Στο φυσικό τους σπίτι, στο Κύτταρο, εμφανίζονται σήμερα τα Μωρά στη Φωτιά – μία από τις πιο παλιές ελληνόφωνες ροκ μπάντες. Ο ιδρυτής του γκρουπ, Στέλιος Σαλβαδόρ Παπαϊωάννου, συνεχίζει να απολαμβάνει όχι μόνο τα lives, αυτό φαίνεται επί σκηνής, αλλά και την αξία της δημιουργίας της μουσικής. Ίσως να είναι ένα από τα συστατικά της διαχρονικής επιτυχίας των Μωρών. «Έχω ταχθεί σε αυτό και μέσα από αυτό κάνω όλες μου τις προσπάθειες. Εκφράζω τους αγώνες μου, τη στάση μου απέναντι στη ζωή. Όλα γίνονται γύρω από αυτό το συγκρότημα. Εκεί τα έχω βάλει όλα. Την αντίσταση, τους αγώνες, ακόμα και την πολιτική μου θέση», μου λέει. Περιγράφει τη σχέση του με τη μουσική ως μια αδιάκοπη αναζήτηση, που ξεκινά από το ροκ και απλώνεται σε πολλούς άλλους κόσμους.

Τριάντα οκτώ χρόνια μετά, οι στίχοι εμβληματικών τραγουδιών, όπως το «Μανιφέστο» και το «Κάτω στην πόλη» δημιουργούν ακόμη μια ένταση. Μια προσδοκία. Μια φλόγα που δεν έχει σβήσει ποτέ. «Δεν μπορούμε να πιστεύουμε κάτι άλλο, παρά μόνο ότι μπορούμε να αλλάξουμε τη ζωή μας. Δεν έχει σημασία το αποτέλεσμα ή αν θα τα καταφέρουμε, σημασία έχει να προσπαθήσουμε», σημειώνει.

Μόλις χθες, μετά το σημερινό sold out, ανακοινώθηκε νέα ημερομηνία για live στην Αθήνα. Στις 15 Μαΐου, λοιπόν, τα Μωρά στη Φωτιά θα ανέβουν ξανά στη σκήνη του Κύτταρου. Είχα με τον Στέλιο Σαλβαδόρ μια εφ’ όλης της ύλης συζήτηση στην οποία πέρασα εξίσου όμορφα, όπως στις συναυλίες του.

– Τι είναι για σένα τα Μωρά στη Φωτιά;

Είναι το όνειρο, η δράση. Είναι το ταξίδι, η φιλία. Είναι η επαφή μου με τη μουσική και η διαρκής αναζήτησή της.

– Είστε μια από τις μακροβιότερες μπάντες της ελληνικής ροκ σκηνής. Πώς είναι να υπηρετείς για περισσότερα από 40 χρόνια το γκρουπ;

Κάθε άνθρωπος είναι ορισμένος να είναι ταγμένος σε κάτι. Εγώ δεν ξέρω πώς, με κάποιον τρόπο, έχω ταχθεί σε αυτό και μέσα από αυτό κάνω όλες μου τις προσπάθειες. Εκφράζω τους αγώνες μου, τη στάση μου απέναντι στη ζωή. Όλα γίνονται γύρω από αυτό το συγκρότημα. Εκεί τα έχω βάλει όλα. Την αντίσταση, τους αγώνες, ακόμα και την πολιτική μου θέση.

– Σε όλες τις συναυλίες των Μωρών στη Φωτιά, η σκηνή γεμίζει από την ενέργειά σου. Σαν να έχεις πέσει στη χύτρα του Πανοραμίξ! Από πού αντλείς όλη αυτή την ενέργεια;

Έχω πολλή όρεξη ακόμη για το rock and roll και γενικότερα για τη μουσική.

