Την παραίτησή του ανακοίνωσε ο διάσημος σεφ, Ρενέ Ρετζέπι, επικεφαλής του εστιατορίου Noma, έπειτα από καταγγελίες πρώην εργαζομένων για κακοποιητική συμπεριφορά και τοξικό εργασιακό περιβάλλον στην κουζίνα.
Ο Ρενέ Ρετζέπι γνωστοποίησε την απόφασή του μέσω ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σημειώνοντας -μεταξύ άλλων- ότι «έπειτα από περισσότερες από δύο δεκαετίες δημιουργίας και ηγεσίας αυτού του εστιατορίου, αποφάσισα να αποχωρήσω και να επιτρέψω στους εξαιρετικούς ηγέτες της ομάδας μας να καθοδηγήσουν το εστιατόριο στο επόμενο κεφάλαιό του».
Οι καταγγελίες ήρθαν στο φως μέσα από δημοσιογραφικά δημοσιεύματα, με δεκάδες πρώην εργαζομένους να υποστηρίζουν ότι στην κουζίνα είχε διαμορφωθεί μια κουλτούρα έντονης πίεσης και κακοποίησης, που περιλάμβανε λεκτικές απειλές αλλά και περιστατικά σωματικής κακομεταχείρισης.
Σε δήλωσή του στο Instagram, ο σεφ ανέλαβε την ευθύνη για τη συμπεριφορά του, τονίζοντας: «Έχω προσπαθήσει να γίνω καλύτερος ηγέτης και η Noma έχει κάνει μεγάλα βήματα για να μεταμορφώσει την κουλτούρα της κατά τη διάρκεια πολλών ετών. Αναγνωρίζω ότι αυτές οι αλλαγές δεν διορθώνουν το παρελθόν. Μια συγγνώμη δεν αρκεί. Αναλαμβάνω την ευθύνη για τις πράξεις μου».
«Για όποιον αναρωτιέται τι σημαίνει αυτό για το εστιατόριο, θέλω να το πω ξεκάθαρα: η ομάδα του Noma σήμερα είναι η πιο δυνατή που υπήρξε ποτέ. Το Noma λειτουργεί εδώ και 23 χρόνια και είμαι απίστευτα περήφανος για τους ανθρώπους και τη δημιουργικότητά μας και την κατεύθυνση που ακολουθεί το Noma», συμπλήρωσε ο ίδιος. Όπως είπε, παρά την αποχώρησή του, η ομάδα θα συνεχίσει τη δουλειά της στην τοποθεσία του Λος Άντζελες χωρίς τη δική του παρουσία.
Ωστόσο, οι καταγγελίες προκάλεσαν αντιδράσεις και διαμαρτυρίες έξω από το pop-up εστιατόριο στη γειτονιά Silver Lake. Παράλληλα, αρκετοί εταιρικοί χορηγοί, μεταξύ των οποίων και η American Express, απέσυραν τις χρηματοδοτήσεις.
Επιπλέον, ο Ρενέ Ρετζέπι παραιτήθηκε και από το διοικητικό συμβούλιο της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης «MAD», την οποία ίδρυσε το 2011 με στόχο τη στήριξη ανθρώπων που κάνουν τα πρώτα τους βήματα στον χώρο της εστίασης.
Παρά τις αντιδράσεις που προκλήθηκαν από το περιστατικό, οι κρατήσεις για τη σειρά δείπνων στο Λος Άντζελες -με κόστος που έφτανε τα 1.500 δολάρια ανά άτομο- εξαντλήθηκαν μέσα σε λίγα λεπτά.
Το περιστατικό του 2014 και οι δημόσιες ταπεινώσεις
Σε μια νύχτα του Φεβρουαρίου του 2014, εν μέσω ενός πολυάσχολου δείπνου στο Noma, ο Ρενέ Ρετζέπι φέρεται να διέταξε όλο το προσωπικό της κουζίνας να τον ακολουθήσει έξω στο κρύο. Σύμφωνα με δύο σεφ που ήταν παρόντες, ο ιδρυτής του εστιατορίου έσπρωχνε μπροστά του έναν νεαρό sous-chef, ο οποίος είχε βάλει τέκνο μουσική στο λεγόμενο «production kitchen», κάτι που ο ίδιος δεν ενέκρινε.
Ο χώρος αυτός βρισκόταν μακριά από την τραπεζαρία και εκεί εργάζονταν συχνά απλήρωτοι ασκούμενοι για έως και 16 ώρες την ημέρα, εκτελώντας εργασίες όπως το μάζεμα βοτάνων ή το καθάρισμα κουκουναριών για τα πιάτα της λεγόμενης «Νέας σκανδιναβικής κουζίνας». Έξω από το εστιατόριο, περίπου 40 μάγειρες σχημάτισαν έναν κύκλο γύρω από τους δύο άνδρες, όπως συνήθως συνέβαινε σε περιστατικά δημόσιας επίπληξης.
Σύμφωνα με τις ίδιες μαρτυρίες, ο σεφ φέρεται να κλιμάκωσε την αντιπαράθεση χτυπώντας τον εργαζόμενο στα πλευρά και φωνάζοντας ότι κανείς δεν θα επέστρεφε μέσα, αν εκείνος δεν δήλωνε δυνατά ότι του άρεσε να κάνει στοματικό σε DJ. Ο εργαζόμενος φέρεται τελικά να υπάκουσε μπροστά στους συναδέλφους του, οι οποίοι παρέμειναν σιωπηλοί και στη συνέχεια όλοι επέστρεψαν στην κουζίνα για να συνεχίσουν τη δουλειά.
Το περιστατικό δεν συζητήθηκε ποτέ ξανά, ενώ δεκάδες πρώην εργαζόμενοι υποστήριξαν ότι και άλλα περιστατικά βίας ή δημόσιας ταπείνωσης αντιμετωπίζονταν με τον ίδιο τρόπο. «Το να πηγαίνεις στη δουλειά έμοιαζε με το να πηγαίνεις σε πόλεμο», δήλωσε η Αλέσια, σήμερα σεφ στο Λονδίνο, η οποία βρισκόταν στον κύκλο εκείνο το βράδυ και ζήτησε να μην δημοσιοποιηθεί το επώνυμό της φοβούμενη αντίποινα.
