Τεράστια συζήτηση για τις αμβλώσεις στην Ελλάδα άνοιξε η πρόταση της Μαρίας Καρυστιανού να τεθούν σε δημόσια διαβούλευση, καθώς ως παιδίατρος «διχάζεται για το ποια δικαιώματα» θα πρέπει το έμβρυο και η γυναίκα.

Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, η άμβλωση στην Ελλάδα είναι νόμιμη, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 304 του Ποινικού Κώδικα.

Η τεχνητή διακοπή της εγκυμοσύνης επιτράπηκε για πρώτη φορά με το άρθρο 5§3 του Ν. 821/1978 στις εξής περιπτώσεις: α) μέχρι και τη 12η εβδομάδα της εγκυμοσύνης σε περιπτώσεις που υπήρχε κίνδυνος για την ψυχική υγεία της μητέρας και το γεγονός αυτό διαπιστωνόταν από ψυχίατρο εργαζόμενο σε Νοσηλευτικό Ίδρυμα Δημοσίου Δικαίου και β) μέχρι και την 20ή εβδομάδα της εγκυμοσύνης εφόσον διαπιστώνονταν με σύγχρονα μέσα προγνωστικού ελέγχου (προγεννητική διάγνωση) σοβαρές ανωμαλίες στο έμβρυο που έχουν ως αποτέλεσμα τη γέννηση παθολογικών νεογνών.

Ωστόσο, η τεχνητή διακοπή της εγκυμοσύνης τιμωρείται με κάθειρξη μέχρι 10 ετών όταν διενεργείται χωρίς τη συναίνεση της εγκύου.

Συγκεκριμένα, στην παράγραφο 2 του αρ. 304 του ΠΚ, προβλέπεται ποινή φυλάκισης έως τρία χρόνια ή χρηματική ποινή για όποιον με τη συναίνεση της εγκύου ή των προσώπων που έχουν τη γονική μέριμνα ή επιμέλειά της αν αυτή είναι ανίκανη να συναινέσει, διακόπτει την εγκυμοσύνη της και ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο χρόνια και χρηματική ποινή αν ενεργεί κατ’ επάγγελμα.

Με την ίδια ποινή, μειωμένη κατά το μέτρο του άρθρου 83, τιμωρείται και όποιος προμηθεύει σε έγκυο τα μέσα για τη διακοπή της εγκυμοσύνης της, εφόσον έγινε τουλάχιστον απόπειρα αυτής ενώ σύμφωνα με την παρ. 3 προβλέπεται φυλάκιση έως έξι μήνες ή χρηματική ποινή για την έγκυο που μετά την εικοστή τέταρτη εβδομάδα της κύησης διακόπτει την εγκυμοσύνη της ή επιτρέπει σε άλλον να την διακόψει.

Η ποινή αίρεται όμως, στις περιπτώσεις της παρ. 4 του άρθρου 304 (όπως προβλέφθηκαν με το Ν. 1609/1986) δηλαδή αν συντρέχει μια από τις εξής περιπτώσεις: α) όταν η εγκυμοσύνη δεν έχει υπερβεί τις 12 εβδομάδες, β) όταν η εγκυμοσύνη είναι αποτέλεσμα βιασμού, αποπλάνησης ανήλικης, αιμομιξίας και κατάχρησης γυναίκας ανίκανης να αντισταθεί και δεν έχει υπερβεί τη 19η εβδομάδα, γ) σε περίπτωση που υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις παθολογικού νεογνού και η εγκυμοσύνη δεν έχει υπερβεί τη 24η εβδομάδα, δ) οποιαδήποτε στιγμή πριν από τη γέννηση σε περίπτωση αναπότρεπτου κινδύνου για τη ζωή της εγκύου ή κινδύνου σοβαρής και διαρκούς βλάβης της σωματικής και ψυχικής της υγείας.

Σημειώνεται, ότι αν η έγκυος είναι ανήλικη απαιτείται η συναίνεση ενός από τους γονείς ή του προσώπου που έχει την επιμέλειά της.

Τι είπε η Καρυστιανού

Η Μαρία Καρυστιανού σε τηλεοπτική συνέντευξη που έδωσε, δήλωσε για τις αμβλώσεις:

«Σέβομαι την ελεύθερη βούληση, είναι πολύ σημαντική και κατοχυρωμένη συνταγματικά. Θεωρώ ότι είναι ένα θέμα δημόσιας διαβούλευσης. Ας αποφασίσει λοιπόν η κοινωνία τι θα ήθελε να γίνει.

Υπάρχει μια ιδιαιτερότητα στο θέμα των αμβλώσεων, γιατί αφορά τα δικαιώματα της γυναίκας, δικό της είναι το σώμα, η αλήθεια είναι αυτή, αλλά και τα δικαιώματα του εμβρύου. Τώρα εγώ είμαι και παιδίατρος, επομένως και λόγω της επιστήμης μου διχάζομαι ποια δικαιώματα θα πρέπει… δεν μπορώ να ιεραρχήσω τα δικαιώματα της γυναίκας και του εμβρύου.

