Λίγες εβδομάδες πριν από τις κάλπες της 12ης Απριλίου στην Ουγγαρία, στο παρασκήνιο παίζεται ένα παιχνίδι ισχύος με πρωταγωνιστές τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Βίκτορ Όρμπαν, πολύ πέρα από τα όρια της Βουδαπέστης. Σύμφωνα με αποκαλύψεις, το Κρεμλίνο έχει εγκρίνει μυστικό σχέδιο υποστήριξης του Ούγγρου πρωθυπουργού, με στόχο να διατηρηθεί στην εξουσία ο πιο πιστός – και πιο ενοχλητικός για τις Βρυξέλλες – σύμμαχος της Μόσχας εντός ΕΕ και ΝΑΤΟ.
Το σχέδιο, που εκπονήθηκε από τη ρωσική «Social Design Agency», εταιρεία υπό δυτικές κυρώσεις για την εκστρατεία παραπληροφόρησης «Doppelgänger», προβλέπει μαζικό «πλημμύρισμα» των ουγγρικών social media με μηνύματα σχεδιασμένα στη Ρωσία, αλλά διακινούμενα από «ντόπιες» φωνές. Ο Όρμπαν προβάλλεται ως «ισχυρός ηγέτης με παγκόσμιους φίλους» που κρατά την Ουγγαρία «κυρίαρχη» και «ίση μεταξύ ίσων», την ώρα που ο βασικός αντίπαλός του Πέτερ Μάγκιαρ παρουσιάζεται ως «μαριονέτα των Βρυξελλών» χωρίς διεθνή στήριξη. Στόχος είναι να εμπεδωθεί στο εκλογικό σώμα ότι μόνο ο Όρμπαν μπορεί να προστατεύσει τη χώρα από τις «υπαγορεύσεις» της ΕΕ και της Ουκρανίας.
Πούτιν – Όρμπαν: Η εκστρατεία παραπληροφόρησης
Η εκστρατεία που σχεδιάζει η Μόσχα στην Ουγγαρία διαφοροποιείται από προηγούμενες ρωσικές επιχειρήσεις, ακριβώς γιατί θέλει να μοιάζει απολύτως «οργανική» και εγχώρια. Αντί για ωμά ρωσικά τρολ, προβλέπονται memes, βίντεο, infographics και ιστορίες κομμένες και ραμμένες στην ουγγρική πολιτική σκηνή, τα οποία θα προωθούνται από περίπου 50 φιλο-ο Orbán influencers και περίπου 30 πρόσωπα από την αντιπολίτευση που μπορούν, εν γνώσει ή εν αγνοία τους, να γίνουν φορείς του αφηγήματος.
Ο όρος «πληροφοριακές επιθέσεις» που χρησιμοποιείται στο ρωσικό proposal δεν είναι τυχαίος: ο Πέτερ Μάγκιαρ και το νέο του κόμμα Tisza, που προηγούνται σε ορισμένες δημοσκοπήσεις, στοχοποιούνται ως διχαστικοί, ανίκανοι και επικίνδυνοι, με έμφαση σε «αμφιλεγόμενα» στελέχη και στην ιδέα ότι η ατζέντα τους υπαγορεύεται από την ΕΕ. Χαρακτηριστικό επεισόδιο που τροφοδότησε το κλίμα ήταν η υπόθεση με τους Ουκρανούς υπηκόους που συνελήφθησαν για μεταφορά μετρητών και χρυσού στην Ουγγαρία – υπόθεση που «ντύθηκε» με ψεύτικες εικόνες από φιλο-Ορμπανικό ταμπλόιντ και εκτοξεύτηκε στα social media, συγκεντρώνοντας δεκάδες χιλιάδες αντιδράσεις, κυρίως από ξένους λογαριασμούς.
