Σε κατάσταση πλήρους απόγνωσης οδηγούνται εκατομμύρια νοικοκυριά στη γειτονική χώρα, καθώς οι συντάξεις και η αγοραστική δύναμη των πολιτών καταρρέουν υπό το βάρος του ανεξέλεγκτου πληθωρισμού.
Σύμφωνα με την επίσημη «ανάλυση αντικτύπου» που συνέταξε η ίδια η τουρκική κυβέρνηση για το νέο νομοσχέδιο-σκούπα, ο αριθμός των ατόμων που θα αναγκαστούν να ζήσουν με την κατώτατη σύνταξη εκτοξεύεται από τα 4,9 εκατομμύρια στα 5,1 εκατομμύρια.
Το μέγεθος της κρίσης αποτυπώνεται ανάγλυφα στα πρόσφατα στοιχεία της συνομοσπονδίας Türk-İş για τον Ιούνιο του 2026. Το επίσημο όριο της πείνας στη χώρα έχει σκαρφαλώσει στις 35.759 λίρες (περίπου 750 ευρώ). Την ίδια στιγμή, το κράτος ορίζει ως κατώτατη παροχή τις 23.552 λίρες (μόλις 495 ευρώ). Αυτό σημαίνει ότι ολόκληρες στρατιές χαμηλοσυνταξιούχων καλούνται να βγάλουν τον μήνα με ένα ποσό που υπολείπεται δραματικά από τα απολύτως απαραίτητα για τη σίτισή τους.
Το κόλπο με τη βασική σύνταξη και η καθίζηση των εισοδημάτων
Το οικονομικό επιτελείο της Άγκυρας, αντί να προχωρήσει σε μια ουσιαστική και βιώσιμη μεταρρύθμιση, επιλέγει εδώ και χρόνια τη βραχυπρόθεσμη λύση να μεταβάλλει τεχνητά μόνο το κατώτατο όριο. Η τακτική αυτή εφαρμόζεται συστηματικά από το 2019, όταν η κατώτατη παροχή ξεκίνησε από μόλις 1.000 λίρες (21 ευρώ).
Η εξέλιξη της κατώτατης σύνταξης τα τελευταία χρόνια δείχνει το μέγεθος του προβλήματος:
- 2020: 1.500 λίρες (31 ευρώ)
- Ιανουάριος 2022: 2.500 λίρες (52 ευρώ)
- Ιούλιος 2022: 3.500 λίρες (73 ευρώ)
- Ιανουάριος 2023: 5.500 λίρες (115 ευρώ)
- Απρίλιος 2023: 7.500 λίρες (157 ευρώ)
- Ιανουάριος 2024: 10.000 λίρες (210 ευρώ)
- Ιούλιος 2024: 12.500 λίρες (263 ευρώ)
- Ιανουάριος 2025: 14.469 λίρες (304 ευρώ)
- Ιούλιος 2025: 16.881 λίρες (355 ευρώ)
- Ιανουάριος 2026: 20.000 λίρες (420 ευρώ)
Εξαιτίας της ραγδαίας υποτίμησης του νομίσματος, η πραγματική βασική σύνταξη ενός τεράστιου όγκου ασφαλισμένων δεν θα ξεπερνούσε τις 20.000 λίρες, παρά την ονομαστική αύξηση του 17,76%.
Χωρίς τη νέα νομοθετική παρέμβαση, οι άνθρωποι αυτοί θα έμεναν καθηλωμένοι στα παλιά επίπεδα. Έτσι, η κυβέρνηση ευθυγράμμισε την κατώτατη παροχή με το ποσοστό αύξησης που δόθηκε στους συνταξιούχους εργαζόμενους και τους ασφαλισμένους του Bağ-Kur (+17,76%), διαμορφώνοντάς την στις 23.552 λίρες. Οι δικαιούχοι θα εισπράξουν τη διαφορά αναδρομικά, μόλις ψηφιστεί το νομοσχέδιο.
«Ενωμένοι στη φτώχεια!»
Με αυτή τη φράση αποτυπώνεται η πραγματικότητα για εκατομμύρια πολίτες. Αυτή τη στιγμή στην Τουρκία υπάρχουν συνολικά 17 εκατομμύρια άνθρωποι που λαμβάνουν κάποιου είδους εισόδημα ή σύνταξη. Μέχρι τον Ιούνιο του 2026, 4,9 εκατομμύρια εξ αυτών περιορίζονταν στο κατώτατο όριο.
Η άνοδος της κατώτατης σύνταξης διευρύνει τη βάση των δικαιούχων στα 5,1 εκατομμύρια, ενώ ο αριθμός μεγαλώνει ακόμη περισσότερο αν προστεθούν όσοι βρίσκονται ελάχιστα πάνω από τη βάση. Όσο για το συνολικό κόστος αυτής της ρύθμισης για τα κρατικά ταμεία; Υπολογίζεται στα 79 δισεκατομμύρια τουρκικές λίρες, δηλαδή περίπου 1,66 δισεκατομμύρια ευρώ.
