Διαφημίσεις που υπόσχονται γρήγορη απώλεια βάρους με τη βοήθεια φαρμάκων όπως το Wegovy, το Ozempic ή το Mounjaro κατακλύζουν πλέον το διαδίκτυο. Σε πρόσφατη καμπάνια τηλεϊατρικής, ακόμη και η Serena Williams εμφανίζεται να ενθαρρύνει όσους έχουν «15-20 παραπανίσια κιλά» να ξεκινήσουν φαρμακευτική αγωγή.
Όμως για τους γιατρούς παχυσαρκίας και τους ερευνητές, αυτό το μήνυμα είναι παραπλανητικό. Τα φάρμακα τύπου GLP-1 δεν σχεδιάστηκαν ως μια γρήγορη λύση lifestyle, αλλά ως μακροχρόνια θεραπεία για χρόνιες παθήσεις, όπως η παχυσαρκία και ο διαβήτης τύπου 2. Και αυτή η διαφορά είναι κρίσιμη.
Απώλεια βάρους με GLP-1: Τι συμβαίνει όταν τα διακόψεις
Σχεδόν το 18% των ενηλίκων στις ΗΠΑ έχει πάρει φάρμακα GLP-1 για απώλεια βάρους ή για χρόνιο νόσημα. Παρ’ όλα αυτά, περίπου οι μισοί τα διακόπτουν μέσα στον πρώτο χρόνο. Το πρόβλημα; Οι περισσότεροι δεν είναι προετοιμασμένοι για το τι ακολουθεί.
Μελέτες δείχνουν ότι μετά τη διακοπή των φαρμάκων, το βάρος επιστρέφει μέσα σε περίπου 1,5 χρόνο, ενώ βελτιώσεις σε σάκχαρο, πίεση και χοληστερόλη εξαφανίζονται. Ανάλυση που δημοσιεύτηκε στο British Medical Journal αποκαλύπτει ότι όσοι σταματούν τα GLP-1 παίρνουν βάρος τέσσερις φορές πιο γρήγορα σε σύγκριση με άτομα που έχασαν κιλά μέσω διατροφής και άσκησης.
Κατά μέσο όρο, οι συμμετέχοντες έχασαν 14-15 κιλά με τα φάρμακα, αλλά ανέκτησαν τα 10 μέσα στον πρώτο χρόνο από τη διακοπή. Αντίθετα, όσοι ακολούθησαν αλλαγές συμπεριφοράς χρειάστηκαν περίπου τέσσερα χρόνια για να επιστρέψουν στο αρχικό τους βάρος.
Γιατί η απώλειας βάρους αντιστρέφεται τόσο γρήγορα
Η απώλεια βάρους επιβραδύνει τον μεταβολισμό, αυτό είναι γνωστό. Όμως υπάρχει και κάτι λιγότερο προφανές: η όρεξη αυξάνεται δραματικά.
Τα GLP-1 μπλοκάρουν προσωρινά τα σήματα πείνας. Όταν όμως διακοπούν, ο εγκέφαλος «αντεπιτίθεται». Η πείνα επιστρέφει εντονότερη από πριν, οδηγώντας σε υπερκατανάλωση θερμίδων. Οι γιατροί το περιγράφουν ως «επιστροφή της πείνας με εκδίκηση».
Παράλληλα, το σώμα ενεργοποιεί τον μηχανισμό της μεταβολικής προσαρμογής — έναν εξελικτικό μηχανισμό επιβίωσης που προσπαθεί να αποθηκεύσει ενέργεια μετά από απώλεια βάρους. Το αποτέλεσμα; Γρήγορη αύξηση λίπους και αλλαγή στη σύσταση του σώματος: λιγότερη μυϊκή μάζα, περισσότερο λίπος.
Αξίζουν τελικά τα φάρμακα για απώλεια βάρους;
Οι ειδικοί απαντούν: ναι, αλλά όχι χωρίς σχέδιο.
Η μεγαλύτερη επιτυχία έρχεται όταν τα φάρμακα συνδυάζονται με μακροχρόνιες αλλαγές τρόπου ζωής. Διατροφή, άσκηση και ψυχολογική υποστήριξη είναι απαραίτητα, ειδικά αν κάποιος σκοπεύει να διακόψει τη φαρμακευτική αγωγή.
Όπως επισημαίνουν οι γιατροί, η παχυσαρκία δεν διαφέρει από άλλες χρόνιες παθήσεις. Αν σταματήσεις τη στατίνη, η χοληστερόλη ανεβαίνει. Αν κόψεις την ινσουλίνη, ο διαβήτης επιστρέφει. Το ίδιο ισχύει και με την απώλειας βάρους μέσω φαρμάκων, γράφει η Wall Street Journal.
Το συμπέρασμα; Τα GLP-1 μπορούν να είναι πολύτιμο εργαλείο, αρκεί να υπάρχει πλάνο και για «την επόμενη μέρα».
