Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δεν αποκλείει το ενδεχόμενο περαιτέρω αμερικανικής επέκτασης, παρέμβασης ή προσπαθειών προσάρτησης στο Δυτικό Ημισφαίριο, μετά τη σύλληψη του πρώην προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, από το Καράκας και τη μεταφορά του στις ΗΠΑ το Σαββατοκύριακο για να αντιμετωπίσει κατηγορίες διακίνησης ναρκωτικών.
Στο παρελθόν, έχει απειλήσει να προσαρτήσει τη Γροιλανδία και τον Καναδά και έχει προβλέψει ότι οι κυβερνήσεις στην Κούβα και την Κολομβία θα πέσουν. Τώρα, ο Τραμπ κάνει παρόμοια σχόλια και προκαλεί νέες εικασίες για το τι σκοπεύει να κάνει στη συνέχεια.
Ο Τραμπ δήλωσε το Σάββατο ότι υπό τη διοίκησή του «η αμερικανική κυριαρχία στο Δυτικό Ημισφαίριο δεν θα αμφισβητηθεί ποτέ ξανά» – βαφτίζοντας την προσέγγισή του «Δόγμα Ντονρόε», ένα λογοπαίγνιο πάνω στο Δόγμα Μονρόε, την έννοια της εξωτερικής πολιτικής του 19ου αιώνα. Δεν είναι σαφές αν ο πρόεδρος θα προχωρήσει στις απειλές του κατά άλλων χωρών.
Ποιες είναι, όμως, οι τελευταίες εξελίξεις σχετικά με χώρες και εδάφη που έχουν αποτελέσει αντικείμενο παρεμβατικών σχολίων από τον πρόεδρο:
Γροιλανδία
Ο Τραμπ επιθυμεί εδώ και καιρό τη Γροιλανδία και έχει δηλώσει ότι είναι απαραίτητη για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, κάτι που επανέλαβε την Κυριακή. «Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία από άποψη εθνικής ασφάλειας. Είναι τόσο στρατηγική. Αυτή τη στιγμή, η Γροιλανδία είναι γεμάτη ρωσικά και κινεζικά πλοία παντού», είπε.
«Η Δανία δεν θα μπορέσει να το κάνει, σας το λέω», συνέχισε ο Τραμπ. «Για να ενισχύσουν την ασφάλεια στη Γροιλανδία, πρόσθεσαν ένα ακόμη έλκηθρο με σκύλους».
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ συζητούν ένα «εύρος επιλογών» για την απόκτηση της Γροιλανδίας, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης στρατιωτικής δύναμης, δήλωσε την Τρίτη η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ όρισε επίσης τον κυβερνήτη της Λουιζιάνα, Τζεφ Λάντρι, ως ειδικό απεσταλμένο στη Γροιλανδία τον περασμένο μήνα για να εκπροσωπεί τα συμφέροντα των ΗΠΑ στο νησί, το οποίο αποτελεί αυτόνομο έδαφος της Δανίας. Ο Λάντρι έγραψε σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, απευθυνόμενος στον κ. Τραμπ: «Είναι τιμή μου να σας υπηρετώ σε αυτή την εθελοντική θέση για να γίνει η Γροιλανδία μέρος των ΗΠΑ».
Τον Μάρτιο, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς επισκέφθηκε τη Γροιλανδία και δήλωσε σε δημοσιογράφο ότι «αυτό που πιστεύουμε ότι θα συμβεί είναι ότι οι Γροιλανδοί θα επιλέξουν, μέσω της αυτοδιάθεσης, να γίνουν ανεξάρτητοι από τη Δανία και στη συνέχεια θα έχουμε συζητήσεις με τον λαό της Γροιλανδίας».
Οι ηγέτες τόσο της Δανίας όσο και της Γροιλανδίας έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι το τεράστιο αρκτικό νησί δεν πωλείται και ότι θα αποφασίσει μόνο του για το μέλλον του.
Την Τρίτη, οι ηγέτες της Ευρώπης εξέδωσαν δήλωση λέγοντας ότι «η ασφάλεια στην Αρκτική πρέπει να επιτευχθεί συλλογικά, σε συνεργασία με τους συμμάχους του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, με την τήρηση των αρχών του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένης της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και του απαραβίαστου των συνόρων. Αυτές είναι καθολικές αρχές και δεν θα σταματήσουμε να τις υπερασπιζόμαστε».
Ιράν
Κλιμακούμενες διαδηλώσεις για τις απελπιστικές οικονομικές συνθήκες στο Ιράν λαμβάνουν χώρα εδώ και πάνω από μία εβδομάδα, με αναφορές ότι δεκάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί. Σε απάντηση, ώρες πριν ξεκινήσει η επιχείρηση στη Βενεζουέλα, ο Τραμπ έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι αν το Ιράν «σκοτώνει βίαια ειρηνικούς διαδηλωτές, όπως συνηθίζει, οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής θα έρθουν να τους σώσουν». Είπε ότι οι ΗΠΑ είναι «οπλισμένες και έτοιμες».