– Κάθε live, όπως είπαμε, το ζεις με την ψυχή σου και έχεις αναπτύξει μια ιδιαίτερη σχέση αγάπης με τον κόσμο. Τι είναι ένας καλλιτέχνης δίχως το χειροκρότημα; Ανικανοποίητος; Μισός;

Εγώ βασικά χαίρομαι και απολαμβάνω την αξία της δημιουργίας της μουσικής. Αν με αφήσεις μέσα στο σπίτι για χρόνια, δεν θα πω όχι. Εκεί είναι που δημιουργώ τα τραγούδια, εκεί οι πειραματισμοί, η αναζήτηση, οι ιδέες. Όμως όταν έρχεται η ώρα της εμφάνισης, επειδή αυτό που είχε να γίνει έχει γίνει πλέον, κι έχει δοθεί στον κόσμο, είμαι πλέον απελευθερωμένος και δεν έχω πλέον αναζητήσεις, αμφιβολίες και ψάξιμο. Είμαι σαν παιδί στην παιδική χαρά. Όταν παίζουμε, παίζουμε. Δεν πρόκειται να αλλάξουμε κάτι. Κι έτσι απελευθερωμένος απολαμβάνω κι εγώ τη μουσική και χαίρομαι την επαφή με τον κόσμο.

– Είσαι από τους καλλιτέχνες που γράφουν μουσική, που εξελίσσονται. Δεν μένεις στις επιτυχίες του παρελθόντος. Το ψάχνεις. Τι σε εμπνέει;

Ναι, η μουσική με ενδιαφέρει όχι μόνο στις ροκ διαδρομές της αλλά ξεκινώντας από εκεί. Ακούω μέχρι και κλασική μουσική, η τζαζ έχει τόσο πολλά να πει. Είναι ένας ολόκληρος κόσμος. Είναι η μουσική και αφορά τόσο πολλούς τομείς στη ζωή μας. Με εμπνέουν πάρα πολλά πράγματα. Από πού να αρχίσω…

– Τελικά αυτό που δεν βρίσκουμε ποτέ στο «Μανιφέστο» υπάρχει; Ή μάταια το ψάχνουμε;

Υπάρχει και όχι μόνο υπάρχει, αλλά δίνονται αγώνες καθημερινά για αυτό, εδώ και χιλιάδες χρόνια και μάλιστα όσο περισσότερο από αυτό υπάρχει στη ζωή μας, τόσο πιο ευτυχισμένοι είμαστε!

– Οι στίχοι του εμβληματικού τραγουδιού «Κάτω στην πόλη» βγάζουν μια ένταση, μια επαναστατικότητα. Μια προσδοκία να πάρουμε την τύχη στα χέρια μας και να αλλάξουμε τον κόσμο. Μετά απ’ όσα έχουμε ζήσει, θα μπορούσες να τους γράψεις σήμερα αυτούς τους στίχους;

Σήμερα ακόμη περισσότερο από ποτέ. Ουσιαστικά είναι ένα urban ταξίδι το συγκεκριμένο κομμάτι, αλλά τώρα, μετά από τόσα χρόνια αποδεικνύεται πως δεν μπορούμε να πιστεύουμε κάτι άλλο, παρά μόνο ότι μπορούμε να αλλάξουμε τη ζωή μας. Δεν έχει σημασία το αποτέλεσμα ή αν θα τα καταφέρουμε, σημασία έχει να προσπαθήσουμε. Οπότε τώρα είμαι πιο αποφασισμένος. Πιο βέβαιος ότι πρέπει από νωρίς να κυνηγάμε τα όνειρά μας. Αλλά εγώ είμαι ένας μεγαλύτερος σε ηλικία και μπορώ ακόμη να ονειρεύομαι, όμως ένας εικοσάρης σήμερα; Μπορεί; Δεν μπορεί να ονειρευτεί. Να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε τα κακώς κείμενα που συμβαίνουν γύρω μας, ώστε να μπορέσουν να ζήσουν και οι νέοι. Τα παιδιά σήμερα θα έπρεπε να έχουν το όνειρο πρώτο – όμως νομίζω ότι δεν το έχουν σε προτεραιότητα γιατί δεν γίνεται. Ζουν σε μια πολύ δύσκολη εποχή, όπου πραγματικά δεν μπορούν να κάνουν τίποτε για τον εαυτό τους πια. Άρα θα πρέπει να ξεκινήσουν από το να αλλάζουν τον κόσμο γύρω τους – κι εμείς μαζί τους, για να μπορέσουν να ονειρευτούν.

