Η καλλιτεχνία που πηγάζει από την φύση της Κλοντ Λαλάν, κάτι που αναγνώρισε και ανέδειξε πολύ γρήγορα και ο Αλέξανδρος Ιόλας, καθώς και η συνεργασία χρόνων που είχε το ζεύγος Κλοντ και Φρανσουά – Ξαβιέ Λαλάν με τον Ιβ αλλά και τον Οίκο Saint Laurent αντικατοπτρίζεται στα κομμάτια – έργα Τέχνης που δημοπρατεί ο Οίκος Sotheby’s στις 22 Απριλίου και προέρχονται από το διαμέρισμα του Γάλλου μόδιστρου στο νούμερο 55 της οδού «de Babylone».
Το «κομμάτι» ωστόσο που ξεχωρίζει στην επικείμενη δημοπρασία των Sothebys δημιουργήθηκε μεταξύ 1974 και 1985. Ήταν ένα project που αφορούσε την υλοποίηση ενός συνόλου δεκαπέντε καθρεπτών για το δωμάτιο μουσικής στο διαμέρισμα των 600 τ.μ. που διατηρούσε ο Ιβ Σεν Λοράν με τον Πιέρ Μπερζέ.
Το σύνολο των καθρεπτών που δημιούργησε η Κλοντ Λαλάν τοποθετήθηκε και στους τέσσερις τοίχους, και μετέτρεψε το σαλόνι σε ένα ενιαίο, περιβάλλον. Σήμερα μάλιστα το installation αυτό αποτελεί το «magnum opus» της καριέρας της Κλοντ Λαλάν με τους ειδικούς να υπογραμμίζουν ότι πρόκειται για την πλέον φιλόδοξη και πλήρως υλοποιημένη καλλιτεχνική της δήλωση.
Δέκα χρόνια για ένα «έργο ζωής»: Η γέννηση των 15 καθρεφτών
Η δημιουργία του συνόλου των δεκαπέντε καθρεπτών δεν έγινε αμέσως και με μιας.Όσο για την προέλευσή του, φαίνεται πως πηγάζει από τη φιλία που σφυρηλατήθηκε νωρίτερα στα ατελιέ του Christian Dior. Όταν στα τέλη της δεκαετίας του 1950, χρόνια που διαμόρφωσαν τόσο την Κλοντ όσο και τον σύζυγό της Φρανσουά-Ξαβιέ Λαλάν.
Την εποχή εκείνη το ζευγάρι συμπλήρωνε την καλλιτεχνική του πορεία με διακοσμητικές παραγγελίες, συνεργαζόμενο σε σχέδια εσωτερικών χώρων και βιτρινών για την μπουτίκ «Dior». Εκεί γνωρίστηκαν με την Αν-Μαρί Μουνιόζ, η οποία τελικά θα τους συνέδεε με τον Yves Saint Laurent.
Ο Σεν Λοράν και ο Μπερζέ έγιναν γρήγορα λάτρεις της Τέχνης των Λαλάν. Μάλιστα μεταξύ των πρώτων παραγγελιών τους ήταν και ένα μπαρ του Φρανσουά-Ξαβιέ Λαλάν, συζύγου της Κλοντ, που δημιουργήθηκε για το πρώτο τους διαμέρισμα στην Πλας Βομπάν και αργότερα πήρε θέση και αυτό στο νέο τους διαμέρισμα, της οδού «de Babylone».
Ο Λοράν απέκτησε επίσης αρκετά «Moutons de laine» του Φρανσουά – Χαβιέ, δύο από τα οποία περιλαμβάνονται στην παρούσα πώληση, του οίκου Sotheby’s.
Πρόκειται για τα περίφημα γλυπτά πρόβατα του εικαστικού που έγιναν το σήμα κατατεθέν της καλλιτεχνικής του πορείας με τους φανατικούς της Τέχνης να δίνουν τεράστια ποσά για την απόκτηση τους. Ένα τέτοιο κοπάδι προβάτων γλυπτών σε δημοπρασία του Οίκου «Christie’s» το 2012 άλλαξε χέρια έναντι του ποσού των 6 εκατομμυρίων δολαρίων.