Μια γυναίκα μπορεί να αποφασίσει βεβαίως για το σώμα της. Το θέμα είναι ότι στην περίπτωση των αμβλώσεων υπάρχει και ένα άλλο ηθικό θέμα. Δεν έχει σημασία τι λέω εγώ ή τι πιστεύετε εσείς. Στη δημόσια διαβούλευση η πλειοψηφία, οι περισσότεροι, θα έχουν καλύτερη άποψη και γνώμη και είναι πιο δημοκρατικό. Μιλάμε για μια ζωή που μόλις γεννάται.

Η επιστήμη μου με έχει βάλει σε θέση φροντίζοντας και τη ζωή που έχει δημιουργηθεί, δεν μπορώ να τα ξεχωρίσω. Κατανοώ πλήρως και το δικαίωμα της γυναίκας αν θέλει την τεκνοποίηση ή όχι. Τη στιγμή που ξεκινάει από τους τρεις μήνες να χτυπάει η καρδιά ενός παιδιού, θεωρείται μια ζωή που έχει δημιουργηθεί. Και μετά από κάποιες εβδομάδες, ακόμα και τα παιδιά που έχουν βγει με καισαρική –πηγαίνετε να δείτε στις μονάδες θεραπείας νεογνών– επιβιώνουν.

Το γνωρίζω ότι είναι νόμιμες οι αμβλώσεις. Για το ηθικό θέμα λέω. Θέματα τα οποία μπορεί να αφορούν το πώς θέλει να λειτουργεί η κοινωνία μας μπορεί να λύνονται με διαβουλεύσεις. Όχι το συγκεκριμένο, γενικότερα».

Έντονες αντιδράσεις

Όσα ανέφερε η Μαρία Καρυστιανού ξεσήκωσαν αντιδράσεις, με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη, να τονίζει: «Το πιο φοβερό είναι ότι αυτό ακούγεται από γιατρό. Το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω. Δεν θα γυρίσουμε πίσω σε συζητήσεις που είναι λυμένες και κάθε γυναίκα και κάθε άνθρωπος είναι υπεύθυνος να ορίζει το σώμα του. Τελεία και παύλα». Επίσης, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, είπε ότι στο θέμα των αμβλώσεων «ο ελληνικός νόμος έχει μια εξαιρετική ισορροπία», εξηγώντας ότι για το χρονικό διάστημα τριών μηνών, μεταξύ των δικαιωμάτων του εμβρύου και της κυοφορούσας, επικρατούν τα δικαιώματα της κυοφορούσας.

«Επομένως, σε αυτό το τρίμηνο η μητέρα έχει απόλυτο δικαίωμα για το τι θα κάνει. Άρα, πρόκειται για έναν σταθμισμένο νόμο που δεν χρειάζεται καμία περαιτέρω συζήτηση», δήλωσε, σημειώνοντας ότι «σε ηθικό επίπεδο για τη διακοπή κύησης, ο καθένας μπορεί να πιστεύει ό,τι θέλει. Ωστόσο, σε νομικό πλαίσιο, θα μείνει μια γυναίκα έγκυος και θα την υποχρεώσουμε να γεννήσει; Υπάρχει κάποιος στην Ελλάδα που ισχυρίζεται ότι μια γυναίκα που θα μείνει έγκυος πρέπει να της επιβληθεί να γεννήσει το παιδί;».

Ο υπουργός ανέφερε ότι ο ίδιος διαφωνεί ηθικά και θρησκευτικά με την άμβλωση, ωστόσο, αυτό «δεν μου απαγορεύει να αντιληφθώ ότι είναι δικαίωμα μιας γυναίκας να διακόψει την κύηση. Άρα, όταν κάποιος λέει ότι θα το βάλει σε διαβούλευση, εννοεί ότι θα καταργήσουμε αυτό το δικαίωμα και μια γυναίκα που θα βιαστεί θα την υποχρεώσουμε να γεννήσει;».

Η εκπρόσωπος Τύπου της Νέας Δημοκρατίας, Αλεξάνδρα Σδούκου, σχολιάζοντας τις δηλώσεις της κα. Καρυστιανού σημείωσε: «Ως γυναίκα και ως πολιτικός, αυτό δεν μπορώ να το δεχτώ και δεν το περίμενα να το ακούσω από μία γυναίκα», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «η αμφισβήτηση του δικαιώματος των γυναικών στην άμβλωση είναι ανεπίτρεπτη». Όπως υπογράμμισε, πρόκειται για ένα δικαίωμα «απολύτως κατοχυρωμένο, λυμένο εδώ και δεκαετίες», ξεκαθαρίζοντας ότι «δεν είναι ούτε υπό διαβούλευση ούτε υπό διαπραγμάτευση». Υπενθύμισε ότι το ζήτημα έχει κλείσει θεσμικά από το 1986 και τόνισε πως «η επαναφορά του στον δημόσιο διάλογο δεν συνιστά πρόοδο, αλλά οπισθοδρόμηση».

Για το ζήτημα τοποθετήθηκε και ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης, ο οποίος σε ανάρτηση έγραψε: «Οι γυναίκες έχουν κατακτήσει το δικαίωμα στην άμβλωση ύστερα από δεκαετίες αγώνων, υπερασπιζόμενες την επιλογή, την αυτοδιάθεση του σώματός τους και το θεμελιώδες δικαίωμα στην υγεία. Αυτό που χρειαζόμαστε σήμερα είναι ένα σαφές, καθαρό και αδιαπραγμάτευτο μέτωπο απέναντι στον συντηρητισμό και την Ακροδεξιά».