Ένας στους τρεις ανθρώπους πιστεύει ότι το τέλος του κόσμου θα συμβεί κατά τη διάρκεια της ζωής του, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα που δείχνει ότι οι αποκαλυπτικές αντιλήψεις δεν αποτελούν πλέον περιθωριακό φαινόμενο, όπως αναφέρει το δημοσίευμα της nypost.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τέτοιες πεποιθήσεις επηρεάζουν σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται και αντιμετωπίζουν μεγάλες παγκόσμιες απειλές. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε περισσότερους από 3.400 ανθρώπους στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά. Στο αμερικανικό δείγμα των 1.409 συμμετεχόντων, σχεδόν το ένα τρίτο δήλωσε ότι πιστεύει πως ο κόσμος θα τελειώσει μέσα στη διάρκεια της ζωής του.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Personality and Social Psychology.
Πώς αντιλαμβάνονται οι άνθρωποι το «τέλος του κόσμου»
Επικεφαλής της έρευνας ήταν ο δρα Μάθιου Μπιλέ, ο οποίος πραγματοποίησε τη μελέτη ως διδακτορικός φοιτητής στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας στον Καναδά και σήμερα εργάζεται ως μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ίρβαϊν.
«Η πίστη στο τέλος του κόσμου είναι εκπληκτικά διαδεδομένη στη Βόρεια Αμερική και επηρεάζει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι ερμηνεύουν και αντιδρούν στις μεγαλύτερες απειλές που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα», δήλωσε. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι σκέφτονται το τέλος του κόσμου με διαφορετικούς τρόπους: πότε θα συμβεί, ποιος ή τι θα το προκαλέσει και αν πρόκειται για κάτι που πρέπει να φοβούνται ή ακόμη και να καλωσορίζουν.
Για να μελετήσουν τις αντιλήψεις αυτές, οι επιστήμονες δημιούργησαν ένα ψυχολογικό εργαλείο που εξετάζει πέντε βασικές διαστάσεις των αποκαλυπτικών πεποιθήσεων.
Οι πέντε βασικές πεποιθήσεις
Οι πέντε παράγοντες που εντόπισαν είναι:
- Η χρονική εγγύτητα: πόσο σύντομα πιστεύουν οι άνθρωποι ότι θα συμβεί το τέλος.
- Η ανθρώπινη ευθύνη: αν θεωρούν ότι θα προκληθεί από ανθρώπινες ενέργειες.
- Η θεϊκή ή υπερφυσική αιτία: αν πιστεύουν ότι θα προκληθεί από θεϊκές ή υπερφυσικές δυνάμεις.
- Ο προσωπικός έλεγχος: πόση επιρροή πιστεύουν ότι μπορεί να έχει το άτομο στο αποτέλεσμα.
- Η συναισθηματική αξιολόγηση: αν θεωρούν ότι το τέλος θα είναι κάτι κακό ή, αντίθετα, θετικό.
Πώς επηρεάζονται οι στάσεις απέναντι σε παγκόσμιες απειλές
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι πεποιθήσεις αυτές συνδέονται έντονα με τον τρόπο που οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται κινδύνους όπως η κλιματική αλλαγή, οι πανδημίες, μια πυρηνική σύγκρουση ή οι νέες τεχνολογίες.
Όσοι πιστεύουν ότι το τέλος πλησιάζει και ότι θα προκληθεί από ανθρώπινες ενέργειες θεωρούν ότι οι παγκόσμιοι κίνδυνοι είναι μεγαλύτεροι και υποστηρίζουν πιο δραστικά μέτρα για την αντιμετώπισή τους.
Αντίθετα, όσοι πιστεύουν ότι το τέλος του κόσμου καθορίζεται από θεϊκές δυνάμεις εμφανίζονται λιγότερο πρόθυμοι να στηρίξουν προληπτικές δράσεις.
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης πέντε βασικές κατηγορίες παγκόσμιων κινδύνων που έχει προσδιορίσει το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ: οικονομικούς, περιβαλλοντικούς, γεωπολιτικούς, κοινωνικούς και τεχνολογικούς.
Ο ρόλος της θρησκείας και της κουλτούρας
Η έρευνα κατέγραψε επίσης σημαντικές διαφορές ανάμεσα σε θρησκευτικές ομάδες. «Όλοι συμφωνούν σε ένα πράγμα: ότι οι άνθρωποι παίζουν σημαντικό ρόλο στο μέλλον του είδους μας», ανέφερε ο Μπιλέ. Ωστόσο, οι διαφορετικές θρησκευτικές παραδόσεις επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται το μέλλον του κόσμου. Ο ερευνητής προειδοποιεί ότι αυτές οι διαφορετικές αντιλήψεις μπορούν να δημιουργήσουν εντάσεις και δυσκολίες στον συντονισμό διεθνών δράσεων για την αντιμετώπιση παγκόσμιων απειλών.
Όπως σημείωσε, αντιλήψεις που συνδέονται με αποκαλυπτικά σενάρια μπορούν να επηρεάσουν ακόμη και ζητήματα όπως οι εμβολιασμοί ή η στάση απέναντι στην κλιματική αλλαγή. Παράλληλα, τόνισε ότι η κατανόηση αυτών των πεποιθήσεων είναι κρίσιμη για τη χάραξη πολιτικής και την αποτελεσματική επικοινωνία σε μια κοινωνία που εμφανίζεται ολοένα και πιο διχασμένη.
«Ακόμη κι αν κάποια αποκαλυπτικά σενάρια δεν είναι ακριβή, εξακολουθούν να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνίες αντιμετωπίζουν πραγματικούς κινδύνους», κατέληξε.
