Στο χάος βυθίστηκε το Μεξικό μετά τον θάνατο του Νεμέσιο Οσεγκέρα, γνωστού ως «Ελ Μέντσο», του πιο καταζητούμενου άνδρα του Μεξικού και ηγέτη του καρτέλ ναρκωτικών Χαλίσκο Νέα Γενιά (CJNG), κατά τη διάρκεια μιας επιχείρησης ασφαλείας για τη σύλληψή του την Κυριακή.
Η κυβέρνηση του Μεξικού ανέπτυξε 10.000 στρατιώτες στην πολιτεία Χαλίσκο, σε μια προσπάθεια να καταστείλει τα βίαια επεισόδια που ξέσπασαν μετά τον θάνατο του Οσεγκέρα, στα οποία έχουν σκοτωθεί δεκάδες άνθρωποι.
Βίντεο που τραβήχτηκαν από ντόπιους και τουρίστες έδειχναν καμένα οχήματα και στήλες καπνού να υψώνονται πάνω από διάφορες πόλεις και κωμοπόλεις, συμπεριλαμβανομένου του παραθαλάσσιου θέρετρου Πουέρτο Βαγιάρτα.
Ο Τζέρι Τζόουνς, που γεννήθηκε στο Νάσβιλ και ζει στην πόλη για περισσότερα από τέσσερα χρόνια, δήλωσε στο BBC News: «Ποτέ δεν έχω ζήσει κάτι παρόμοιο και συνήθως αισθάνομαι πιο ασφαλής εδώ παρά στην πατρίδα μου». Ο Τζόουνς, ιδιοκτήτης του lifestyle περιοδικού LGBT+ «Out and About Puerto Vallarta», μετακόμισε στο Μεξικό μετά την αποχώρησή του από την εργασία του στις ΗΠΑ.
«Αγαπώ τους ανθρώπους εδώ, αγαπώ το γεγονός ότι η πόλη είναι φιλική προς τους πεζούς, το πόσο ευγενικοί είναι όλοι. Είναι ένα όμορφο και φανταστικό μέρος και αυτό με ενθάρρυνε να έρθω εδώ», είπε. Τόνισε ότι οι κάτοικοι «αιφνιδιάστηκαν εντελώς» το πρωί της Κυριακής, όταν έσκασε η είδηση της σύλληψης του «Ελ Μέντσο» και των ταραχών που ακολούθησαν.
«Η πρώτη ένδειξη που είχαμε ότι κάτι συνέβαινε ήταν όταν ένας από τους αναγνώστες μας μας έστειλε ένα βίντεο με ένα λεωφορείο που είχε πυρποληθεί», πρόσθεσε. Λίγα λεπτά αργότερα, άρχισε να βλέπει καπνό «σε όλη την πόλη».
Ο Τζόουνς ανέφερε ότι οχήματα πυρπολήθηκαν, μεταξύ άλλων σε ένα τοπικό κατάστημα όπου «περισσότερα από 30 οχήματα που βρίσκονταν στο πάρκινγκ εκείνη τη στιγμή κάηκαν και καταστράφηκαν».
Αν και η κατάσταση εξελίχθηκε γρήγορα το πρωί της Κυριακής, ο Τζόουνς είπε ότι οι κάτοικοι δεν είχαν καμία ενημέρωση από τις τοπικές αρχές και ότι δεν είχε δει στρατιωτικούς ή αστυνομικούς στη γειτονιά του μέχρι το απόγευμα.
Ζητήθηκε από τους κατοίκους και τους τουρίστες σε διάφορες πολιτείες του Μεξικού να παραμείνουν στα σπίτια τους, ενώ τα περισσότερα καταστήματα, σχολεία και πανεπιστήμια έκλεισαν.
Περιέγραψε ότι ορισμένοι άνθρωποι «εγκλωβίστηκαν» σε καταστήματα λιανικής πώλησης μετά την έκρηξη της βίας, χωρίς να μπορούν να φύγουν. «Όταν η πόλη συνειδητοποίησε τι συνέβαινε, εξέδωσε εντολή να μείνουν όλοι στα σπίτια τους», είπε, προσθέτοντας ότι οι δρόμοι ξαφνικά έγιναν «απόκοσμα ήσυχοι».
«Καθώς οι πληροφορίες έφταναν στην τοπική κοινότητα, οι άνθρωποι άρχισαν να συγκεντρώνονται για να βοηθήσουν ο ένας τον άλλον», είπε. «Τα μέλη της κοινότητας έσβηναν τις φωτιές, καθώς οι πυροσβέστες ήταν υπερφορτωμένοι», συνέχισε ο Τζόουνς, «και βοηθούσαν τους τουρίστες που δεν είχαν πρόσβαση σε τρόφιμα». Είπε επίσης ότι ένα τοπικό παντοπωλείο άνοιξε το βράδυ της Κυριακής, αλλά η ουρά για να μπει κανείς μέσα ήταν «απίστευτη». «Δεν ξέρω τι θα φέρει η σημερινή μέρα. Ελπίζω να φέρει ειρήνη», τόνισε καταλήγοντας.
