Μικρή αλλά πανίσχυρη, η μέλισσα είναι ένας από τους πιο σημαντικούς συμμάχους της ζωής στον πλανήτη μας. Μέσα από την ακούραστη εργασία της, μας χαρίζει -εκτός των άλλων- ένα από τα πιο πολύτιμα και γλυκά δώρα της φύσης: το μέλι.
Με αφορμή την 12η ΕΞΠΟΤΡΟΦ που ανοίγει τις πύλες της από τις 31 Ιανουαρίου έως τις 2 Φεβρουαρίου στο Μεσογειακό Εκθεσιακό Κέντρο στην Παιανία, μιλήσαμε με τον honey expert, Νίκο Μπάρτζη, έναν άνθρωπο που αφιερώνει τη ζωή του στο μέλι και τις μέλισσες. Από τα πρώτα του βήματα ως χομπίστας μελισσοκόμος μέχρι τη δημιουργία του δικού του τυποποιητηρίου και τη συμμετοχή σε δεκάδες εκθέσεις τροφίμων σε Ελλάδα και εξωτερικό, έχει καταφέρει να μετατρέψει την αγάπη του για τις μέλισσες σε βαθιά γνώση του προϊόντος.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, μιλά για την αξία του μελιού στην καθημερινή μας ζωή, τον κρίσιμο ρόλο των μελισσών για την επιβίωση του ανθρώπου, αλλά και τη νέα κατηγορία «Μέλι & Honey Bar» της ΕΞΠΟΤΡΟΦ, που φέρνει σε πρώτο πλάνο τους μοναδικούς παραγωγούς και τα εκλεκτά προϊόντα τους.
-Πώς ξεκινήσατε να ασχολείστε με το μέλι και τι σημαίνει για εσάς ο τίτλος «honey expert»;
Ξεκινώντας από το πρώτο, δύο είναι οι δρόμοι ενασχόλησης με το μελι. Ο πρώτος είναι ο κληρονομικός, πολλοί μελισσοκόμοι ξεκίνησαν την ενασχόληση από μικροί καθώς η μελισσοκομία ως επάγγελμα εκτελούνταν από τον πατέρα τους, τον παππού τους, κληρονόμησαν δηλαδή την κουλτούρα, την βαθιά γνώση, αλλά και το ζωικό κεφάλαιο που χρειάζεται για να ξεκινήσεις.
Ο δεύτερος δρόμος είναι αυτός του χομπίστα μελισσοκόμου όπου η ενασχόλησή δεν αφορά το βιοπορισμό αλλά την αγάπη για την μέλισσα. Το μεγαλύτερο μέρος των μελισσοκόμων παγκοσμίως εισέρχεται στην μελισσοκομία από το δρόμο αυτόν. Πάρα πολλές φορές ξεκινάς έτσι και καταλήγεις επαγγελματίας, αυτό συνέβη και σε μένα. Η αλήθεια είναι ότι η μετάβαση ήταν πάρα πολύ γρήγορη, καθώς εκτός από τα μελίσσια μου, δημιούργησα και το πρώτο μου τυποποιητήριο.
Εκτός από μελισσοκόμος είμαι και τυποποιητής μελιού, έχω λάβει μέρος και σε πάρα πολλές εκθέσεις Τροφίμων σε Ελλάδα και εξωτερικό. Άπειρες συζητήσεις, σεμινάρια, γευσιγνωσία μελιών από όλον τον κόσμο, αρκετό διάβασμα. Όλα αυτά δημιουργούν μία βαθιά γνώση του αντικειμένου που σιγά-σιγά σε οδηγεί στην εξειδίκευση πάνω στο προϊόν. Η γνώση και οι εμπειρίες δημιουργούν έναν honey expert, αυτό είμαι λοιπόν.
-Ποιος είναι ο ρόλος των μελισσών στην επιβίωση του ανθρώπινου είδους;
Η φύση μπορεί χωρίς εμάς, εμείς δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς τη φύση και αυτό ισχύει στο ακέραιο. Παρόλα αυτά, υπάρχει μία μικρή λεπτομέρεια στην συνύπαρξη και στην συνέργεια του ανθρώπου με την μέλισσα. Τη χρειαζόμαστε κυρίως για την επικονίαση και όχι για τα προϊόντα της κυψέλης, αλλά και η μέλισσα μας χρειάζεται.
Η Apis Melifera δηλαδή η μέλισσα που μας φέρνει το μέλι, δυστυχώς δεν θα μπορούσα να επιβιώσει χωρίς τη βοήθεια των μελισσοκόμων. Η επέκταση του ανθρώπινου είδους και οι δραστηριότητες του μαζί με κάποιες ασθένειες των μελισσών έχουν βάλει σε κίνδυνο την επιβίωσή της. Με τη βοήθεια των μελισσοκόμων επιβιώνει και το έργο που παράγει -δηλαδή αυτό της γονιμοποίησης των φυτών- συνεχίζεται.