– Όταν οι στίχοι ενός τραγουδιού είναι διαχρονικοί, και αυτό συμβαίνει με δικά σου κομμάτια, δεν υποδηλώνουν μια αποτυχία της κοινωνίας;

Δυστυχώς η πρόοδος δεν προχωράει γραμμικά μπροστά. Πάμε δέκα βήματα μπροστά και μπορεί να πάμε εκατό βήματα πίσω και πρέπει να προσέχουμε κάθε φορά. Δεν υπάρχει γραμμικότητα στην πρόοδο. Και εύχομαι, αυτή τη στιγμή, να μην είμαστε στο εκατό βήματα πίσω. Πρέπει να προσέχουμε. Αλλά ειδικά σε αυτό το σημείο πρέπει να προσέχει κανείς, γιατί υπάρχουν συντηρητικές δυνάμεις που μ’ έναν φυσικό τρόπο προσπαθούν την ώρα που προσπαθείς εσύ να πας εκατό χρόνια μπροστά, να σε πάνε εκατό χρόνια πίσω. Και εκεί θέλει μεγάλη προσοχή. Ναι, πήγαμε μπροστά. Αλίμονο αν δεν είχαμε πάει μπροστά. Τους παππούδες μας τους έχουν σκοτώσει χωρίς να φταίνε. Αυτό δεν είναι μπροστά. Εννοείται θα πηγαίναμε μπροστά. Πέθαναν 200 άνθρωποι χωρίς να φταίνε. Δεν θα πηγαίναμε μπροστά;

Όμως πάνω που πάει ο άνθρωπος να πάει μπροστά και προοδεύει και ανοίγει το μυαλό του και γίνεται λιγότερο ρατσιστής για παράδειγμα, κάποιες δυνάμεις, δεν ξέρω ποιες είναι αυτές, πάνω που πάει να εκτοξευτεί ο κόσμος μπροστά, προσπαθούν να μας πείσουν για το αντίθετο. Ακόμη δες και αυτό με τη ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα. Πάνω που ο κόσμος τα είχε όλα αποδεχτεί και δέχεται τη διαφορετικότητα και λοιπά, ξαφνικά πάτησε ένα φρένο και γίναν όλοι αντίθετοι. «Φαίνεται» να έγιναν όλοι αντίθετοι. Κάποιος τα παρουσιάζει όλα αντίθετα, προσπαθεί να τα πάει εκατό χρόνια πίσω. Για παράδειγμα αυτό με τους 200 της Καισαριανής που δεν έγινε και πολύ παλιά – σαν εχτές έγινε. Αυτοί οι άνθρωποι μας επέτρεψαν να πάμε εκατό βήματα μπροστά και πάμε μπροστά, αλλά πάνω στην καλύτερη μας στιγμή, στην κοινωνία, κάποιος απειλείται όταν ο κόσμος αποκτά δύναμη, δικαιώματα. Κάποιοι το φρενάρουν και προσπαθούν να πάνε τον κόσμο εκατό χρόνια πίσω. Κι αυτό θέλει προσοχή. Να κρατήσουμε την ανθρωπότητα σε πορεία προόδου. Να μην αφήσουμε να μας περάσουν αυτήν την προπαγάνδα, ότι τίποτα δεν πάει καλά και μήπως πρέπει μάλλον να το ξανασκεφτούμε. Θέλουν να απειλούμαστε και να φοβόμαστε με σκοπό να γινόμαστε συντηρητικοί.

