Το πλαίσιο απαλλαγής από τον ΦΠΑ για μικρές επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και πραγματοποιούν συναλλαγές στην Ελλάδα αποσαφηνίζει απόφαση που υπογράφουν ο υφυπουργός Οικονομικών Γιώργος Κώτσηρας και ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής. Σύμφωνα με την απόφαση, το ειδικό καθεστώς εφαρμόζεται σε πωλήσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται από την 1η Ιανουαρίου 2025.
Η ρύθμιση εντάσσεται στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τη διευκόλυνση των μικρών επιχειρήσεων στις διασυνοριακές συναλλαγές, εισάγοντας σημαντικές διοικητικές απλουστεύσεις, χωρίς ωστόσο να παρέχει δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ επί των δαπανών τους.
Η υπαγωγή στο ειδικό καθεστώς απαλλαγής συνεπάγεται, μεταξύ άλλων, τη μη υποχρέωση υποβολής δηλώσεων ΦΠΑ, την έκδοση απλουστευμένων παραστατικών και τη μείωση του συνολικού διοικητικού κόστους συμμόρφωσης. Παράλληλα, όμως, οι επιχειρήσεις που εντάσσονται στο καθεστώς δεν δικαιούνται να εκπέσουν τον ΦΠΑ που επιβαρύνει τις αγορές και τις δαπάνες τους.
Δικαιούχοι
Δικαιούχοι της απαλλαγής είναι επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε άλλο κράτος-μέλος της Ε.Ε., οι οποίες έχουν υποβάλει προηγούμενη κοινοποίηση ή επικαιροποίηση των στοιχείων τους στη φορολογική διοίκηση του κράτους εγκατάστασης, δηλώνοντας την πρόθεσή τους να κάνουν χρήση του ειδικού καθεστώτος και στην Ελλάδα.
Ο τζίρος
Βασική προϋπόθεση αποτελεί η τήρηση συγκεκριμένων ορίων κύκλου εργασιών. Συγκεκριμένα, ο ετήσιος κύκλος εργασιών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ, τόσο κατά το τρέχον όσο και κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος. Επιπλέον, ο κύκλος εργασιών που πραγματοποιείται στο εσωτερικό της Ελλάδας δεν μπορεί να ξεπερνά τις 10.000 ευρώ, επίσης σε ετήσια βάση και για τα δύο έτη αναφοράς.
Η διαδικασία ένταξης μέσω του κράτους εγκατάστασης
Η απόφαση προβλέπει ότι επιχείρηση εγκατεστημένη σε άλλο κράτος-μέλος, η οποία είναι ήδη ενταγμένη στο απαλλακτικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων στη χώρα της, μπορεί να αιτηθεί την εφαρμογή του ίδιου καθεστώτος και στην Ελλάδα μέσω της φορολογικής διοίκησης του κράτους εγκατάστασής της.
Το αίτημα διαβιβάζεται στην ΑΑΔΕ συνοδευόμενο από αναλυτικά στοιχεία για τις συναλλαγές της επιχείρησης τόσο στο σύνολο των κρατών-μελών όσο και ειδικά στην Ελλάδα. Η ίδια διαδικασία εφαρμόζεται και στην περίπτωση επιχειρήσεων που επιθυμούν να ενταχθούν στο καθεστώς χωρίς να το έχουν ήδη ενεργοποιήσει στη χώρα εγκατάστασής τους.
Ποια θεωρείται χώρα εγκατάστασης
Ως κράτος-μέλος εγκατάστασης θεωρείται εκείνο στο οποίο βρίσκεται η έδρα της οικονομικής δραστηριότητας της επιχείρησης, δηλαδή ο τόπος άσκησης της κεντρικής διοίκησης. Για τα φυσικά πρόσωπα, ως κράτος εγκατάστασης νοείται το κράτος της μόνιμης κατοικίας τους.
Αντίθετα, επιχειρήσεις με έδρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης αποκλείονται από το καθεστώς απαλλαγής, ακόμη και αν διαθέτουν μόνιμη εγκατάσταση σε κράτος-μέλος. Ενδεικτικά, επιχείρηση με έδρα στην Τουρκία που διατηρεί υποκατάστημα στην Ελλάδα δεν μπορεί να κάνει χρήση του ειδικού καθεστώτος.
Πότε παύει η εφαρμογή του καθεστώτος
Η απόφαση της ΑΑΔΕ προβλέπει αναλυτικά και τις περιπτώσεις παύσης χρήσης του καθεστώτος απαλλαγής. Η παύση μπορεί να γίνει οικειοθελώς, κατόπιν αίτησης της επιχείρησης στο κράτος εγκατάστασής της, είτε μόνο για την Ελλάδα είτε για όλα τα κράτη-μέλη.
Υποχρεωτική παύση επέρχεται όταν διαπιστωθεί υπέρβαση των προβλεπόμενων ορίων κύκλου εργασιών ή όταν το κράτος-μέλος εγκατάστασης ενημερώσει την ΑΑΔΕ ότι δεν πληρούνται πλέον οι προϋποθέσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εξαίρεση από το καθεστώς μπορεί να ισχύσει αναδρομικά, ιδίως εάν αποδειχθεί ότι οι όροι δεν συνέτρεχαν εξαρχής.
Παύση προβλέπεται και σε περίπτωση διακοπής εργασιών, καθώς και μετά από ελέγχους και συστημικές επαληθεύσεις της φορολογικής διοίκησης, ενώ ρυθμίζεται και η μετάταξη σε προηγούμενο καθεστώς ΦΠΑ για επιχειρήσεις που διέθεταν ήδη ελληνικό ΑΦΜ/ΦΠΑ πριν από την ένταξή τους στο ειδικό καθεστώς.
