Η Σλοβενία οδεύει σε μια από τις πιο πολωμένες εκλογικές αναμετρήσεις της μετακομμουνιστικής ιστορίας της, με τον φιλοτραμπικό λαϊκιστή Γιάνεζ Γιάνσα να επιχειρεί θεαματική επιστροφή απέναντι στον κεντρώο πρωθυπουργό Ρόμπερτ Γκολόμπ. Η μάχη των δύο ανδρών απειλεί να τερματίσει μια περίοδο σχετικής πολιτικής σταθερότητας και να ανοίξει τον δρόμο για ένα κατακερματισμένο κοινοβούλιο και χρονοβόρες διαπραγματεύσεις συνασπισμών.
Η Σλοβενία, το πιο ανεπτυγμένο κράτος της πρώην Γιουγκοσλαβίας, ψηφίζει την Κυριακή, με τον Γκολόμπ και τον Γιάνεζ Γιάνσα να βρίσκονται «στήθος με στήθος» στις δημοσκοπήσεις, γύρω στο 25-30% ο καθένας. Αναλυτές προειδοποιούν ότι το αποτέλεσμα θα οδηγήσει σχεδόν βέβαια σε μια Βουλή γεμάτη μικρά κόμματα, όπου ο σχηματισμός κυβέρνησης θα μοιάζει με… «ζευγάρωμα σκαντζόχοιρων», όπως χαρακτηριστικά περιέγραψε σχολιαστής από τη Λιουμπλιάνα.
Η προεκλογική εκστρατεία έχει δηλητηριαστεί από καταγγελίες για ξένη ανάμιξη και «βρώμικο πόλεμο» εις βάρος του Γκολόμπ, με την κυβέρνηση να αφήνει σαφείς αιχμές για εμπλοκή ισραηλινών ιδιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών στην κατασκευή σκανδάλου διαφθοράς που ευνοεί τον Γιάνεζ Γιάνσα. Ο επικεφαλής της εθνικής ασφάλειας Βόικο Βολκ μίλησε για «άμεση ξένη παρέμβαση στις εκλογές της Σλοβενίας», κάνοντας λόγο για τέσσερα ταξίδια της διαβόητης εταιρείας Black Cube στη Λιουμπλιάνα το τελευταίο εξάμηνο και κατονομάζοντας τον διευθύνοντα σύμβουλό της, Νταν Ζορέλα.
Την ίδια ώρα, ο Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι είναι ενήμερος για «σαφή και τεκμηριωμένη ανάμιξη, παραπληροφόρηση και παρεμβάσεις τρίτων χωρών» πριν από τις κάλπες στη Σλοβενία, καλώντας τους Ευρωπαίους να «κινητοποιηθούν» για την προστασία της δημοκρατίας τους. Η Black Cube από πλευράς της απέφυγε κάθε ουσιαστικό σχόλιο, με τα γραφεία της σε Βρετανία και Ισραήλ να μην απαντούν στις ερωτήσεις του Τύπου.
Ο Γιάνεζ Γιάνσα, που έχει ήδη διατελέσει τρεις φορές πρωθυπουργός, επιχειρεί να εκμεταλλευτεί την κόπωση της κοινωνίας από τις ανεκπλήρωτες μεταρρυθμίσεις του Γκολόμπ στην υγεία και το συνταξιοδοτικό, προβάλλοντας μια σκληρή δεξιά ατζέντα με έντονα λαϊκιστικά χαρακτηριστικά. Δηλώνει φανατικός υποστηρικτής του Ντόναλντ Τραμπ και στενός πολιτικός σύμμαχος του Βίκτορ Όρμπαν, προαναγγέλλοντας μειώσεις φόρων στις επιχειρήσεις, περικοπές σε κοινωνικές δαπάνες και περιορισμό της χρηματοδότησης της κοινωνίας των πολιτών.
Ο Γιάνεζ Γιάνσα στηρίζεται σε ένα φιλικό μιντιακό δίκτυο, που έχει εν μέρει χτιστεί από εταιρείες συνδεδεμένες με τον Όρμπαν, αναπαράγοντας το γνωστό μοντέλο «illiberal» επιρροής στην καρδιά της ΕΕ. Ευρωπαίοι αναλυτές εκτιμούν ότι μια ενδεχόμενη επιστροφή του στην πρωθυπουργία θα προκαλέσει ανησυχία σε αρκετές πρωτεύουσες, αν και προβλέπουν πως μια κυβέρνηση Γιάνσα θα επιχειρήσει να διατηρήσει λειτουργικές σχέσεις με τους εταίρους της στην Ένωση για λόγους πολιτικού ρεαλισμού.
Την ίδια στιγμή, ο Γκολόμπ προσπαθεί να εμφανιστεί ως εγγυητής της φιλελεύθερης δημοκρατίας, υπενθυμίζοντας ότι η κυβέρνησή του ήταν από τις πρώτες στην Ευρώπη που αναγνώρισαν την Παλαιστίνη εν μέσω της ισραηλινής επίθεσης στη Γάζα, κίνηση που τον έφερε σε ευθεία αντιπαράθεση με το Τελ Αβίβ. Στο εσωτερικό όμως η φθορά του είναι εμφανής, κάτι που αφήνει χώρο στον Γιάνεζ Γιάνσα να παρουσιάζεται ως «άνθρωπος της τάξης» με σκληρή γραμμή και διεθνείς διασυνδέσεις στον χώρο της δεξιάς.
Καθοριστικό ρόλο θα παίξει η στάση μικρότερων σχηματισμών, όπως το νέο κόμμα του πρώην υπουργού Εξωτερικών Ανζε Λόγκαρ, στενού συνεργάτη παλαιότερα του Γιάνεζ Γιάνσα. Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νατάσα Πιρκ Μούσαρ, έχει διαμηνύσει ότι την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης θα τη δώσει σε όποιο κόμμα αποδείξει ότι διαθέτει πλειοψηφία στη Βουλή των 90 εδρών και όχι απαραίτητα σε αυτό που θα βγει πρώτο, εξέλιξη που προδιαγράφει έναν έντονο παρασκηνιακό αγώνα, σύμφωνα με τους Financial Times.
Αναλυτές εκτιμούν ότι ο Γκολόμπ έχει ίσως ένα μικρό προβάδισμα στην ικανότητα οικοδόμησης κεντροαριστερού συνασπισμού, όμως η ένταση των σκανδάλων έχει «δηλητηριάσει» το κλίμα όσο ποτέ, επιτείνοντας την πόλωση. Παρά την τοξικότητα, η Σλοβενία δεν θεωρείται σε πολύ χειρότερη θεσμική κατάσταση από γειτονικά κράτη ή άλλα μέλη της ΕΕ, αν και η τελική μορφή της κυβέρνησης θα αποτελέσει βαρόμετρο για το κατά πόσο ο Γιάνεζ Γιάνσα θα μπορέσει να επαναφέρει τη χώρα σε πιο σκληρή, λαϊκιστική τροχιά.
