Νέους κανόνες στην αγορά ενοικίων φιλοδοξεί να φέρει το σύστημα πιστοληπτικής αξιολόγησης των ενοικιαστών, γνωστό και ως «Τειρεσίας των ενοικιαστών». Πρόκειται για ένα νέο εργαλείο που σχεδιάζεται να τεθεί σε εφαρμογή μέσα στο 2026, με στόχο να περιοριστούν τα φαινόμενα κακοπληρωτών και να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη στην αγορά μισθώσεων.

Το βασικό στοιχείο του συστήματος είναι το Πιστοποιητικό Φερεγγυότητας Ενοικιαστών, ένα είδος «βαθμολογίας αξιοπιστίας» που θα δίνει στους ιδιοκτήτες μια συνοπτική εικόνα για τη συνέπεια ενός υποψήφιου ενοικιαστή στις οικονομικές του υποχρεώσεις.

Η εφαρμογή του μέτρου εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει εντός του 2026, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες εξετάζεται το ενδεχόμενο να ενεργοποιηθεί ακόμα και μέσα στο καλοκαίρι.

Το πιστοποιητικό θα ενταχθεί στο Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους και θα συνδέεται με το Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων, ώστε να ενημερώνονται αυτόματα οι ιδιοκτήτες όταν ολοκληρώνεται ή λύεται μια μίσθωση.

Στην πράξη, θα λειτουργεί ως ένα ψηφιακό μητρώο που θα παρέχει βασικές ενδείξεις για την οικονομική συμπεριφορά των ενοικιαστών. Στόχος του είναι να μειώσει τα περιστατικά απλήρωτων ενοικίων, τα οποία συχνά λειτουργούν αποτρεπτικά για τους ιδιοκτήτες που σκέφτονται να διαθέσουν ακίνητα για μακροχρόνια μίσθωση.

Η λογική του μέτρου θυμίζει τον τρόπο λειτουργίας του γνωστού συστήματος «Τειρεσίας» για τα τραπεζικά δεδομένα, με τη διαφορά ότι θα αφορά αποκλειστικά τις μισθώσεις κατοικιών.

Από πού θα προέρχονται τα δεδομένα

Τα στοιχεία που θα συνθέτουν το προφίλ κάθε ενοικιαστή θα προέρχονται κυρίως από την ΑΑΔΕ και θα αφορούν πληροφορίες σχετικές με τη συνέπεια στις πληρωμές ενοικίων.

Μεταξύ άλλων θα λαμβάνονται υπόψη:

  • καθυστερήσεις ή συστηματικές αθετήσεις πληρωμών,
  • ληξιπρόθεσμες οφειλές από δηλωμένα μισθώματα,
  • τελεσίδικες δικαστικές αποφάσεις για απλήρωτα ενοίκια.

Το πιστοποιητικό δεν θα εμφανίζει αναλυτικά οικονομικά στοιχεία, αλλά έναν δείκτη αξιοπιστίας που θα δείχνει τη συνολική εικόνα της συνέπειας του ενοικιαστή.

Σημαντικό στοιχείο είναι ότι η πρόσβαση σε αυτά τα δεδομένα θα γίνεται μόνο με τη συναίνεση του μισθωτή, ώστε να διασφαλίζεται η προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Τι σημαίνει για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές

Εάν το πιστοποιητικό εμφανίζει θετική αξιολόγηση, ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να προχωρά στην ενοικίαση του ακινήτου του με μεγαλύτερη ασφάλεια. Σε περιπτώσεις ουδέτερης ένδειξης, θα έχει τη δυνατότητα να ζητήσει πρόσθετες εγγυήσεις ή άλλες διασφαλίσεις πριν προχωρήσει στη μίσθωση.

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι το νέο σύστημα θα βοηθήσει να επιστρέψουν στην αγορά χιλιάδες κλειστά διαμερίσματα, καθώς αρκετοί ιδιοκτήτες σήμερα αποφεύγουν τις μακροχρόνιες μισθώσεις φοβούμενοι πιθανά προβλήματα με κακοπληρωτές.

Οι αντιδράσεις και οι προβληματισμοί

Η πρόταση για τη δημιουργία του «Τειρεσία των ενοικιαστών» βρίσκει θετική ανταπόκριση από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ). Η ομοσπονδία θεωρεί ότι το πιστοποιητικό φερεγγυότητας θα ενισχύσει το αίσθημα ασφάλειας των εκμισθωτών και θα συμβάλει στην αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών στη μακροχρόνια αγορά.

Ωστόσο, το μέτρο προκαλεί και σημαντικούς προβληματισμούς. Σε μια αγορά όπου τα ενοίκια έχουν ήδη αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ορισμένοι φορείς εκφράζουν φόβους ότι το νέο σύστημα μπορεί να ενισχύσει ακόμα περισσότερο τη διαπραγματευτική θέση των ιδιοκτητών.

Κοινωνικές οργανώσεις και σωματεία ενοικιαστών επισημαίνουν ότι υπάρχει κίνδυνος αποκλεισμού ευάλωτων ομάδων από την αγορά κατοικίας, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου ένα αρνητικό ιστορικό πληρωμών θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά για την εξεύρεση στέγης.

Έτσι, ενώ το νέο σύστημα φιλοδοξεί να αυξήσει τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη στις μισθώσεις, η συζήτηση γύρω από την εφαρμογή του αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς η στεγαστική κρίση παραμένει ένα από τα πιο πιεστικά κοινωνικά ζητήματα των τελευταίων ετών.