-Πόσο σημαντικό είναι το μέλι στην καθημερινή μας ζωή;
Το πιο ωραίο και υγιεινό γλυκαντικό της ζωής μας, αυτό είναι το μέλι. Παρότι είναι αποδεκτό ότι έχει ευεργετικές ιδιότητες και δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι είναι φάρμακο, δεν παύει να είναι ένα τρόφιμο υψηλής διατροφικής αξίας.
-Ποια είναι τα χαρακτηριστικά ενός «ποιοτικού» μελιού και τι πρέπει να προσέχει ο καταναλωτής;
Τι ψάχνουμε από ένα μέλι; Θεωρώ ότι το ελληνικό μέλι είναι ένα προϊόν υψηλής διατροφικής αξίας από μόνο του. Τα χαρακτηριστικά που θα πρέπει να προσέχουμε είναι το χρώμα του, η διαύγεια του, το ιξώδες του, το άρωμα του, η γεύση του, η επίγευσή του, και τέλος η πληρότητά του στο στόμα. Όλα αυτά μαζί συνθέτουν το γευσηγνωστικό προφίλ του μελιού. Αν συνδυαστεί και με μία πιστοποίηση, παραδείγματος χάριν βιολογικό, δημιουργεί για μένα το τέλειο προφίλ ενός εξαιρετικά ποιοτικό προϊόντος.
-Ποιο είναι το αγαπημένο σας είδος μελιού;
Το αγαπημένο μου είναι σίγουρα το μέλι Ερείκης. Αλλά τι σημαίνει αγαπημένο; Τι σημαίνει το καλύτερο; Κλείνουμε τα μάτια, δοκιμάζουμε το μέλι, και σκεφτόμαστε το μέλι που τρώγαμε παιδιά, αυτό είναι το αγαπημένο μας.
-Τι ακριβώς περιλαμβάνει η νέα κατηγορία «Μέλι & Honey Bar» στην ΕΞΠΟΤΡΟΦ;
Καινούργια κατηγορία που ελπίζουμε να έχει την ίδια επιτυχία με τον χώρο που εξειδικεύεται στο λάδι και το κρασί. Οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να δουν συγκεντρωμένα τα μέλια της έκθεσης, να τους εξηγήσουμε κάποια χαρακτηριστικά τους για όποιον το θέλει, να του κάνουμε μία γρήγορη περιγραφή του κόσμου της μελισσοκομίας και να τους καθοδηγήσουμε στους εκθέτες που έχουν επιλέξει, έτσι ώστε να πάρουν περισσότερες πληροφορίες για το προϊόν τους. Θα λειτουργήσει σαν εκπαιδευτικός χορός, αλλά και σαν ένα index των εκπληκτικών παραγωγών που μετέχουν στην έκθεση.
-Υπάρχουν νέες τάσεις στη γευσιγνωσία και στην κατανάλωση μελιού που βλέπετε να αναπτύσσονται στην Ελλάδα ή και διεθνώς;
Δυστυχώς οι καταναλωτές χρησιμοποιούν με περιορισμένους τρόπους το μέλι και γενικά τα προϊόντα της μέλισσας. Η κύρια χρήση είναι στο πρωινό ως άλειμμα και ως γλυκαντικό αντί της ζάχαρης στα ροφήματα. Θα πρέπει να μπούμε σε μία διαδικασία ενημέρωσης εστιατορίων, ζαχαροπλαστείων ακόμα και σε καταστήματα που πουλάνε παγωτό έτσι ώστε να χρησιμοποιηθεί ευρύτερα, τρόποι υπάρχουν.
-Τι συμβουλή θα δίνατε σε κάποιον που θέλει να ξεκινήσει να ανακαλύπτει και να δοκιμάζει διαφορετικά είδη μελιού;
Δεν χρειάζεται ο καταναλωτής να μπει σε διαδικασία να ασχοληθεί με τις διατροφικές αξίες και τις διαφορές αυτών που υπάρχουν στα μέλια. Αυτό που θα πρέπει να κάνει είναι να δοκιμάζει μέλια και να αποφασίσει ποιο είναι αυτό που του αρέσει περισσότερο, που του ταιριάζει. Βέβαια, αυτοί οι καταναλωτές που ονομάζουμε «honey lovers» αγαπούν πάνω από ένα είδος μελιού, βρίσκουν ευχαρίστηση και απόλαυση στις πολυπλοκότητες, τα αρώματα και τις γεύσεις πολλών διαφορετικών μελιών.