Ο Μαρκ-Αντρέ, ένας Καναδός δημιουργός περιεχομένου που ζει επίσης στο Πουέρτο Βαγιάρτα, είπε ότι η συνήθως ήσυχη παραθεριστική πόλη «έμοιαζε με ζώνη πολέμου».
«Υπήρχαν φωτιές παντού, σαν εκατοντάδες αυτοκίνητα σε όλη την πόλη να καίγονταν ταυτόχρονα», είπε σε ένα βίντεο στο κανάλι του στο YouTube, More Life Diaries. Περιέγραψε επίσης τους δρόμους μετά το συμβάν ως «πολύ ήσυχους».
«Εδώ είναι το Μεξικό – συνήθως θα υπήρχε μουσική, άνθρωποι έξω, άνθρωποι που απολαμβάνουν τη ζωή, και τώρα υπάρχει μια πραγματικά, κάπως απόκοσμη ατμόσφαιρα», πρόσθεσε.
Ο Μαρκ-Αντρέ, που ζει με τη σύζυγό του και τα δύο μικρά παιδιά τους, είπε ότι η οικογένειά του δεν είχε αισθανθεί ποτέ ανασφαλής στην πόλη πριν από αυτό. «Είναι πολύ οδυνηρό να βλέπεις τι συμβαίνει», είπε.
Ένας άλλος δημιουργός του YouTube, ο Πολ Ντέσμοντ, γεννημένος στην Καλιφόρνια, μοιράστηκε την εμπειρία του σε ένα βίντεο που, όπως είπε, «ποτέ δεν ήθελε να κάνει».
Ο Ντέσμοντ, ο οποίος ζει εδώ και αρκετά χρόνια στο Μπουσερίας, μια παραθαλάσσια πόλη-θέρετρο, περιέγραψε τη σκηνή ως «πολύ ασυνήθιστη». Μοιράστηκε βίντεο που τραβήχτηκε με drone την Κυριακή το πρωί, το οποίο έδειχνε έναν έρημο αυτοκινητόδρομο με καπνό ορατό στο βάθος.
«Αυτό δεν είναι κάτι που συμβαίνει συχνά στην καθημερινή μας ζωή εδώ», είπε. «Είναι ανησυχητικό, είναι απογοητευτικό, είναι άσχημο».
Ποιος ήταν ο βαρόνος «Ελ Μέντσο»
Ο 59χρονος Νεμέσιο Οσεγκέρα θεωρείτο ο τελευταίος από τους μεγάλους «νονούς» του Μεξικού, μετά τη σύλληψη των ιδρυτών του αντίπαλου καρτέλ Σιναλόα, Χοακίν Γκουσμάν «Ελ Τσάπ» και Ισμαέλ «Μάγιο» Σαμπάντα, που κρατούνται σε αμερικανικές φυλακές.
Ο αρχηγός του CJNG ήταν ένας από τους πλέον καταζητούμενους ανθρώπους στο Μεξικό και τις ΗΠΑ και προσέφεραν έως και 15 εκατομμύρια δολάρια για τη σύλληψή του. Το 2025 η Ουάσινγκτον χαρακτήρισε το καρτέλ «τρομοκρατική οργάνωση», κατηγορώντας το για διακίνηση κοκαΐνης, ηρωίνης, μεθαμφεταμίνης και φαιντανύλης.
Ο θάνατος του Οσεγκέρα, του αρχηγού μιας από τις ισχυρότερες εγκληματικές οργανώσεις στον κόσμο, αφήνει κενό εξουσίας στο καρτέλ. Ο «Ελ Μέντσο» ήταν «πανταχού παρών» και «δεν είχε προφανείς διαδόχους». Δεν αποκλείεται στη μάχη για τη διαδοχή να διασπαστεί το CJNG, όπως εκτίμησε ο Χεράρδο Ροντρίγκες, ειδικός σε θέματα ασφαλείας στο Πανεπιστήμιο της Αμερικής, στην Πουέμπλα.
Σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας, τις επιθέσεις που ακολούθησαν στο Χαλίσκο οργάνωσε το «δεξί χέρι» του Οσεγκέρα και οικονομικός διευθυντής του καρτέλ, γνωστός με το όνομα «Ελ Τούλι», ο οποίος ωστόσο σκοτώθηκε σε συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας, όταν επιχείρησαν να τον συλλάβουν.
