Η καρδιά, ο εγκέφαλος, το ήπαρ και οι πνεύμονες είναι ζωτικά όργανα. Ωστόσο, οι ειδικοί σημειώνουν ότι ένας λιγότερο «διάσημος» μυς, είναι εξίσου σημαντικός παράγοντας για τη μακροζωία: ο μυς της γάμπας.

Βρίσκεται στο πίσω μέρος του κάτω ποδιού και εκτείνεται από την περιοχή λίγο κάτω από το γόνατο έως πάνω από τη φτέρνα. Η γάμπα στηρίζει την κίνηση και τη σταθερότητα, βοηθώντας μας να τεντώνουμε τα δάχτυλα των ποδιών και να προωθούμε το σώμα όταν περπατάμε ή τρέχουμε.

Νεότερες έρευνες, σύμφωνα με την Daily Mail, δείχνουν ότι η αποδυνάμωση αυτού του μυός μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιακών προβλημάτων, όπως οι θρόμβοι αίματος.

Ο «άγνωστος» ρόλος της γάμπας

Όταν η καρδιά αντλεί αίμα, στέλνει οξυγονωμένο αίμα σε όλο το σώμα, συμπεριλαμβανομένων των ποδιών. Όμως η επιστροφή του αίματος προς τα πάνω, πίσω στην καρδιά, απαιτεί μεγαλύτερη προσπάθεια από μία απλή άντληση. Χρειάζεται ενίσχυση.

Εδώ ακριβώς παρεμβαίνει η γάμπα. Κάθε φορά που κινείται, συμπιέζει τις βαθιές φλέβες των ποδιών και σπρώχνει το αίμα προς τα πάνω, κόντρα στη βαρύτητα, πίσω στην καρδιά. Αυτή η λειτουργία είναι καθοριστική για την πρόληψη θρόμβων και για να μην επιβαρύνεται η καρδιά.

Η σημασία της γάμπας δεν είναι μόνο λειτουργική. Το μέγεθός της δεν αφορά απλώς την εμφάνιση. Μια πιο μυώδης γάμπα θεωρείται ισχυρός δείκτης καλής φυσικής κατάστασης και προστασίας από τη μυϊκή φθορά, γνωστή ως σαρκοπενία.

Η σαρκοπενία επηρεάζει το 10% έως 16% των ηλικιωμένων παγκοσμίως και έχει συνδεθεί με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο θανάτου. Ορισμένες μελέτες εκτιμούν ότι ο κίνδυνος μπορεί να αυξηθεί ακόμη και πάνω από 300%.

Το κλειδί για τη φροντίδα της «δεύτερης καρδιάς»

Το «μυστικό» για τη φροντίδα της αποκαλούμενης και «δεύτερης καρδιάς» είναι παρόμοιο με εκείνο της πραγματικής καρδιάς: Η κίνηση.

Οι ειδικοί συστήνουν τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας έντασης άσκησης ή 75 λεπτά έντονης άσκησης την εβδομάδα, καθώς και ασκήσεις ενδυνάμωσης μυών τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα.

Το τρέξιμο, το περπάτημα, το σχοινάκι και οι άρσεις γάμπας, είτε καθιστοί είτε όρθιοι, μπορούν να ενισχύσουν τον μυ και να διατηρήσουν την κυκλοφορία ενεργή.

Όταν κινούμε τη γάμπα, οι μονόδρομες βαλβίδες μέσα στις φλέβες των ποδιών ανοίγουν και επιτρέπουν στο αίμα να ανέβει προς την καρδιά. Όταν ο μυς χαλαρώνει, οι βαλβίδες κλείνουν και εμποδίζουν την επιστροφή του αίματος προς τα κάτω.

Η παρατεταμένη ακινησία, είτε καθιστοί είτε όρθιοι, προκαλεί συσσώρευση πίεσης στις φλέβες. Με τον χρόνο, αυτό μπορεί να βλάψει τις βαλβίδες και να οδηγήσει σε συγκέντρωση αίματος στα πόδια.

Ο κίνδυνος φλεβικής θρόμβωσης

Το «βαρύ» και αργό αίμα επιτρέπει στα κύτταρα να κολλούν μεταξύ τους, σχηματίζοντας θρόμβους στις βαθιές φλέβες, μια κατάσταση γνωστή ως εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (DVT).

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι θρόμβοι μπορεί να αποσπαστούν, να ταξιδέψουν μέσω της κυκλοφορίας και να φτάσουν στους πνεύμονες, μπλοκάροντας τη ροή του αίματος. Οι θρόμβοι στους πνεύμονες, γνωστοί ως πνευμονική εμβολή, μπορούν να προκαλέσουν μόνιμη βλάβη στα όργανα. Μάλιστα, περίπου ένας στους τρεις ανθρώπους με αδιάγνωστη και αθεράπευτη πνευμονική εμβολή καταλήγει.

Το μέγεθος της γάμπας… μετράει

Πρόσφατη μελέτη σε 63.000 ενήλικες διαπίστωσε ότι για κάθε αύξηση κατά 1 εκατοστό στην περίμετρο της γάμπας, ο κίνδυνος θανάτου μειωνόταν κατά 5%. Σε άλλη μελέτη, ερευνητές από το Καθολικό Πανεπιστήμιο της Ιερής Καρδιάς στην Ιταλία διαπίστωσαν ότι η περίμετρος της γάμπας συνδέεται άμεσα με τη δύναμη σε άλλα μέρη του σώματος.

Αξιολόγησαν τη σχέση μεταξύ περιμέτρου γάμπας, φυσικής απόδοσης, μυϊκής δύναμης και λειτουργικής κατάστασης σε άτομα ηλικίας 80 ετών και άνω. Διαπίστωσαν ότι η φυσική απόδοση και η μυϊκή δύναμη βελτιώνονταν σημαντικά όσο αυξανόταν η περίμετρος της γάμπας.

Οι ερευνητές μέτρησαν επίσης τον βαθμό ευθραυστότητας (ευπάθειας) των συμμετεχόντων με βάση την ταχύτητα βάδισης, τη δύναμη, το βάρος, τα επίπεδα ενέργειας και την εξάντληση. Όταν συνέκριναν τα αποτελέσματα με την περίμετρο της γάμπας, βρήκαν ότι ο δείκτης ευθραυστότητας ήταν σημαντικά χαμηλότερος σε όσους είχαν μεγαλύτερη περίμετρο.

Το συμπέρασμα των ειδικών ήταν ότι η περίμετρος της γάμπας μπορεί να αποτελεί ένδειξη μυϊκής μάζας και, πιθανώς, συνολικής δύναμης και φυσικής κατάστασης.

Αξίζει να σημειωθεί πως εκτός από την άσκηση για την ενδυνάμωση της γάμπας, οι κάλτσες συμπίεσης μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη προβλημάτων κυκλοφορίας στα πόδια που σχετίζονται με την εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση και την πνευμονική εμβολή.