Η έκβαση και η διάρκεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να κριθούν από έναν σκληρό στρατιωτικό υπολογισμό που αφορά το μέγεθος των αποθεμάτων πυραύλων και drones του Ιράν σε σχέση με τα κρίσιμα πυρομαχικά αεράμυνας που διαθέτουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και τα κράτη του Κόλπου, σύμφωνα με αναλυτές και αξιωματούχους.
Από το Σάββατο, το Ιράν και οι σύμμαχοί του έχουν επιχειρήσει να απαντήσουν στη συντονισμένη και εντατική επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εξαπολύοντας περισσότερα από 1.000 πλήγματα σε στόχους που εκτείνονται σε σχεδόν δώδεκα χώρες, σε μια ζώνη περίπου 1.200 μιλίων. Καθώς η αεροπορία της Τεχεράνης θεωρείται απαρχαιωμένη και δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τις αεροπορικές δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, η ιρανική στρατηγική βασίζεται κυρίως στο οπλοστάσιο πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Η γεωγραφική έκταση των ιρανικών αντιποίνων έχει μετατρέψει τη σύγκρουση στη μεγαλύτερη στη Μέση Ανατολή από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Την ίδια στιγμή, ισραηλινά και αμερικανικά αεροσκάφη και πύραυλοι έχουν πλήξει εκατοντάδες στόχους σε ολόκληρο το Ιράν, χωρίς να έχει χαθεί μέχρι στιγμής κάποιο αεροσκάφος από εχθρικά πυρά.
Στόχος η εξουδετέρωση του ιρανικού πυραυλικού οπλοστασίου
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιδιώκουν να καταστρέψουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος των αποθεμάτων πυραύλων και της σχετικής υποδομής του Ιράν, στοχεύοντας εκτοξευτές, αποθήκες πυρομαχικών αλλά και στρατιωτικό προσωπικό.
Η Στέισι Πέτιτζον, διευθύντρια του προγράμματος άμυνας στο Κέντρο για μια Νέα Αμερικανική Ασφάλεια στην Ουάσιγκτον, ανέφερε ότι η σύγκρουση έχει εξελιχθεί σε «έναν ιδιότυπο ανταγωνισμό ομοβροντιών», έναν στρατηγικό στρατιωτικό όρο που περιγράφει την ταυτόχρονη ανταλλαγή μεγάλου αριθμού κατευθυνόμενων όπλων ακριβείας μεταξύ αντιμαχόμενων δυνάμεων.
Όπως εξήγησε, το βασικό ερώτημα είναι ποια πλευρά διαθέτει βαθύτερα αποθέματα κρίσιμων όπλων. «Το μεγάλο ερώτημα είναι πόσο μεγάλα είναι τα αποθέματα του Ιράν», σημείωσε η ίδια.
Την Τρίτη ήχησαν και πάλι σειρήνες στην Ιερουσαλήμ, ενώ καταγράφηκαν πολλαπλές εκρήξεις, καθώς πύραυλοι αναχαίτισης κατέστρεφαν εισερχόμενα βλήματα. Παρ’ όλα αυτά, οι ιρανικές επιθέσεις κατά του Ισραήλ, όπου 11 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και περισσότεροι από 100 έχουν τραυματιστεί από την έναρξη του πολέμου, έχουν μειωθεί σε συχνότητα τις τελευταίες 36 ώρες.
Αναλυτές εκτιμούν ότι το Ιράν, όπου η Ερυθρά Ημισέληνος ανακοίνωσε ότι περισσότεροι από 787 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί, ενδέχεται να προσπαθεί να διατηρήσει τα αποθέματα πυραύλων του ή απλώς να μην έχει τη δυνατότητα να εκτοξεύσει περισσότερα.
