Τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στο Ιράν έβαλε για άλλη μια φορά στο στόχαστρο το Ισραήλ, αφού η ίδια εγκατάσταση είχε δεχτεί πλήγμα και τον Ιούνιο του 2025, κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης που έγινε γνωστή ως «Πόλεμος των 12 Ημερών». Τα πετρέλαια στην περιοχή της Μέσης Ανατολής έχουν τη δική τους ιστορία και σε όλες τις πολεμικές συγκρούσεις έγραφαν ξεχωριστή σελίδα στις πολιτικές και οικονομικές διαπραγματεύσεις.
Κομβικό ρόλο σε αυτό έπαιζε πάντα ο OPEC, ο Οργανισμός Πετρελαιοεξαγωγικών Χωρών δηλαδή, που ιδρύθηκε το 1960 από το Ιράν, το Ιράκ, το Κουβέιτ, τη Σαουδική Αραβία και τη Βενεζουέλα. Τα αρχικά πέντε κράτη επιδίωξαν να δημιουργήσουν ένα ενιαίο μέτωπο για να αντιδράσουν στις μειώσεις των τιμών του πετρελαίου που επέβαλαν οι πολυεθνικές πετρελαϊκές εταιρείες, οι οποίες έλεγχαν το μεγαλύτερο μέρος των εισαγωγών πετρελαίου στις δυτικές χώρες, καθώς και στους περιορισμούς εισαγωγών που είχε επιβάλει η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών τη δεκαετία του 1950 και οι οποίοι πίεζαν προς τα κάτω τις τιμές του ξένου πετρελαίου. Η δύναμή τους ήταν μεγάλη, αφού επί της ουσίας ήταν ένα μπλοκ δεκατριών πλούσιων σε πετρέλαιο κρατών-μελών που εκτείνεται στη Μέση Ανατολή, την Αφρική και τη Νότια Αμερική.
Το αρχικό σκεπτικό ήταν η ομάδα να ελέγχει τουλάχιστον το 40% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. Αυτή η κυρίαρχη θέση στην αγορά είχε κατά καιρούς επιτρέψει στον OPEC να λειτουργεί ως καρτέλ, συντονίζοντας τα επίπεδα παραγωγής μεταξύ των μελών του ώστε να επηρεάζει τις παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου. Ως αποτέλεσμα, Αμερικανοί πρόεδροι από τον Τζέραλντ Φορντ έως τον σημερινό Ντόναλντ Τραμπ είχαν καταγγείλει το πετρελαϊκό καρτέλ ως απειλή για την οικονομία των Ηνωμένων Πολιτειών. Τα τελευταία χρόνια, αρκετές προκλήσεις για την επιρροή του OPEC έχουν έρθει στο προσκήνιο, συμπεριλαμβανομένων των διαιρέσεων μεταξύ των μελών του, της ανάδειξης των Ηνωμένων Πολιτειών ως μεγάλου εξαγωγέα πετρελαίου και της παγκόσμιας στροφής προς καθαρότερες πηγές ενέργειας. Το μπλοκ προσαρμόστηκε δημιουργώντας τον λεγόμενο συνασπισμό OPEC+ μαζί με τη Ρωσία και άλλες χώρες, όμως οι αναταραχές που προκάλεσε η πανδημία COVID-19 υπονόμευσαν αυτές τις προσπάθειες.
Το 2022, ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία και η αναμενόμενη εκτόξευση των παγκόσμιων τιμών πετρελαίου έστρεψαν ξανά την προσοχή στον OPEC. Τα ιδρυτικά μέλη του OPEC δεν επιδίωξαν μόνο να διαπραγματευτούν υψηλότερες διεθνείς τιμές για το πετρέλαιο, αλλά και να αποκτήσουν μεγαλύτερο έλεγχο πάνω στους δικούς τους φυσικούς πόρους μέσω της εθνικοποίησης των παραχωρήσεων των διεθνών πετρελαϊκών εταιρειών.
Μέχρι και την πρόσφατη αμερικανοϊσραηλινή επίθεση, τα περισσότερα κράτη του OPEC είχαν πλήρως υπό τον έλεγχό τους τα δικά τους αποθέματα πετρελαίου.
Η ιστορία ασφαλώς πάει πολύ πιο πίσω από το 1973, όταν τότε η Αίγυπτος και η Συρία εξαπέλυσαν αιφνιδιαστική επίθεση εναντίον του Ισραήλ κατά τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ. Οι Αμερικανοί αντέδρασαν με πακέτο στρατιωτικής βοήθειας ύψους προς τους Ισραηλινούς. Υπό την ηγεσία των Αράβων υπουργών πετρελαίου, ο OPEC αντέδρασε επιβάλλοντας εμπάργκο στις ΗΠΑ και σε ορισμένους άλλους συμμάχους του Ισραήλ και άρχισε να μειώνει την παραγωγή.
Τη δεκαετία του 1980, οι συναντήσεις των χωρών-μελών χαρακτηρίζονταν συχνά από διαφωνίες μεταξύ από τη μια αυτών που ήθελαν μεγαλύτερη παραγωγή και χαμηλότερες τιμές και άλλων τα οποία προέρχονταν συνήθως από κράτη-μέλη με μεγάλους πληθυσμούς και πιεσμένους προϋπολογισμούς που διαφωνούσαν, όπως το Ιράν, το Ιράκ και τη Λιβύη. Η διαφωνία οδήγησε μέχρι και σε πολέμους όπως τον οκταετή πόλεμο Ιράν-Ιράκ. Ωστόσο, ενώ η Τεχεράνη κατηγορούσε τους Άραβες γείτονές της ότι κρατούσαν τεχνητά χαμηλές τις τιμές του πετρελαίου για να βοηθήσουν το Ιράκ, ούτε το Ιράκ ούτε το Ιράν αποχώρησαν από τον OPEC, ο οποίος παρέμεινε επίσημα ουδέτερος.
Η χειρότερη κρίση στην ιστορία του OPEC ήταν η εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ το 1990. Άλλα κράτη-μέλη φοβήθηκαν ότι το Ιράκ θα εισέβαλλε σύντομα και στη Σαουδική Αραβία και αντέδρασαν άμεσα, αντί να παραμείνουν ουδέτερα όπως είχαν κάνει κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ. Καθώς σχηματιζόταν μια διεθνής στρατιωτική συμμαχία, τα περισσότερα από τα υπόλοιπα μέλη του OPEC αύξησαν την παραγωγή τους για να αντισταθμίσουν την απώλεια παραγωγής από τα πετρελαϊκά πεδία του Κουβέιτ και του Ιράκ.
Σήμερα, οι τιμές του πετρελαίου εκτοξεύτηκαν μετά τη δέσμευση του Αμερικανού προέδρου ότι θα συνεχίσει τον πόλεμο μέχρι την «ολοκληρωτική και άνευ όρων παράδοση» του Ιράν, με επενδυτές να ανησυχούν για την προμήθεια πετρελαίου στη Μέση Ανατολή, λόγω των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές και της παράλυσης στα Στενά του Ορμούζ. Και το πετρέλαιο παραμένει ισχυρό γεωπολιτικό κλειδί.
