Η αποκάλυψη ότι η Χαμάς αξιοποίησε emoji στο WhatsApp ως κρυφό κώδικα για την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου στο Ισραήλ ρίχνει νέο φως στις αποτυχίες των υπηρεσιών ασφαλείας. Σύμφωνα με ισραηλινά δημοσιεύματα, καρδιές, αστέρια και λουλούδια φέρονται να αποτέλεσαν «σιωπηλό» σύνθημα για τη δύναμη Nukhba της οργάνωσης, σε μια κρίσιμη νύχτα όπου η ένταση των επικοινωνιών εκτοξεύτηκε χωρίς όμως να σημάνει έγκαιρος συναγερμός.
Τη νύχτα 6–7 Οκτωβρίου 2023, τρομοκράτες της Χαμάς αντάλλασσαν μεταξύ τους μηνύματα στο WhatsApp, μέσα στα οποία ενσωμάτωναν σειρά από emoji, κυρίως καρδιές, αστέρια και λουλούδια. Τα μηνύματα ήταν διατυπωμένα έτσι ώστε να φαίνονται απολύτως αθώα, γεγονός που, σύμφωνα με τις πηγές, τα έκανε να περνούν κάτω από τα ραντάρ των αυτοματοποιημένων συστημάτων παρακολούθησης του Ισραήλ. Μόνο εβδομάδες μετά τη σφαγή, όταν η Στρατιωτική Υπηρεσία Πληροφοριών ανέλυσε χιλιάδες κατασχεμένα κινητά τηλεφώνα με τις συνομιλίες της επίμαχης νύχτας, εντόπισε επαναλαμβανόμενες ακολουθίες emoji σε πολλούς λογαριασμούς μαχητών της Nukhba.
Οι Ισραηλινοί αναλυτές κατέληξαν ότι τα emoji λειτουργούσαν ως προκαθορισμένος κρυπτογραφημένος κώδικας μεταξύ των στελεχών της Nukhba. Ενδεικτικά, αναφέρεται ότι η αποστολή μιας καρδιάς μπορούσε να σημαίνει πως ο παραλήπτης έπρεπε να μεταβεί σε συγκεκριμένο τζαμί ως σημείο συγκέντρωσης, ενώ άλλοι συνδυασμοί καρδιών, αστεριών και λουλουδιών συνδέονταν με άλλα σπίτια, καταφύγια ή σήραγγες στη Λωρίδα της Γάζας. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η Χαμάς φέρεται να οργάνωσε τη νυχτερινή μετακίνηση και συγκέντρωση των μαχητών της χωρίς να χρειάζεται να χρησιμοποιήσει λέξεις που θα κινούσαν υποψίες.
Χαμάς, Ισραήλ και η επίλεκτη Nukhba
Κεντρικό ρόλο σε αυτό το «σύστημα emoji» αποδίδεται στην επίλεκτη δύναμη Nukhba της Χαμάς, που ηγήθηκε της διασυνοριακής εισβολής στο Ισραήλ. Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, στα τηλέφωνα πολλών Nukhba τρομοκρατών που εισέβαλαν στο ισραηλινό έδαφος βρέθηκαν τα ίδια επαναλαμβανόμενα σύμβολα, στοιχείο που ερμηνεύεται ως ένδειξη συντονισμένης εντολής για κινητοποίηση. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι τα emoji δεν έδιναν μόνο το σήμα για να ξεκινήσει η επιχείρηση, αλλά και οδηγίες για προετοιμασία, μετακινήσεις και τελική ανάπτυξη κοντά στα σύνορα με το Ισραήλ.
Πέρα από τη φυσική συγκέντρωση των μαχητών, το «πακέτο» των οδηγιών φέρεται να περιελάμβανε και κρίσιμη τεχνική προετοιμασία: μέσω της ίδιας ακολουθίας emoji, οι Nukhba φέρονται να λάμβαναν το μήνυμα να τοποθετήσουν στις συσκευές τους ισραηλινές κάρτες SIM, ώστε να τις χρησιμοποιήσουν μέσα στο ισραηλινό έδαφος. Τα δημοσιεύματα αναφέρουν ότι τα emoji συνδέονταν με εντολές για εξοπλισμό, συγκέντρωση σε σπίτια, τζαμιά ή σήραγγες και τελικό έλεγχο όπλων λίγο πριν από την έναρξη της επίθεσης. Έτσι, η Nukhba εμφανίζεται να χρησιμοποίησε τον πιο καθημερινό «ψηφιακό» κώδικα, εικόνες αντί για λέξεις, για να προετοιμάσει τη φονική εισβολή.
