Το Ισραήλ ανοίγει νέο μέτωπο με την Άγκυρα, στοχοποιώντας αυτή τη φορά τον Μπιλάλ Ερντογάν, τον γιο του Τούρκου προέδρου, σε μια κίνηση που τροφοδοτεί τα σενάρια περί διαδοχής και κλιμακώνει τη σύγκρουση γύρω από τη Γάζα. Ο υπουργός Διασποράς και Καταπολέμησης Αντισημιτισμού Αμιχάι Τσίκλι ζητά να απαγορευτεί η είσοδος στον Μπιλάλ Ερντογάν και σε δεκάδες ακόμη Τούρκους, χαρακτηρίζοντας την Τουρκία «εχθρικό κράτος» και εξομοιώνοντας την κίνηση με μέτρα κατά τρομοκρατικών οργανώσεων.
Η λίστα περιλαμβάνει επίσης τον επικεφαλής της ΙΗΗ Φεχμί Μπουλέντ Γιλντιρίμ και φυσικά τον πρόεδρο της Διεύθυνσης Θρησκευτικών Υποθέσεων (το διαβόητο Diyanet) Αλί Ερμπάς, με το Ισραήλ να τους κατηγορεί ότι προωθούν συστηματικά μποϊκοτάζ και απονομιμοποίηση του εβραϊκού κράτους.
Η πρωτοβουλία, που προωθείται μέσω της Αρχής Πληθυσμού και Μετανάστευσης βάσει του ισραηλινού νόμου περί εισόδου, παρουσιάζεται ως απάντηση σε «αντι-ισραηλινή υποκίνηση», αλλά αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος λόγω του ρόλου που επιχειρεί να χτίσει ο Μπιλάλ Ερντογάν στο εσωτερικό της Τουρκίας. Τα τελευταία χρόνια, και ειδικά μετά τον Οκτώβριο του 2023, ο Ταγίπ Ερντογάν έχει κλιμακώσει τη ρητορική του κατά της ισραηλινής εκστρατείας στη Γάζα, ενώ η Άγκυρα δηλώνει πως έχει «παγώσει» το εμπόριο με το Ισραήλ από τον Μάιο του 2024, κάτι που επικριτές αμφισβητούν ως προς την πλήρη εφαρμογή. Στο περιβάλλον αυτό, κάθε κίνηση απέναντι στον στενό οικογενειακό κύκλο του Τούρκου προέδρου διαβάζεται ως μήνυμα όχι μόνο διπλωματικό, αλλά και εσωτερικά πολιτικό.
Την ίδια στιγμή, η υπόθεση συνδέεται με την αμερικανοκεντρική διαπραγμάτευση για την «επόμενη μέρα» στη Γάζα, καθώς ισραηλινά μέσα αναφέρουν ότι η ένταξη της Τουρκίας στο «Board of Peace» του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και στη σχετική «Gaza Executive Board» λειτούργησε ως καταλύτης για τη σκληρή στάση του Τσίκλι. Μέλη της ισραηλινής κυβέρνησης έχουν ήδη εκφράσει ανοιχτά την αντίθεσή τους στο ευρύτερο πλαίσιο που στηρίζουν οι ΗΠΑ, αλλά και στη συμμετοχή χωρών όπως η Τουρκία και το Κατάρ σε μηχανισμούς ανοικοδόμησης και διακυβέρνησης της Γάζας. Έτσι, η υπόθεση Μπιλάλ Ερντογάν μετατρέπεται σε ακόμη έναν κρίκο στην αλυσίδα επιδείνωσης των σχέσεων Άγκυρας–Τελ Αβίβ, που βρίσκονται σε καθοδική τροχιά από την κρίση της Mavi Marmara μέχρι την τωρινή σύγκρουση στη Γάζα.