– Γιατί δεν καταφέραμε να παραδώσουμε έναν καλύτερο κόσμο στα παιδιά μας; Τι μας κάνει να αισιοδοξούμε πως θα το καταφέρει η νέα γενιά αυτό;

Απλά ο αγώνας δεν σταματάει ποτέ. Πάντα προσπάθεια. Και αγώνας.

– Πόσο μακρινό φαντάζει που πηγαίναμε για ύπνο όταν ο κόσμος σηκωνόταν να πάει στη δουλειά; Ώρες ώρες είναι λες και δεν το ζήσαμε ποτέ. Λες και το φανταστήκαμε.

Τα έχω ζήσει και τα δύο και μαζί. Και ξεχωριστά ένα προς ένα. Έχω υπάρξει το πρωί εργάτης και το βράδυ «ροκ σταρ» ταυτόχρονα. Και επέστρεφα το πρωί πάλι εργάτης. Κι έχω υπάρξει και πολλά χρόνια μόνο εργάτης, αλλά και κάποια χρόνια μόνο «ροκ σταρ».

– Αν μπορούσες να γίνεις ξανά νέος, ποιο θα ήταν αυτό που θα ήθελες να διορθώσεις από τα λάθη που είχες κάνει; Ένα. Το σημαντικότερο.

Δεν έχω κάνει σημαντικά λάθη που να πρέπει οπωσδήποτε να τα διαγράψω. Ήταν όλα στο πλαίσιο των «απαραίτητων» και αναπόφευκτων λαθών που κάνει κάθε άνθρωπος στη διαδρομή του.

– Και τι θα ήθελες να ζήσεις ξανά και ξανά;

Τη μουσική. Σε όλες τις στιγμές, μουσική για το πρωί, μουσική για χαλάρωση, μουσική για ένταση, μουσική για ονειροπόληση, μουσική για αφήγηση, μουσική για χορό. Μουσική για έρωτα.

– Συνηθίζουμε να λέμε πως στην πολιτική υπάρχει έλλειψη προσωπικοτήτων – και δεν είναι ψέμα αυτό, ούτε χρειάζεται να είσαι μυημένος για να το καταλάβεις. Στους υπόλοιπους τομείς της ζωής συναντάμε αυτή την έλλειψη;

Για την πολιτική δεν ξέρω – ίσως όντως να ισχύει ότι δεν υπάρχουν οι προσωπικότητες. Σίγουρα όμως στην υπόλοιπη κοινωνία υπάρχουν άνθρωποι που μπορεί αυτή την ώρα που μιλάμε να μην τους γνωρίζουμε, αλλά αυτοί ετοιμάζουν το επόμενο «φωτεινό αριστούργημα».

– Βλέπεις πως στην παγκόσμια κοινότητα υπάρχει μια τάση προς τα δεξιά; Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο, σηματοδοτεί την ήττα του σοσιαλισμού;

Βλέπω μια αντίδραση στο φως στο οποίο οφείλει να οδηγείται η ανθρωπότητα και για αυτό συνέχεια αγωνίζεται. Είναι ήττα για τον άνθρωπο.

– Τι σε τρομάζει για το αύριο;

Δεν θέλω να βλέπω τα πράγματα που είναι έτοιμα να πάνε εκατό χρόνια μπροστά, να πηγαίνουν εκατό χρόνια πίσω.

– Ας επιστρέψουμε στα μουσικά. Σε ποια συναυλία θα ήθελες να ήσουν εκεί, ως οπαδός, για να θυμάσαι και λες «ήμουν κι εγώ εκεί».

Είναι πολλά αυτά που θα θέλαμε να δούμε σίγουρα. Μια συναυλία των Doors, μια συναυλία Sex Pistols.

– Πώς θα ήταν η ζωή χωρίς μουσική, χωρίς κινηματογράφο, χωρίς θέατρο;

Πεζή. Σαν τρικυμισμένη θάλασσα χωρίς φάρο. Αναμονή θανάτου χωρίς καμία ελπίδα.

