επιθέσεις με «μονοδρόμους» drones κατά 83% από την έναρξη της επιχείρησης. Την ίδια στιγμή, το Πεντάγωνο παραδέχεται σε ενημερώσεις προς το Κογκρέσο ότι το Ιράν διατηρεί έως και το 50% του αποθέματος πυραύλων και εκτοξευτών του, ενώ ανησυχίες εκφράζονται για πιθανή «δεύτερη φάση» με πιο εξελιγμένα, ακόμη και υπερηχητικά, όπλα.

Ιράν: Το «αόρατο» μέτωπο των αμερικανικών αναχαιτιστών

Η επιλογή στόχων από το Ιράν δεν είναι τυχαία: βασίζεται σε συμπεράσματα από τον περσινό 12ήμερο πόλεμο, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ αναγκάστηκαν να καταναλώσουν μεγάλο μέρος των αποθεμάτων των αναχαιτιστικών πυραύλων τους για να αποκρούσουν μαζικές επιθέσεις. Εκθέσεις αμερικανικών think tanks εκτιμούν ότι τότε χρησιμοποιήθηκαν περίπου 100–150 αναχαιτιστές THAAD και γύρω στους 80 SM‑3, δηλαδή έως και το ένα τρίτο του διαθέσιμου αποθέματος για ορισμένα συστήματα, κάτι που χαρακτηρίζεται ήδη ως «ανησυχητικό» για τη βιωσιμότητα των μελλοντικών επιχειρήσεων.

Το Ιράν φαίνεται να έχει κατανοήσει ότι δεν χρειάζεται να καταστρέψει τους αναχαιτιστές, αλλά να τους εξαντλήσει, εκτοξεύοντας χιλιάδες φθηνά drones και πυραύλους προς στόχους σε χώρες του Κόλπου, από τη Σαουδική Αραβία ως τα ΗΑΕ, το Κατάρ, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, για να αναγκάσει την Ουάσινγκτον και τους συμμάχους της να «κάψουν» πανάκριβους πυραύλους άμυνας. Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί: μόνο τα ΗΑΕ αναφέρουν ότι έχουν δεχθεί πάνω από 1.400 drones και εκατοντάδες πυραύλους, ενώ το Κατάρ και το Κουβέιτ καταγράφουν δεκάδες έως εκατοντάδες εναέριες απειλές, με τις αντιαεροπορικές άμυνες να αναγκάζονται σε συνεχή ενεργοποίηση.

Αμερικανοί αναλυτές μιλούν πλέον ανοιχτά για έναν «αγώνα φθοράς» γύρω από τα αποθέματα αναχαιτιστών, επισημαίνοντας ότι οι γραμμές παραγωγής σε συστήματα όπως τα THAAD και οι SM‑3 παρουσιάζουν διακυμάνσεις και καθυστερήσεις, την ώρα που η ζήτηση εκτοξεύεται. Ουσιαστικά, το Ιράν επιχειρεί να μετατρέψει το πλεονέκτημα τεχνολογίας της Δύσης σε στρατηγικό μειονέκτημα κόστους, επιβάλλοντας έναν πόλεμο όπου ένας φθηνός ιρανικός drone μπορεί να υποχρεώσει την απέναντι πλευρά να ξοδέψει έναν πύραυλο πολλών εκατομμυρίων.

Ιράν: ηγεσία, επιβίωση και μήνυμα ισχύος

Το στρατιωτικό σκηνικό συμπίπτει με μια ιστορική πολιτική μετάβαση στο Ιράν, καθώς ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ αναλαμβάνει τα καθήκοντα του νέου ανώτατου ηγέτη, λίγες ημέρες μετά τη δολοφονία του πατέρα του Αλί Χαμενεΐ σε κοινό πλήγμα ΗΠΑ–Ισραήλ. Η επιλογή του από τη Συνέλευση των Ειδικών ερμηνεύεται από αναλυτές ως μήνυμα εσωτερικής συνέχειας, αλλά και πρόκληση προς αντιπάλους που ήλπιζαν ότι η «αποκεφαλισμένη» Ισλαμική Δημοκρατία θα βυθιζόταν σε παράλυση.

Αντίθετα, η εικόνα που προβάλλουν οι ιρανικές επιθέσεις είναι ενός καθεστώτος που, παρά το σοκ και το πλήγμα κύρους, εξακολουθεί να μπορεί να συντονίζει πολύπλοκες στρατιωτικές επιχειρήσεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, από τον Περσικό Κόλπο μέχρι το Ιράκ και τον Λίβανο. Αμερικανοί αξιωματούχοι παραδέχονται ότι το Ιράν «δεν συμπεριφέρεται σαν αποκεφαλισμένο καθεστώς», γεγονός που ενισχύει την αίσθηση ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να μετατρέψει την απώλεια του ανώτατου ηγέτη σε αφήγημα αντοχής και εθνικής συσπείρωσης, σύμφωνα με τους New York Times.

Την ίδια ώρα, οι απώλειες δεν είναι μονομερής υπόθεση: επτά Αμερικανοί στρατιώτες έχουν σκοτωθεί και περίπου 140 έχουν τραυματιστεί από την αρχή του πολέμου, ενώ οι ιρανικές αρχές μιλούν για περίπου 1.300 νεκρούς στο Ιράν από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα και τουλάχιστον 30 νεκρούς σε όλη τη Μέση Ανατολή από τις ιρανικές επιθέσεις. Σε αυτό το περιβάλλον, η Τεχεράνη φαίνεται να πιστεύει ότι αρκεί να «επιβιώσει» πολιτικά και στρατιωτικά από τον καταιγισμό των βομβαρδισμών, για να μπορεί να διακηρύξει στο εσωτερικό και στον άξονα των συμμάχων της ότι νίκησε μια υπερδύναμη που δεν κατάφερε να τη γονατίσει.