Οι πολιτικοί υπολογισμοί της Ουάσιγκτον φέρνουν την Ουκρανία σε πρωτοφανές δίλημμα, καθώς ο Λευκός Οίκος εντείνει τις πιέσεις για συμφωνία με τη Μόσχα πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Το Κίεβο προειδοποιεί ότι δεν θα δεχθεί «άδικες» παραχωρήσεις σε έδαφος και εκλογικές διαδικασίες, την ώρα που ο πόλεμος συνεχίζεται αμείωτος στο μέτωπο του Ντονμπάς.
Την ώρα που ένας νέο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών προγραμματίζεται για την επόμενη εβδομάδα στη Γενεύη, Ουκρανοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι η κυβέρνηση Τραμπ κλιμακώνει τις πιέσεις για παραχωρήσεις προς τη Ρωσία, με στόχο να παρουσιάσει ένα «τέλος του πολέμου» μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι καταγγέλλει ότι η Ουκρανία δέχεται περισσότερη πίεση από την Ουάσιγκτον παρά η Μόσχα, αλλά ταυτόχρονα αναγνωρίζει ότι το Κίεβο δεν μπορεί να διακινδυνεύσει την απεμπλοκή των ΗΠΑ από τη διαδικασία. Σύμφωνα με τον ίδιο, το χρονοδιάγραμμα που θέτει η Ουάσιγκτον συνδέεται άμεσα με τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ και τον φόβο ότι η αμερικανική πολιτική ατζέντα θα στραφεί αλλού.
Ουκρανία: Πολιτικό ρολόι και ενδιάμεσες εκλογές
Ο Ζελένσκι παραδέχεται ότι για την Ουκρανία είναι «επιθυμητό οι Αμερικανοί να μην φύγουν» από τις συνομιλίες, προειδοποιώντας ωστόσο ότι η πίεση «σύμφωνα με αυτό το χρονοδιάγραμμα» δεν μπορεί να μετατραπεί σε εκβιασμό για επικίνδυνες παραχωρήσεις. Παρά τις αμερικανικές απαιτήσεις, δεν είναι σαφές τι ακριβώς είναι διατεθειμένη να πράξει η κυβέρνηση Τραμπ αν το Κίεβο αρνηθεί συμβιβασμούς σε θέματα όπως η κυριαρχία επί εδαφών και η διεξαγωγή εκλογών εν μέσω πολέμου. Στο παρασκήνιο, βουλευτές όπως ο Γιαροσλάβ Γιουρτσιχίν αναφέρουν ότι κατά τον γύρο συνομιλιών στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα οι ΗΠΑ έθεσαν ακόμη και συγκεκριμένη ημερομηνία –εκλογές έως τις 15 Μαΐου– κάτι που στην πράξη θεωρείται σχεδόν αδύνατο όσο οι μάχες συνεχίζονται.
Οι πιέσεις για εκλογές συμπίπτουν επικίνδυνα με τις απαιτήσεις του Βλαντιμίρ Πούτιν, ο οποίος αμφισβητεί ανοιχτά τη νομιμοποίηση του Ζελένσκι και χαρακτηρίζει «άσκοπη» οποιαδήποτε συμφωνία μαζί του. Οι εκλογικές διαδικασίες στην Ουκρανία έχουν ανασταλεί με την επιβολή στρατιωτικού νόμου από την έναρξη της ρωσικής εισβολής το 2022, ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ελάχιστη κοινωνική αποδοχή για κάλπες πριν από τον τερματισμό των εχθροπραξιών και τη διασφάλιση στοιχειωδών συνθηκών ασφαλείας. Παρ’ όλα αυτά, ορισμένες αντιπολιτευτικές φωνές εκτιμούν ότι ο Ζελένσκι μπορεί να βλέπει θετικά μια πρόωρη εκλογική αναμέτρηση, η οποία θα του έδινε προβάδισμα έναντι λιγότερο προετοιμασμένων αντιπάλων.
Ουκρανία, ενδιάμεσες εκλογές και «κόκκινες γραμμές»
Το Κίεβο θέτει ως αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση τις ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας από τη Δύση πριν από οποιαδήποτε συμφωνία με τη Μόσχα, ζητώντας σαφές πλαίσιο που θα αποτρέπει ένα νέο κύμα ρωσικής επίθεσης στο μέλλον. Παρότι Αμερικανοί και Ουκρανοί αξιωματούχοι μιλούν για πρόοδο και «σχεδόν έτοιμο» κείμενο, κρίσιμα ζητήματα φαίνεται να παραμένουν ανοιχτά, την ώρα που οι συζητήσεις επικεντρώνονται κυρίως σε τεχνικά θέματα όπως η κλιμάκωση των αντιδράσεων σε τυχόν παραβίαση μιας μελλοντικής κατάπαυσης του πυρός.
Το πιο «καυτό» σημείο των διαπραγματεύσεων είναι η γη: οι ΗΠΑ πιέζουν για παραχωρήσεις στο Ντονμπάς, σε σημείο που –όπως περιγράφει ο Ζελένσκι– ο Πούτιν φέρεται να ζήτησε «δώσε μου όλο το Ντονμπάς να τελειώνουμε». Ο Λευκός Οίκος φέρεται μάλιστα να επανέφερε την ιδέα δημιουργίας «ελεύθερης οικονομικής ζώνης» στις περιοχές του Ντονμπάς που ακόμη ελέγχονται από την Ουκρανία, πρόταση που ούτε το Κίεβο ούτε η Μόσχα αντιμετωπίζουν με ενθουσιασμό. Η ουκρανική πλευρά επιμένει στη δική της φόρμουλα: ταυτόχρονη, ισόποση απόσυρση των δύο στρατών από τη γραμμή του μετώπου, με ασαφές όμως ακόμη ποιος θα αναλάβει τη διοίκηση και την ασφάλεια των εδαφών που θα εκκενωθούν.
Παρά τις ειρηνευτικές συνομιλίες, όλες οι ενδείξεις δείχνουν ότι η Ρωσία προετοιμάζεται για συνέχιση και κλιμάκωση των επιχειρήσεων, με την ουκρανική ηγεσία να προειδοποιεί για νέα μεγάλη ανοιξιάτικη επίθεση. Οι αμυντικές γραμμές με «δόντια του δράκου» και συρματοπλέγματα στο Ντονμπάς, όπως και οι πληροφορίες για αύξηση της ρωσικής παραγωγής όπλων, τροφοδοτούν την ανησυχία ότι οι διαπραγματεύσεις λειτουργούν περισσότερο ως εργαλείο πίεσης στο τραπέζι παρά ως πραγματικός δρόμος προς την ειρήνη. Την ίδια στιγμή, παρά τη σημαντική πτώση των ρωσικών εσόδων από το πετρέλαιο λόγω των αμερικανικών κυρώσεων, οι επιθέσεις και οι απώλειες αμάχων στην Ουκρανία αυξήθηκαν το 2025, οδηγώντας σε καυστικά ερωτήματα στο Κίεβο για το πώς το «έτος διαπραγματεύσεων» του Τραμπ κατέληξε να είναι το πιο αιματηρό για τον άμαχο πληθυσμό.