Από τα εργαστήρια του Dior στη φιλία με τον Saint Laurent
Το installation των 15 καθρεπτών όπως τονίζει ο Οίκος Sothebys ήταν ουσιαστικά ένα δώρο της Κλοντ στο Λοράν και τον Μπερζέ και επισφράγισε μια συνεργασία χρόνων που ξεκίνησε από το 1969, για τη συλλογή του Οίκου Saint Laurent για το φθινόπωρο και τον χειμώνα, εκείνου του έτους.
Η Κλοντ Λαλάν τότε είχε δημιουργήσει στο εργαστήριο της με χύτευση τα σώματα των μοντέλων που θα έπαιρναν μέρος στην επίδειξη, τα οποία στη συνέχεια επιμετάλλωσε με ηλεκτρολυτική για να δημιουργήσει γλυπτά στοιχεία σε σχήμα σώματος που φοριούνται σε συνδυασμό με μουσελίνες και κρεπ υφάσματα.
Ενώ για όλη τη δεκαετία του 1970, συνέχισε να σχεδιάζει κοσμήματα και καλύμματα κεφαλής για τον Οίκο, επεκτείνοντας το δημιουργικό της ταλέντο που ξεκίνησε από τη φύση, πέρασε στα σωματικά θραύσματα και από εκεί στην υψηλή ραπτική, μέσω του Οίκου Σεν Λοράν.
Υψηλή ραπτική και γλυπτική: Μια οργανική συνεργασία
Κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης στο στούντιο των Λαλάν στο Ury της Γαλλίας στις αρχές της δεκαετίας του 1970, ο Ιβ Σεν Λοράν και ο Πιέρ Μπερζέ παρατήρησαν ένα μικρό καθρέπτη που είχε κατασκευάσει η Κλοντ. Η «ήσυχη» παρουσία του αποδείχθηκε καταλυτική. Από αυτό το ταπεινό μικρό αντικείμενο προέκυψε η ιδέα ενός δωματίου με καθρέφτες στο Παρίσι, ένα όραμα που θα ξεδιπλωνόταν την επόμενη δεκαετία στο διαμέρισμα της οδού Babylone.
Όπως αναφέρεται στον κατάλογο των Sotheby’s η παραγγελία του Λοράν ξεκίνησε με μετριοφροσύνη, με ένα αίτημα προς την Κλοντ για δύο καθρέφτες, που η δημιουργία τους ωστόσο ήταν καταλυτική, μιας και ήταν τα δύο πρώτα μεγάλα έργα που δημιούργησε εκείνη.
Στην συνέχεια όμως ο Λοράν , φαντάστηκε κάτι πολύ πιο εκτεταμένο: ένα δωμάτιο πλήρως τυλιγμένο σε καθρέφτες, από τοίχο σε τοίχο και από το δάπεδο μέχρι την οροφή, σαν μια σύγχρονη αίθουσα με καθρέφτες. Όταν ρώτησε την Κλοντ αν ένα τέτοιο έργο ήταν εφικτό, εκείνη του απάντησε ότι θα χρειαζόταν δέκα χρόνια. Οι καθρέφτες δεν θα ολοκληρωνόταν μέχρι το 1985.
Όταν Λοράν και Μπερζέ μετακόμισαν στο διαμέρισμα της οδού «de Babylone», με θέα σε έναν ιδιωτικό κήπο, προσέγγισαν την διακόσμηση του με την ίδια αυστηρότητα που καθοδήγησε την υψηλή ραπτική του Οίκου.
Εμπνευσμένο εν μέρει από τον καλλιεργημένο εκλεκτικισμό της Villa Noailles, που δημιουργήθηκε για το ζευγάρι – μαικήνες της Τέχνης, Charles και Marie Laure de Noailles, το διαμέρισμα των Λοράν και Μπερζέ συνδύαζε διαφορετικές περιόδους και στυλ, ενωμένα μέσα σε ένα κοινό χώρο.
Το στυλ μάλιστα αυτό αποτυπώθηκε στον φωτογραφικό φακό του περιοδικού «House & Garden» του 1986, με τον δημοσιογράφο να υπογραμμίζει ότι ο Λοράν αναζητούσε «την υψηλότερη ποιότητα στα χέρια του και ποτέ δεν συμβιβαζόταν με τη δεύτερη καλύτερη».