«Το Ιράν διαθέτει λιγότερα όπλα που μπορούν να φτάσουν το Ισραήλ σε σχέση με εκείνα που μπορούν να πλήξουν τον Περσικό Κόλπο, ενώ πολλά drones που κατευθύνονται προς το Ισραήλ αναχαιτίζονται», εξήγησε η Στέισι Πέτιτζον.
Παράλληλα, σύμφωνα με την ίδια, οι ιρανικές δυνάμεις ενδέχεται να αντιμετωπίζουν και επιχειρησιακή αποδιοργάνωση, καθώς δέχονται «αποκεφαλιστικά πλήγματα», δηλαδή επιθέσεις που σκοτώνουν ανώτερους διοικητές. Αυτό ενδέχεται να έχει ως αποτέλεσμα να μην λειτουργούν με συντονισμένο τρόπο και να εκτοξεύουν όσα όπλα μπορούν, όποτε είναι δυνατόν.
Πόλεμος φθοράς και οικονομικό κόστος
Η στρατηγική της Τεχεράνης ενδέχεται να στοχεύει στη σταδιακή εξάντληση των αντιπάλων της, υπονομεύοντας το ηθικό των πολιτών και αυξάνοντας το οικονομικό κόστος της σύγκρουσης.
«Δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα όπως άμυνα 100%. Πρόκειται για πόλεμο φθοράς. Αν ένας μόνο πύραυλος πλήξει ένα πανεπιστήμιο, ένα νοσοκομείο ή ένα εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής, το κόστος μπορεί να είναι τεράστιο», δήλωσε ο Ταλ Ίνμπαρ, ανώτερος ερευνητής στο Missile Defence Advisory Alliance στο Ισραήλ.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου 12 ημερών με το Ιράν το περασμένο καλοκαίρι, όταν εκτοξεύθηκαν μαζικές ομοβροντίες πυραύλων προς το Ισραήλ, κρίσιμα όπλα αεράμυνας της χώρας φέρεται να εξαντλήθηκαν σε μεγάλο βαθμό.
«Σε προηγούμενους πολέμους και συγκρούσεις, η διάρκεια καθορίστηκε εν μέρει από τον αριθμό των πυραύλων αεράμυνας που διαθέταμε. Δεν μπορείς ποτέ να έχεις αρκετούς αναχαιτιστές», σημείωσε ο Ίνμπαρ.
Αντιπυραυλική άμυνα και ανησυχία στον Κόλπο
Όλες οι πλευρές που εμπλέκονται στη σύγκρουση αναγνωρίζουν τη σημασία της σφοδρής αεροπορικής μάχης και καταβάλλουν προσπάθειες να καθησυχάσουν τους πολίτες τους.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εξέδωσαν εκτενή ανακοίνωση την περασμένη Τρίτη, διαψεύδοντας αναφορές ότι εξαντλούνται τα κρίσιμα αποθέματα πυραύλων αναχαίτισης. «Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διατηρούν ισχυρό στρατηγικό απόθεμα πυρομαχικών, εξασφαλίζοντας δυνατότητες αναχαίτισης και αντίδρασης για παρατεταμένες χρονικές περιόδους», ανέφερε η ανακοίνωση.
Τη Δευτέρα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι έχουν καταστρέψει 161 από τους 174 βαλλιστικούς πυραύλους που εκτοξεύθηκαν προς τη χώρα, ενώ οι υπόλοιποι κατέπεσαν στη θάλασσα. Από συνολικά 689 ιρανικά drones, τα 645 αναχαιτίστηκαν και οκτώ πύραυλοι cruise καταστράφηκαν, προκαλώντας «ορισμένες παράπλευρες ζημιές».
Ιρανικά πλήγματα έχουν επίσης στοχεύσει αμερικανικές στρατιωτικές και πολιτικές υποδομές στο Κατάρ, στο Άμπου Ντάμπι, στο Κουβέιτ, στο Ιράκ, στο Μπαχρέιν και στο Ομάν. Διεθνή ξενοδοχεία στο Ντουμπάι έχουν πληγεί και τυλιχθεί στις φλόγες.
