Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σκληραίνουν τη στάση τους απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προετοιμάσει το ισχυρότερο εμπορικό της όπλο, σε περίπτωση που ο Ντόναλντ Τραμπ δεν ανακαλέσει τις απειλές του για τη Γροιλανδία. Η Γερμανία συντάχθηκε με τη Γαλλία, δηλώνοντας ότι θα ζητήσει από την Κομισιόν να εξετάσει την ενεργοποίηση του Μηχανισμού Αντιμετώπισης Εξαναγκασμού στο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη το βράδυ στις Βρυξέλλες, σύμφωνα με πέντε διπλωμάτες που έχουν γνώση των συζητήσεων.
Η κίνηση του Βερολίνου φέρνει την Ευρωπαϊκή Ένωση πιο κοντά σε μια πιο επιθετική αντίδραση, καθώς η κλιμακούμενη ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ για το δανικό έδαφος της Γροιλανδίας και τους υποστηρικτές του έχει οδηγήσει βασικές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να υιοθετήσουν σκληρότερη γραμμή για το πώς θα πρέπει να αντιδράσει η Ευρώπη. «Η αποφασιστικότητα υπάρχει εδώ και λίγες ημέρες», ανέφερε ένας από τους διπλωμάτες. «Το αισθανόμαστε στις διμερείς μας επαφές… υπάρχει πολύ ευρεία στήριξη ότι η ΕΕ πρέπει να προετοιμαστεί για όλα τα σενάρια και αυτό σημαίνει ότι όλα τα εργαλεία είναι στο τραπέζι», συμπλήρωσε.
«Το τι ακριβώς θα ζητήσουν οι κυβερνήσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το τι θα δηλώσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ στην ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός την Τετάρτη», τονίζει το Politico. Παρότι αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες επιχειρούν να κανονίσουν συναντήσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ στο περιθώριο του φόρουμ, με στόχο να τον αποτρέψουν από την επιβολή δασμών, ταυτόχρονα προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο ο Αμερικανός πρόεδρος να υλοποιήσει τις απειλές του.
Το Σάββατο, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα επιβάλει δασμό 10% σε συμμάχους του ΝΑΤΟ που αντιτάχθηκαν στην κίνησή του να αναλάβει τη Γροιλανδία, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Γερμανία, η Δανία, η Ολλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία, η Σουηδία και η Φινλανδία. Στη συνέχεια κλιμάκωσε περαιτέρω, απειλώντας με δασμό 200% στο γαλλικό κρασί και τη σαμπάνια.
Πέρα από το εργαλείο αντιμετώπισης εξαναγκασμού, το αποκαλούμενο και «εμπορικό μπαζούκας», οι ηγέτες έχουν συζητήσει και τη χρήση ενός παλαιότερου πακέτου αντιποίνων, το οποίο θα επέβαλλε δασμούς σε αμερικανικές εξαγωγές αξίας 93 δισεκατομμυρίων ευρώ. Δύο διπλωμάτες της ΕΕ ανέφεραν ότι είναι πιθανό να επιβληθούν πρώτα οι συγκεκριμένοι δασμοί, ενώ η Επιτροπή θα ακολουθεί την πιο χρονοβόρα διαδικασία για την ενεργοποίηση του ισχυρού εμπορικού όπλου.
«Υπάρχει σύγκλιση με τους Γερμανούς, υπάρχει μια αφύπνιση από την πλευρά τους, ότι πρέπει να σταματήσουμε να είμαστε αφελείς», δήλωσε ανώτερος Γάλλος αξιωματούχος, αναφερόμενος στη χρήση του «μπαζούκας» απέναντι στην Ουάσινγκτον. Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, έχει πρωτοστατήσει σε αυτή την επιλογή, ωστόσο άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές, λόγω του κινδύνου περαιτέρω μέτρων από τον Ντόναλντ Τραμπ και του πιθανού κόστους για τις οικονομίες τους.