Ο πρόεδρος δήλωσε την Κυριακή για τις διαδηλώσεις στο Ιράν: «Το παρακολουθούμε πολύ στενά. Αν αρχίσουν να σκοτώνουν ανθρώπους όπως στο παρελθόν, νομίζω ότι θα δεχθούν πολύ σκληρό πλήγμα από τις ΗΠΑ».
Τον Ιούνιο, όπως γράφει το αμερικανικό CBS News, οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν αεροπορικά πλήγματα στις κύριες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν – Φορντό, Νατάνζ και Ισφαχάν – σε μια προσπάθεια να καταστρέψουν την ικανότητά του για εμπλουτισμό πυρηνικού υλικού.
Κούβα
Επιστρέφοντας πίσω στην Ουάσινγκτον την Κυριακή, ο Τραμπ είπε στους δημοσιογράφους: «Η Κούβα φαίνεται έτοιμη να καταρρεύσει», προσθέτοντας ότι δεν γνώριζε «αν θα αντέξουν».
Οι δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, το Σάββατο έδειξαν ότι οι ηγέτες της Κούβας θα πρέπει να ανησυχούν: «Αν ζούσα στην Αβάνα και ήμουν στην κυβέρνηση, θα ανησυχούσα τουλάχιστον λίγο». Μια μέρα αργότερα, στην εκπομπή «Meet the Press» του NBC News, είπε για την Κούβα: «Βρίσκονται σε μεγάλη δυσκολία».
Αν και δεν ανέλυσε συγκεκριμένα σχέδια για την Κούβα ή τους ηγέτες της, ο Ρούμπιο είπε: «Δεν νομίζω ότι είναι μυστήριο πως δεν είμαστε μεγάλοι θαυμαστές του κουβανικού καθεστώτος, το οποίο, παρεμπιπτόντως, στήριζε τον Μαδούρο».
Ο Ρούμπιο τόνισε τους στενούς δεσμούς μεταξύ Βενεζουέλας και Κούβας, σημειώνοντας ότι ο Μαδούρο βασιζόταν σε Κουβανούς σωματοφύλακες για προστασία και ότι αυτοί είχαν τον έλεγχο της «εσωτερικής αντικατασκοπείας» της κυβέρνησης της Βενεζουέλας. Η κουβανική κυβέρνηση δήλωσε ότι 32 Κουβανοί σκοτώθηκαν κατά τη στρατιωτική επιχείρηση σύλληψης του Μαδούρο.
Προς το παρόν, ο Τραμπ περιμένει να δει πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα στο νησί. «Δεν νομίζω ότι χρειαζόμαστε κάποια ενέργεια» στην Κούβα, είπε, επισημαίνοντας ότι η Κούβα «πλέον δεν έχει εισόδημα — έπαιρνε όλο το εισόδημά της από τη Βενεζουέλα, από το πετρέλαιο της Βενεζουέλας. Δεν παίρνει τίποτα από αυτά. Και η Κούβα κυριολεκτικά είναι έτοιμη να πέσει».
Τον περασμένο χρόνο, οι εισαγωγές πετρελαίου της Κούβας από τη Βενεζουέλα μειώθηκαν κατά 15%, σε 27.400 βαρέλια την ημέρα, σύμφωνα με το Reuters, το οποίο ανέφερε επίσης ότι η προμήθεια της Κούβας από το Μεξικό την ίδια περίοδο, από τον Ιανουάριο έως τον Οκτώβριο, μειώθηκε κατά 73%, στα μόλις 5.000 βαρέλια ημερησίως.
Κολομβία
Ο Τραμπ φαίνεται να έχει λιγότερη υπομονή για τον πρόεδρο της Κολομβίας, Γκουστάβο Πέτρο, τον οποίο έχει κατηγορήσει για παράνομη παραγωγή και διακίνηση ναρκωτικών.
«Η Κολομβία είναι επίσης πολύ άρρωστη, διοικείται από έναν άρρωστο άνθρωπο που του αρέσει να φτιάχνει κοκαΐνη και να την πουλά στις ΗΠΑ, και δεν θα το κάνει για πολύ ακόμη, σας το λέω», είπε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους το Σάββατο. Όταν ρωτήθηκε αν απειλούσε με στρατιωτική επιχείρηση στην Κολομβία, απάντησε: «Μου ακούγεται καλό. Ξέρετε τι… σκοτώνουν πολλούς ανθρώπους».
