Τα ταξίδια σε διαφορετικές ζώνες ώρας συχνά συνοδεύονται από το φαινόμενο του τζετ λαγκ, το οποίο μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, την ενέργεια, τη διάθεση και τη συγκέντρωση. Πρόκειται για μια φυσιολογική αντίδραση του σώματος όταν το εσωτερικό ρολόι δεν συγχρονίζεται με τον τοπικό κύκλο φωτός και σκοταδιού στον προορισμό σας.
Η σωστή διαχείριση του τζετ λαγκ μπορεί να σας βοηθήσει να αξιοποιήσετε πλήρως τις ημέρες των διακοπών σας και να προσαρμοστείτε γρήγορα στο νέο ωράριο.
Πώς προκαλίεται το τζετ λαγκ
Το τζετ λαγκ προκαλείται όταν το εσωτερικό ρολόι του σώματος δεν συγχρονίζεται με τον τοπικό κύκλο φωτός- σκοταδιού. Εκτός από τον ύπνο, μπορεί να επηρεάσει την ενέργεια, τη διάθεση, την πέψη και τη συγκέντρωση. Η ένταση του φαινομένου εξαρτάται από τον αριθμό των ζωνών ώρας που διασχίζετε και την κατεύθυνση του ταξιδιού. Τα ταξίδια προς τα ανατολικά απαιτούν πρόωρη αλλαγή της ώρας και συνήθως είναι πιο απαιτητικά για τον οργανισμό, ενώ τα ταξίδια προς τα δυτικά απαιτούν καθυστέρηση της ώρας, που είναι πιο εύκολη.
Ένας από τους ταχύτερους τρόπους αντιμετώπισης του τζετ λαγκ είναι η έγκαιρη έκθεση στο φως, η οποία επαναρυθμίζει το κιρκαδικό ρολόι. Ο σωστός χρόνος έκθεσης είναι κρίσιμος, καθώς η λάθος χρονικά έκθεση μπορεί να παρατείνει το φαινόμενο.
Συμβουλές για ταξίδια προς ανατολικά:
- Το πρωινό φως στον προορισμό βοηθά να μετατοπιστεί νωρίτερα το βιολογικό ρολόι, διευκολύνοντας τον ύπνο και το ξύπνημα στην τοπική ώρα.
- Το βράδυ, περιορίστε το έντονο φως περίπου 1- 2 ώρες πριν τον ύπνο για να διευκολύνετε την προσαρμογή.
Συμβουλές για ταξίδια προς δυτικά:
- Το φως αργά το απόγευμα ή νωρίς το βράδυ βοηθά να καθυστερήσει το ρολόι, καθιστώντας τον ύπνο στην τοπική ώρα πιο φυσικό.
- Αποφύγετε έντονο φως ακριβώς πριν τον ύπνο για καλύτερη προσαρμογή.
Όπως αναφέρει το Travel + Leisure, σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει αρκετό φυσικό φως, η μελατονίνη μπορεί, επίσης, να βοηθήσει στην επαναρύθμιση του ύπνου: δόσεις 0,5- 3 mg τη νύχτα κατά την πρώτη μέρα στον προορισμό μπορεί να μειώσουν τα συμπτώματα, σε συνδυασμό με χρήση μάσκας ματιών για αποφυγή ανεπιθύμητου φωτός, ιδιαίτερα για ζώνες ώρας 6 ωρών και άνω.
Για καλύτερα αποτελέσματα:
- Εκθέστε τον εαυτό σας στο φυσικό φως μεταξύ 6.30 π.μ. και 9.30 π.μ. στον νέο προορισμό για να σηματοδοτήσετε το ξύπνημα του σώματος.
- Αποφύγετε τεχνητό φως από οθόνες 90 λεπτά πριν τον ύπνο για να μην κατασταλεί η παραγωγή μελατονίνης.
- Στοχεύστε σε 30- 60 λεπτά ηλιακού φωτός μετά το ξύπνημα για να υποστηρίξετε την ταχεία προσαρμογή.