Στο εσωτερικό της γερμανικής κυβέρνησης φαίνεται να επικρατεί η άποψη ότι, προκειμένου να αποφευχθεί ένας πλήρης εμπορικός πόλεμος με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διαθέτει έναν ισχυρό αποτρεπτικό μηχανισμό. «Έχουμε στη διάθεσή μας μια σειρά εργαλείων και συμφωνούμε ότι δεν θέλουμε να τα χρησιμοποιήσουμε. Αν όμως χρειαστεί, τότε θα τα χρησιμοποιήσουμε», δήλωσε τη Δευτέρα στους δημοσιογράφους ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς.
Το συγκεκριμένο εμπορικό όπλο αποτελεί έναν από τους βασικούς μοχλούς πίεσης της ΕΕ απέναντι στις ΗΠΑ, καθώς περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα πιθανών μέτρων, όπως η επιβολή δασμών, ο περιορισμός εξαγωγών στρατηγικών αγαθών ή ο αποκλεισμός αμερικανικών εταιρειών από διαγωνισμούς. Η απόφαση για τη χρήση του δεν θα ληφθεί ελαφρά τη καρδία, καθώς θα είχε σημαντικές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Την τελευταία φορά που η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέτασε το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσει το «μπαζούκας» απέναντι στις ΗΠΑ, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ είχε επιβάλει μονομερείς δασμούς στο μπλοκ το 2025, η Ευρώπη έκανε πίσω την τελευταία στιγμή. Αυτή τη φορά, ωστόσο, οι πρωτεύουσες των κρατών-μελών εμφανίζονται πιο πρόθυμες να αντέξουν το κόστος, όπως ανέφεραν οι διπλωμάτες της ΕΕ. «Είναι μια πολύ διαφορετική κατάσταση από το περασμένο καλοκαίρι, όταν επρόκειτο απλώς για μια εμπορική διαμάχη», δήλωσε ένας από αυτούς. «Οι χώρες έλεγαν ότι δεν θέλουν να εμπλακούν σε μια διαφωνία για το αν οι δασμοί θα είναι 10% ή 15%, ιδίως όταν εξαρτόμαστε από τις ΗΠΑ. Τώρα όμως δεν βρισκόμαστε στη ζώνη του “καλό θα ήταν”, αλλά στη ζώνη του “πρέπει να γίνει”».
Για την ενεργοποίηση του Μηχανισμού Αντιμετώπισης Εξαναγκασμού απαιτείται η στήριξη τουλάχιστον 15 χωρών στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι διπλωμάτες εκφράζουν την ελπίδα ότι και η σύμμαχος του Ντόναλντ Τραμπ, Τζόρτζια Μελόνι, θα συνταχθεί με την προσπάθεια. Η συμμετοχή της Ιταλίας, ως τρίτης μεγαλύτερης χώρας της ΕΕ, θα αποτελούσε, όπως επισημαίνουν, σημαντική ένδειξη ενότητας.
Προς το παρόν, η Ρώμη έχει αφήσει να εννοηθεί ότι προτιμά τη συνέχιση των αποκλιμακωτικών συνομιλιών με την Ουάσινγκτον, ενώ η στάση της Πολωνίας παραμένει ασαφής. Ωστόσο, με τη σύγκλιση των θέσεων Γαλλίας και Γερμανίας, η πίεση προς τη Ρώμη και τη Βαρσοβία να ευθυγραμμιστούν με την υπόλοιπη Ένωση αναμένεται να είναι έντονη. Καθοριστικός παράγοντας για τη μεταστροφή της γερμανικής στάσης υπέρ των αντιποίνων φαίνεται να είναι και η στήριξη της βιομηχανίας. Ο Μπέρτραμ Κάουλατ, πρόεδρος της ένωσης Γερμανών κατασκευαστών μηχανημάτων VDMA, κάλεσε τις Βρυξέλλες να εξετάσουν τη χρήση του εργαλείου αντιμετώπισης εξαναγκασμού, παρά το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή μηχανολογική βιομηχανία είναι «ήδη δυσανάλογα επιβαρυμένη από τους αμερικανικούς δασμούς».