Παράλληλα, υποδομές πετρελαίου έχουν υποστεί ζημιές στη Σαουδική Αραβία, ενώ drones στόχευσαν και βρετανική στρατιωτική βάση στην Κύπρο.
Το Κατάρ εξέδωσε επίσης ανακοίνωση, αναφέροντας ότι εντοπίστηκαν πολλαπλοί εναέριοι και πυραυλικοί στόχοι και ότι η πλειονότητα αυτών αναχαιτίστηκε επιτυχώς. Το υπουργείο Άμυνας της χώρας δήλωσε ότι καταρρίφθηκαν δύο ιρανικά μαχητικά αεροσκάφη, τρεις πύραυλοι cruise, 98 από τους 101 βαλλιστικούς πυραύλους και 24 από τα 39 drones.
Η σημασία των αποθεμάτων όπλων
Η Κέλι Γκρίεκο, στρατηγική και στρατιωτική αναλύτρια στο Stimson Center στην Ουάσιγκτον, υπογράμμισε ότι είναι πολύ δύσκολο να εκτιμηθεί το πραγματικό επίπεδο των αποθεμάτων όπλων στον Κόλπο. Ωστόσο, όπως είπε, οι χώρες της περιοχής καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες πυρομαχικών.
«Σύντομα θα υπάρξουν δύσκολες αποφάσεις για το τι πρέπει να προστατευθεί», σημείωσε.
Σύμφωνα με την ίδια, το Ιράν γνωρίζει αυτή την κατάσταση και για αυτό οι ομοβροντίες πυραύλων δεν είναι ακόμη μεγαλύτερες. Στόχος της Τεχεράνης είναι να διατηρήσει την εκστρατεία σε εξέλιξη για μεγάλο χρονικό διάστημα.
«Είναι θάνατος από χίλια κοψίματα και αυτή είναι η προτιμότερη στρατηγική για τον πιο αδύναμο αντίπαλο», τόνισε.
Η Στέισι Πέτιτζον σημείωσε επίσης ότι, εάν εξαντληθούν τα αποθέματα αεράμυνας, αυτό θα μπορούσε να ωθήσει το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες να σταματήσουν τις επιθετικές επιχειρήσεις και να αναζητήσουν κάποια μορφή διαπραγματευτικής λύσης.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να αποσύρουν τις δυνάμεις τους, το Ισραήλ προφανώς δεν μπορεί, αλλά τα κράτη του Κόλπου είναι αυτά που δέχονται τώρα το κύριο βάρος των επιθέσεων και μπορεί να συνεχίσουν να πλήττονται», δήλωσε.
Αντίστοιχα, εάν το Ιράν εξαντλήσει τα αποθέματα πυραύλων του, ενδέχεται να αναγκαστεί να ζητήσει ειρήνη προκειμένου να επιβιώσει και να προσπαθήσει να ανασυγκροτήσει τις στρατιωτικές του δυνατότητες στο μέλλον, όπως αναφέρει ο Guardian.
Το υψηλό κόστος της αντιπυραυλικής άμυνας
Καθοριστικό ρόλο παίζει και το εξαιρετικά υψηλό κόστος των όπλων που χρησιμοποιούνται, καθώς και η περιορισμένη διαθεσιμότητά τους. Η Κέλι Γκρίεκο εκτιμά ότι η αναχαίτιση ενός drone κοστίζει πέντε φορές περισσότερο από την κατασκευή του.
Τα αποθέματα των πιο προηγμένων όπλων που κατασκευάζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι επίσης πολύ περιορισμένα και μπορούν να αναπληρωθούν μόνο με αργό ρυθμό. Παράλληλα, τα ίδια πυρομαχικά έχουν μεγάλη ζήτηση και σε άλλα μέτωπα, όπως στην Ουκρανία και στην Ταϊβάν.