Η τέχνη του να «δίνεις νέα ζωή» στα αντικείμενα
Όπως υπογραμμίζεται από τους Sotheby’s αναφορικά με τη δημοπρασία, «το διαμέρισμα και η συλλεκτική στρατηγική που ακολουθήθηκε από τον Λοράν και τον Μπερζέ τοποθετούν το ζευγάρι σε μια διακεκριμένη ομάδα Γάλλων προστάτων τέχνης και design, από τους πρώιμους εσωτερικούς χώρους Art Deco του Jacques Doucet μέχρι τις παραγγελίες της Jeanne Lanvin από τον Albert-Armand Rateau, και αργότερα στις συλλογές των Schiaparelli, Dior και Givenchy. Ωστόσο, μέσα στο ίδιο το διαμέρισμα οι μόνοι σύγχρονοι καλλιτέχνες που εκπροσωπούνταν ήταν ο Andy Warhol και οι Λαλάν».
Το δωμάτιο μουσικής ήταν από τα πλέον εντυπωσιακά της κατοικίας των Λοράν – Μπερζέ . Οι τοίχοι του ήταν βαμμένοι με βαθύ μπορντό χρώμα, δημιουργώντας ένα πλούσιο σκηνικό. Η πρόσβαση στο δωμάτιο γινόταν μέσω μιας σκάλας από παγωμένο γυαλί, συμβάλλοντας σε μια αίσθηση σταδιακής αποκάλυψης.
Μπαίνοντας στο σαλόνι, οι καθρέφτες μεταμόρφωναν εντελώς την ατμόσφαιρα. Έπιαναν και διαθλούσαν το φως από τα τρία ψηλά παράθυρα που έβλεπαν στην αυλή, θέτοντας τη διακόσμηση του δωματίου σε μια οπτική κίνηση.
Το εσωτερικό του δωματίου δεν δημιουργήθηκε αμέσως και με την πρώτη φορά. Πέρασαν σχεδόν δεκαπέντε χρόνια μέχρι να πάρει τη τελική του μορφή, η οποία ταυτόχρονα αποκάλυπτε και τη φιλοσοφία τόσο του Λοράν όσο και του Μπερζέ.
Με τον διάσημο μόδιστρο να υπογραμμίζει στο «House & Garden» το 1986 : «Μερικοί άνθρωποι αλλάζουν διαμερίσματα κάθε τρία χρόνια. Εγώ μετακινώ αντικείμενα δίνοντας τους μια νέα ζωή».
Θα πρέπει να τονιστεί εδώ πως η κατασκευή των καθρεφτών που βγαίνουν στην δημοπρασία των Sotheby’s σε λίγες ημέρες αποκαλύπτει πώς η Κλοντ Λαλάν χρησιμοποίησε ζωντανές μορφές λουλουδιών που «βύθιζε» μέσα σε επιχρυσωμένο μπρούντζο και γαλβανισμένο χαλκό.
Ενώ το κάθε πλαίσιο καθρέπτη, από τους 15 συνολικά, «ζωντανεύει» από ελικοειδείς έλικες και διακόπτεται με μεγάλα φύλλα όστιας. Στη διαδικασία δηλαδή που ακολούθησε η Κλοντ Λαλάν τα φύλλα και τα λουλούδια που συλλέχθηκαν από τον κήπο της τοποθετήθηκαν σε γαλβανικά λουτρά που διατήρησαν τις φλέβες και τα περιγράμματά τους στο μέταλλο.
Ωστόσο, το τελικό αποτέλεσμα υπερβαίνει της απλής αναπαραγωγής, τονίζουν οι ειδικοί. Και αυτό καθώς οι μορφές των φύλλων και των λουλουδιών τονίστηκαν, ενώ οι καμπύλες τους επιμηκύνθηκαν . Όσο για τις συγκολλήσεις σε όλους τους καθρέπτες, αυτές παραμένουν ορατές, υπογραμμίζοντας τον χειροποίητο χαρακτήρα του έργου και την απαιτητική δεξιοτεχνία που απαιτείται για τη δημιουργία του.
Φωτογραφίες: Sotheby’s