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ισχυριστεί ότι η παραγωγή κοκαΐνης έχει εκτοξευθεί κατά τη διάρκεια της προεδρίας Πέτρο, και ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, ανακοίνωσε κυρώσεις κατά του Πέτρο τον Οκτώβριο, επειδή «επέτρεψε στα καρτέλ ναρκωτικών να ευδοκιμήσουν και αρνήθηκε να σταματήσει αυτή τη δραστηριότητα».
Ο Πέτρο έχει κατηγορήσει τις ΗΠΑ ότι παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο με τις επιθέσεις τους σε πλοία που φέρεται να μεταφέρουν ναρκωτικά, οι οποίες έχουν πλέον σκοτώσει τουλάχιστον 115 ανθρώπους, και υπέδειξε ότι ενδέχεται να έχουν σκοτωθεί και αθώοι πολίτες. Οι ΗΠΑ αρνούνται ότι έχουν σκοτωθεί αθώοι πολίτες σε οποιοδήποτε από τα πλήγματα σε πλοία.
Ο Πέτρο -ο οποίος στο παρελθόν ανήκε σε αντάρτικη οργάνωση- προειδοποίησε τον Τραμπ να μην αναλάβει δράση στη χώρα του, γράφοντας στο X ότι «ορκίστηκα να μην αγγίξω ποτέ ξανά όπλο», αλλά «για την πατρίδα θα έπαιρνα τα όπλα που δεν θέλω».
Καναδάς
Αν και στο παρελθόν ο Τραμπ έχει μιλήσει για το ενδεχόμενο να γίνει ο Καναδάς «η 51η πολιτεία», δεν έχει επαναφέρει αυτή τη δήλωση μετά την επιχείρηση στη Βενεζουέλα.
Ωστόσο, ο Τραμπ έχει επιβάλει βαρείς δασμούς κατά του Καναδά, αυξάνοντάς τους στο 35% τον Αύγουστο, αν και μεγάλο μέρος των αγαθών εξαιρείται επειδή καλύπτεται από τη Συμφωνία ΗΠΑ–Μεξικού–Καναδά του 2020.
Τον Οκτώβριο, ο Τραμπ απείλησε να τερματίσει τις εμπορικές διαπραγματεύσεις με τον Καναδά, αφού προβλήθηκε στο Οντάριο μια αντι-δασμολογική διαφήμιση με τη φωνή του Ρόναλντ Ρίγκαν. Ο πρωθυπουργός του Οντάριο, Νταγκ Φορντ, απέσυρε τη διαφήμιση, λέγοντας ότι «πρόθεσή μας ήταν πάντα να ξεκινήσουμε μια συζήτηση για το είδος της οικονομίας που θέλουν να οικοδομήσουν οι Αμερικανοί και για τον αντίκτυπο των δασμών στους εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις».
Διώρυγα του Παναμά
Ο Τραμπ υποστήριξε νωρίτερα στη θητεία του ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να ανακτήσουν τον έλεγχο της στρατηγικής Διώρυγας του Παναμά, προκαλώντας αντιδράσεις από την κυβέρνηση του Παναμά. Οι ΗΠΑ επέβλεψαν την κατασκευή της διώρυγας στις αρχές του 20ού αιώνα και τη διοικούσαν για δεκαετίες, αλλά άρχισαν να παραδίδουν τη διώρυγα και τις γύρω εκτάσεις στον Παναμά το 1979.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ισχυρίστηκε τον Μάρτιο ότι «ανακτά τη Διώρυγα του Παναμά», αναφερόμενος σε συμφωνία κοινοπραξίας υπό ηγεσία αμερικανικών εταιρειών για την αγορά πλειοψηφικού πακέτου στην εταιρεία που διαχειρίζεται λιμάνια κοντά στη διώρυγα. Ο πρόεδρος του Παναμά κατηγόρησε τον Τραμπ ότι «λέει ψέματα ξανά».
Τι είναι το Δόγμα Μονρόε;
Το 1823, ο πέμπτος πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέιμς Μονρόε, παρουσίασε στο Κογκρέσο την πολιτική των ΗΠΑ απέναντι στους γείτονές τους στο Δυτικό Ημισφαίριο. Αρχικά είχε στόχο να αποτρέψει την ευρωπαϊκή αποικιοκρατία, αλλά η κυβέρνηση Μονρόε επιδίωκε επίσης να αυξήσει την επιρροή των ΗΠΑ και τις εμπορικές τους συμμαχίες.
Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι ΗΠΑ επικαλέστηκαν το Δόγμα Μονρόε ως μέσο άμυνας απέναντι στην επέκταση του κομμουνισμού στη Λατινική Αμερική.
Η φράση «Δόγμα Ντονρόε» εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο εξώφυλλο της New York Post πέρυσι.
