Υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, στο πλαίσιο του προγράμματος Geleceğe Miras (Κληρονομιά για το Μέλλον), μια αξιοσημείωτη αρχαιολογική ανακάλυψη ήρθε στο φως στα ερείπια της αρχαίας Λαοδίκειας, που βρίσκεται κοντά στο σημερινό Ντενιζλί στη νοτιοδυτική Τουρκία.
Οι ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν στα συγκροτήματα του Βουλευτηρίου (Αίθουσα Συμβουλίου) και του Πρυτανείου της αρχαίας Λαοδίκειας αποκάλυψαν ένα εξαιρετικά φιλοτεχνημένο μαρμάρινο κεφάλι του θεού Ερμή, προσφέροντας νέα στοιχεία για την καλλιτεχνική δραστηριότητα της πόλης κατά τη ρωμαϊκή περίοδο.
Το νεοανακαλυφθέν γλυπτό κεφάλι βρέθηκε στον ανατολικό διάδρομο εισόδου του Βουλευτηρίου και είναι λαξευμένο από λευκό μάρμαρο υψηλής ποιότητας από το Δοκίμειον της Φρυγίας, υλικό που εκτιμούνταν ιδιαίτερα στην αρχαιότητα για την καθαρότητα και την ανθεκτικότητά του. Η προκαταρκτική ανάλυση χρονολογεί το έργο στα μέσα του 2ου αιώνα μ.Χ. Τα λεπτεπίλεπτα χαρακτηριστικά του προσώπου, τα προσεκτικά αποδοσμένα μάτια και οι ίριδες, καθώς και οι κομψά κυματισμένες μπούκλες, αντανακλούν τη στυλιστική κληρονομιά του φημισμένου κλασικού γλύπτη Πραξιτέλη. Οι ειδικοί ταυτοποιούν το έργο ως εξαιρετικό δείγμα του τύπου που ομοιάζει με τον «Ερμή της Άνδρου», μιας γλυπτικής παράδοσης που θαυμάστηκε σε ολόκληρο τον μεσογειακό κόσμο για την ισορροπία, τον νατουραλισμό και την κομψότητά της.
Ένα παράθυρο στην ευημερία και την πολιτισμική ταυτότητα της Λαοδίκειας
Η ανακάλυψη αναδεικνύει την οικονομική ισχύ και την εκλεπτυσμένη αισθητική αντίληψη που χαρακτήριζαν τη Λαοδίκεια στην αρχαιότητα. Βρισκόμενη σε κομβικό σημείο σημαντικών εμπορικών οδών στην κοιλάδα του Λύκου, η πόλη άνθισε ως κέντρο παραγωγής υφασμάτων, γεωργίας και εμπορίου. Ο πλούτος της χρηματοδότησε φιλόδοξα δημόσια έργα, μνημειακά θέατρα, κιονοστοιχισμένους δρόμους, ναούς και κτίρια συμβουλίων, αποδεικνύοντας τόσο πολιτική επιρροή όσο και πολιτισμική φιλοδοξία. Ευρήματα όπως το γλυπτό του Ερμή τεκμηριώνουν πώς αυτή η ευημερία μετατράπηκε σε χορηγία των τεχνών, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της Λαοδίκειας ως ζωντανού αστικού κέντρου στον ρωμαϊκό κόσμο.
Πέρα από την οικονομική της σημασία, η Λαοδίκεια φέρει βαθύ ιστορικό και πολιτισμικό συμβολισμό. Η πόλη ήταν μία από τις Επτά Εκκλησίες της Ασίας που αναφέρονται στην πρώιμη χριστιανική παράδοση, διατηρώντας παράλληλα ισχυρούς δεσμούς με την κλασική θρησκεία και φιλοσοφία. Δημόσια κτίρια όπως το Βουλευτήριο και το Πρυτανείο δεν ήταν μόνο διοικητικοί χώροι, αλλά και σύμβολα αστικής υπερηφάνειας, όπου η τέχνη και η αρχιτεκτονική επικοινωνούσαν την ταυτότητα και τις αξίες της κοινότητας.
Ο διαχρονικός συμβολισμός του Ερμή
Ο Ερμής ήταν ο αγγελιοφόρος των θεών, προστάτης των ταξιδιωτών, του εμπορίου, της ευγλωττίας και των μεταβάσεων. Η εικονογραφία του συχνά συνόδευε χώρους που συνδέονταν με την κίνηση, την επικοινωνία και τη δημόσια ζωή, καθιστώντας την παρουσία του σε ένα κτίριο συμβουλίου τόσο συμβολικά όσο και συμφραζόμενα εύστοχη. Τα εικονογραφικά στοιχεία που διακρίνονται στο γλυπτό της Λαοδίκειας, νεανικά χαρακτηριστικά, δυναμικά μαλλιά και μικρά φτερά, ενσαρκώνουν τις ιδιότητες του Ερμή: ταχύτητα, ευφυΐα και διαμεσολάβηση. Τέτοια έργα δεν ήταν απλώς διακοσμητικά· μετέφεραν συμβολικά μηνύματα ευημερίας, διπλωματίας και της εύρυθμης λειτουργίας των δημόσιων υποθέσεων.
Το κεφάλι του γλυπτού του Ερμή αποτελεί σημαντικό επιστημονικό απόκτημα, εμπλουτίζοντας την κατανόησή μας για την καλλιτεχνική παραγωγή στη Μικρά Ασία της ρωμαϊκής εποχής και επαναβεβαιώνοντας τη θέση της Λαοδίκειας ανάμεσα στις πιο εκφραστικές πόλεις, από πολιτιστική πλευρά, της περιοχής.