Όρμπαν – Πούτιν: Από την Ουκρανία στον Τραμπ
Το χρονοδιάγραμμα της ρωσικής εμπλοκής συμπίπτει με την κλιμάκωση της σύγκρουσης Όρμπαν – Κιέβου, έπειτα από την άρνηση της Ουκρανίας να επισκευάσει το τμήμα του αγωγού ρωσικού πετρελαίου που χτυπήθηκε σε ρωσική αεροπορική επιδρομή. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός απάντησε με βέτο στο πακέτο δανεισμού 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, αλλά και με απειλή να μπλοκάρει οποιοδήποτε σχέδιο της ΕΕ που θα ωφελούσε το Κίεβο, ενώ εντός χώρας «βομβαρδίζει» το κοινό με αφίσες, βίντεο και AI-generated οπτικό υλικό που παρουσιάζει τους Ουκρανούς και τους Ευρωπαίους ηγέτες ως σπάταλους, κυνικούς και επικίνδυνους.
Στο ίδιο ρωσικό σχέδιο επισημαίνεται ότι η άμεση στήριξη από το Κρεμλίνο μπορεί να είναι μπούμερανγκ και γι’ αυτό πρέπει να αποφεύγεται οποιοσδήποτε ανοιχτός σύνδεσμος με τον Πούτιν. Αντίθετα, προτείνεται να ενισχυθεί η εικόνα του Όρμπαν ως στενού εταίρου του Ντόναλντ Τραμπ, με έμφαση στις προσωπικές τους σχέσεις και με το αφήγημα ότι η Ουγγαρία μπορεί να διασφαλίσει την ασφάλεια και την οικονομική της σταθερότητα μόνο μέσω της σχέσης με τον σημερινό πρόεδρο των ΗΠΑ. Με αυτόν τον τρόπο, ο Πούτιν παραμένει στο παρασκήνιο, ενώ ο Όρμπαν πλασάρεται ως κρίσιμος κρίκος στον άξονα των δεξιών, εθνικιστικών δυνάμεων που αμφισβητούν τη «φιλελεύθερη» Ευρώπη.
Πούτιν, Όρμπαν και η Ευρώπη σε σταυροδρόμι
Η υπόθεση της Ουγγαρίας δεν είναι μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά κομμάτι μιας ευρύτερης εικόνας όπου ο Πούτιν επενδύει στρατηγικά στην άνοδο και την επιβίωση λαϊκιστικών και ευρωσκεπτικιστικών ηγετών στην ήπειρο. Την ώρα που στις Βρυξέλλες χαμηλώνουν τους τόνους απέναντι στον Όρμπαν ενόψει εκλογών, η Μόσχα εμφανίζεται έτοιμη να καλύψει το κενό με ένα «πακέτο» ψηφιακής χειραγώγησης, δοκιμασμένο ήδη στην εκστρατεία «Doppelgänger» και προσαρμοσμένο στις ιδιαιτερότητες κάθε χώρας, σύμφωνα με τους Financial Times.
Το διακύβευμα δεν είναι μόνο το ποιος θα κυβερνήσει τη Βουδαπέστη, αλλά αν η ΕΕ μπορεί να προστατεύσει τις δημοκρατικές διαδικασίες της από εξωτερικές παρεμβάσεις, χωρίς να τινάξει στον αέρα την εσωτερική της συνοχή. Στο μεταξύ, η ρωσική πρεσβεία στην ουγγρική πρωτεύουσα διαψεύδει κάθε ανάμειξη, όπως και η κυβέρνηση Όρμπαν, που κάνει λόγο για «αριστερή συκοφαντία» και για προσπάθεια απόκρυψης των «απειλών» από τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Όσο όμως οι πληροφορίες για παρουσία στελεχών της GRU στην Βουδαπέστη και για στοχευμένες καμπάνιες στα social media πολλαπλασιάζονται, η σκιώδης συμμαχία Πούτιν – Όρμπαν μετατρέπεται σε ακόμη έναν πονοκέφαλο για μια Ευρώπη που ήδη δοκιμάζεται από πόλεμο, ενεργειακή κρίση και άνοδο της άκρας δεξιάς.