Ο Μπιλάλ Ερντογάν στο επίκεντρο
Στο εσωτερικό της Τουρκίας, ο Μπιλάλ Ερντογάν έχει αναδειχθεί σε κεντρικό πρόσωπο της φιλοπαλαιστινιακής κινητοποίησης, ιδιαίτερα μετά τη μεγάλη συγκέντρωση της 1ης Ιανουαρίου στην Κωνσταντινούπολη, όπου ηγήθηκε ενός μαζικού συλλαλητηρίου υπέρ της Γάζας. Τούρκοι αναλυτές ερμηνεύουν την αυξημένη του παρουσία σε δημόσιες εκδηλώσεις ως προσεκτικά σχεδιασμένο μήνυμα προς τη βάση του AKP: η εικόνα ενός «μαχητικού» κληρονόμου, που συνδέει τη συνέχιση της εξουσίας Ερντογάν με τη σκληρή γραμμή υπέρ της Παλαιστίνης. Οι επικριτές ωστόσο βλέπουν ακόμη και τη συγκεκριμένη συγκέντρωση ως άσκηση δημοσίων σχέσεων, που αξιοποιεί το παλαιστινιακό για να ενισχύσει το αφήγημα περί οικογενειακής διαδοχής.
Το ζήτημα της διαδοχής έχει πλέον μετακινηθεί από τα πολιτικά «πηγαδάκια» στον κυρίαρχο δημόσιο διάλογο, με διεθνή μέσα όπως το Economist να αναφέρονται σε εσωκομματικές ζυμώσεις και σενάρια για την «επόμενη μέρα» μετά τον Ταγίπ Ερντογάν. Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις που επικαλείται το περιοδικό, ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν εμφανίζεται σε πλεονεκτική θέση μεταξύ πιθανών διαδόχων, ενώ ο Μπιλάλ Ερντογάν καταγράφεται ως ένα από τα ονόματα που συζητούνται έντονα στον δημόσιο λόγο. Ο παλαίμαχος πολιτικός και συνιδρυτής του AKP, Μπουλέντ Αρίντς, έσπευσε πρόσφατα να απορρίψει το σενάριο «πατέρα προς γιο», αν και αναγνώρισε ότι η παρουσία του Μπιλάλ στο προσκήνιο είναι πλέον πολύ πιο έντονη.
Η απαγόρευση εισόδου ως μοχλός πίεσης στον Μπιλάλ Ερντογάν
Για το Ισραήλ, η στοχοποίηση του Μπιλάλ Ερντογάν και άλλων Τούρκων αξιωματούχων παρουσιάζεται ως ζήτημα ασφάλειας και αντιμετώπισης της διεθνούς καμπάνιας μποϊκοτάζ. Ο Τσίκλι επικαλείται όχι μόνο τις πρόσφατες δηλώσεις και κινητοποιήσεις, αλλά και την πολυετή δραστηριότητα της TİKA στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, καθώς και προηγούμενες υψηλού επιπέδου επισκέψεις Τούρκων αξιωματούχων στο Ισραήλ, για να τεκμηριώσει την ανάγκη για περιοριστικά μέτρα. Η σχετική εισήγηση προς τις μεταναστευτικές αρχές, που σύμφωνα με την ισραηλινή πρακτική σπανίως απορρίπτεται, ερμηνεύεται ως προσπάθεια να σταλεί προειδοποιητικό μήνυμα στην Άγκυρα, τη στιγμή που επιχειρεί να κατοχυρώσει ρόλο-κλειδί στη μεταπολεμική αρχιτεκτονική της Γάζας.
Παρά το γεγονός ότι κανένα από τα πρόσωπα της λίστας δεν φέρεται να έχει άμεσο σχέδιο επίσκεψης στο Ισραήλ, η απαγόρευση εισόδου λειτουργεί συμβολικά, πυροδοτώντας περαιτέρω ένταση σε μια ήδη εύφλεκτη σχέση. Για την τουρκική πλευρά, η υπόθεση ενισχύει την εικόνα ενός Ισραήλ που επιδιώκει να τιμωρήσει όχι μόνο την κυβέρνηση Ερντογάν αλλά και τον αναδυόμενο πολιτικό ρόλο του Μπιλάλ, την ώρα που η μάχη για τη Γάζα έχει μετατραπεί σε κεντρικό στοιχείο της εσωτερικής και εξωτερικής της πολιτικής.