Το χαμένο σήμα στις επικοινωνίες
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η δραστηριότητα στις επικοινωνίες της Χαμάς μέσα στη Γάζα –και ειδικά μεταξύ των στελεχών της Nukhba– ήταν αυξημένη τη νύχτα πριν από την επίθεση. Η στρατιωτική έρευνα αναφέρει ότι υπήρξε σημαντική αύξηση στον όγκο των μηνυμάτων, αλλά και στην ενεργοποίηση συγκεκριμένων τηλεφωνικών γραμμών, χωρίς όμως αυτό να μετατραπεί σε ξεκάθαρο συναγερμό. Παράλληλα, επιβεβαιώνεται ότι, γύρω στις 21:00 της 6ης Οκτωβρίου, η Shin Bet εντόπισε την ενεργοποίηση ορισμένων ισραηλινών SIM σε χέρια τρομοκρατών της Nukhba, εξέλιξη που μεταφέρθηκε στην στρατιωτική διοίκηση μέσω WhatsApp.
Αργότερα τη νύχτα, ο αριθμός των ενεργοποιημένων SIM αυξήθηκε σε μερικές δεκάδες, χωρίς όμως να ληφθεί η απόφαση για γενική κινητοποίηση στην πλευρά του Ισραήλ. Πηγές που επικαλούνται τα δημοσιεύματα αναφέρουν ότι το Νότιο Μέτωπο πίεζε ώστε να ενημερωθεί άμεσα ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, την ώρα που η Shin Bet και οι επιχειρησιακές μονάδες βρίσκονταν ήδη σε υψηλή δραστηριότητα. Ωστόσο, ο συνδυασμός αυξημένων επικοινωνιών, ενεργοποίησης SIM και κρυφού κώδικα με emoji δεν αξιολογήθηκε εγκαίρως ως σαφής ένδειξη επικείμενης μαζικής επίθεσης.
Τα emoji της Χαμάς πριν την 7η Οκτωβρίου
Ιδιαίτερη σημασία έχει το εύρημα ότι η ίδια ακολουθία emoji που αποδίδεται στη Χαμάς για την 7η Οκτωβρίου είχε εμφανιστεί τουλάχιστον δύο φορές στο παρελθόν. Σύμφωνα με την έρευνα του IDF, τα ίδια σύμβολα είχαν σταλεί σε τηλέφωνα μαχητών σε δύο προηγούμενες περιπτώσεις κατά τις οποίες η οργάνωση φέρεται να σχεδίαζε μεγάλης κλίμακας επίθεση: τον Μάιο του 2023 και τον Σεπτέμβριο του 2022. Τότε, ο σχεδιασμός δεν υλοποιήθηκε τελικά, αλλά στις αναλύσεις των κατασχεμένων συσκευών μετά τη 7η Οκτωβρίου διαπιστώθηκε ότι ο ίδιος «κώδικας emoji» είχε χρησιμοποιηθεί και στις τρεις χρονικές στιγμές.
Σε μία από αυτές τις περιπτώσεις, τον Μάιο 2023, η Shin Bet είχε και πάλι εντοπίσει δεκάδες ισραηλινές SIM σε χέρια τρομοκρατών της Χαμάς που ενεργοποιήθηκαν αιφνιδιαστικά, χωρίς, ωστόσο, να ακολουθήσει η πραγματική εκτέλεση της επίθεσης. Οι αναλυτές εκτιμούν εκ των υστέρων ότι αυτή η «πρόβα» έδωσε στη Χαμάς πολύτιμη εμπειρία για το πώς να κινείται στα όρια των ισραηλινών κόκκινων γραμμών, πριν προχωρήσει στον πλήρη σχεδιασμό της 7ης Οκτωβρίου. Έτσι, ο κώδικας με emoji αποκτά τη δική του ιστορία ως στοιχείο μιας μακράς διαδικασίας προετοιμασίας, και όχι ως απομονωμένη έμπνευση της τελευταίας στιγμής, σύμφωνα με την Israel Hayom.
Η ευρύτερη εικόνα για Χαμάς και Ισραήλ
Η δημοσιοποίηση των ευρημάτων αυτών, κατόπιν έγκρισης της στρατιωτικής λογοκρισίας στο Ισραήλ, τροφοδοτεί τη συζήτηση για το πώς ένα τόσο «ορατό» αλλά ταυτόχρονα αόρατο σήμα μπορούσε να έχει αγνοηθεί. Στο εσωτερικό του Ισραήλ, τα στοιχεία για τις επικοινωνίες της Χαμάς, τη χρήση emoji και την ενεργοποίηση SIM εντάσσονται στη γενικότερη κριτική για τα χρόνια λάθη και τις αστοχίες των υπηρεσιών ασφαλείας απέναντι σε έναν αποφασισμένο και ευέλικτο αντίπαλο. Για τη Χαμάς, από την άλλη, η αποκάλυψη αυτού του «ψηφιακού κώδικα» αναδεικνύει πόσο συνειδητά επένδυσε σε υβριδικές μεθόδους επικοινωνίας, που αξιοποιούν την καθημερινή τεχνολογία για στρατιωτικούς σκοπούς.