– Πόσες φορές έχεις γυρίσει ολόκληρη την Ελλάδα για συναυλίες;

Θα πίστευε κανείς πολλές φορές, όμως υπάρχουν πολλά μέρη που δεν έχω πάει στην Ελλάδα. Κυρίως νησιά. Δεν έχω πάει να παίξω σε όλα τα νησιά.

– Ποια στιγμή σε συναυλία σου θα ήθελες να ξαναζήσεις;

Η συναυλία στην Τεχνόπολη τον Σεπτέμβριο του 2023 ήταν από τις ωραιότερες συναυλίες που έχω κάνει, γιατί παίξαμε σ’ έναν κατάμεστο χώρο με πολύ ωραίο ήχο. Πολλές συναυλίες στο Κύτταρο είναι άξιες να τις θυμάμαι. Είναι αναμφισβήτητα ο φυσικός μας χώρος. Το Κύτταρο μας ταιριάζει πολύ. Μια συναυλία ένα καλοκαίρι στην Ικαρία, όπου πραγματικά παίζαμε όλη τη νύχτα – ok αρχίζουν αργά εκεί, αλλά αυτή τη φορά πραγματικά ξημέρωσε κι ήμασταν επί σκηνής. Ακόμη τρεισήμισι ώρες και πλέον live, κατεβαίνοντας από τη σκηνή, με την ανατολή του ηλίου, είδαμε τους εξαντλημένους ακροατές, να κοιμούνται κάτω στο δάπεδο της συναυλίας. Καθώς εμείς αποχωρούσαμε περνούσαμε ανάμεσά τους, φαίνονταν πολύ ευτυχισμένοι.

– Έχεις σκεφτεί πως κάποια στιγμή θα τελειώσει όλο αυτό;

Κάθε μέρα, και μάλιστα από την αρχή, τα Μωρά στη Φωτιά ήταν πάντα ένα συγκρότημα της γενιάς του No Future. Του «εδώ και τώρα». Είναι στο είναι μου αυτό. Πάντως ακόμη είμαστε όρθιοι!

– Τι να περιμένουν οι φίλοι σου στη συναυλία της Παρασκευής στο Κύτταρο;

Είμαστε μια πολύ αγαπημένη ομάδα μουσικών – πολλά χρόνια μαζί. Θα παίξουμε τραγούδια από όλους μας τους δίσκους. Μαζί και κάποιες εκπλήξεις από τραγούδια που δεν τα παίζουμε πολύ συχνά και τα έχουν ζητήσει φίλοι μας στις συναυλίες. Πολύ όμορφα, λιγότερο γνωστά. Φυσικά τα γνώριμα πλέον πνευστά μαζί μας – τρομπέτα και τρομπόνι, δύο κιθάρες, πιάνο, συνθεσάιζερ, ντραμς, μπάσο και φωνές. Θα υπάρχουν βινύλια δίσκων και cd από πρόσφατες επανεκδόσεις δίσκων μας. Και βέβαια στο Κύτταρο συμβαίνει πάντα κάτι μαγικό. Είναι ένα σημείο συνάντησης όπου κοινό και συγκρότημα έρχεται μια στιγμή που γίνονται ένα. Και τότε ξεκινάει το κέφι. Ανυπομονούμε να σας ξαναδούμε όλους.

Οι επόμενες συναυλίες

Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου, Αθήνα Κύτταρο
Σάββατο 28 Φεβρουαρίου – Βόλος, Cafe Santan
Κυριακή 1 Μαρτίου – Θεσσαλονίκη, Eightball
Πέμπτη 12 Μαρτίου – Σέρρες, Αίγλη
Παρασκευή 13 Μαρτίου – Ξάνθη, Μισιρλού
Σάββατο 14 Μαρτίου – Λάρισα, Electric Circus
Παρασκευή 15 Μαΐου, Αθήνα, Κύτταρο