Οπλισμένοι μέχρι τα δόντια και με την υποστήριξη τεθωρακισμένων οχημάτων, στρατιωτικοί και αστυνομικοί της Γουατεμάλας ξεκίνησαν την Τρίτη εντατικές περιπολίες στην πρωτεύουσα, με στόχο την αντιμετώπιση συμμοριών που θεωρούνται υπεύθυνες για τις πρόσφατες εξεγέρσεις σε φυλακές και για 11 δολοφονίες αστυνομικών στα μέσα Ιανουαρίου.

«Κατάσταση πολιορκίας», σε ισχύ από τη 18η Ιανουαρίου, ανανεώθηκε προχθές Δευτέρα με απόφαση του προέδρου Μπερνάρντο Αρέβαλο· επιτρέπει ιδίως συλλήψεις χωρίς δικαστικά εντάλματα. Συνοδεύεται πλέον από την κήρυξη «κατάστασης πρόληψης» για δυο εβδομάδες, που επιτρέπει κοινές επιχειρήσεις των ενόπλων δυνάμεων και της αστυνομίας στην πρωτεύουσα και παρακείμενους δήμους.

Το σχέδιο, που οι αρχές βάφτισαν «Plan Centinela Metropolitano» («φρούρησης της μητροπολιτικής περιοχής», σε ελεύθερη απόδοση) τέθηκε σε εφαρμογή χθες σε λαϊκές γειτονιές στο βόρειο τμήμα της πρωτεύουσας της Γουατεμάλας. Στους τομείς αυτούς «βρίσκουν καταφύγιο για δεκαετίες αυτοί που σπέρνουν τον τρόμο και τον φόβο» στη χώρα, δήλωσε ο σοσιαλδημοκράτης πρόεδρος Αρέβαλο κατά την έναρξη του εγχειρήματος.

«Θα επεκτείνουμε τις επιχειρήσεις», με νέα «προσέγγιση», που θα είναι επικεντρωμένη σε συγκεκριμένες «περιοχές» του νομού της πρωτεύουσας, εξήγησε απευθυνόμενος σε παραταγμένα μέλη των δυνάμεων ασφαλείας.

Ο υπουργός Άμυνας Χένρι Σάενς προανήγγειλε «επιχειρήσεις με μεγάλο αντίκτυπο» σε τοποθεσίες όπου η «εγκληματικότητα» είναι πιο αισθητή εξαιτίας της δράσης των συμμοριών Barrio 18 και Mara Salvatrucha (MS-13), τις οποίες έχουν ανακηρύξει «τρομοκρατικές» οργανώσεις οι αρχές των ΗΠΑ και της Γουατεμάλας.

Σύμφωνα με τον κ. Αρέβαλο, η κατάσταση πολιορκίας που κήρυξε στα μέσα Ιανουαρίου έδωσε τη δυνατότητα στον στρατό και στην αστυνομία να αποτρέψουν περαιτέρω κλιμάκωση της βίας, να διακόψουν τη λειτουργία «συστημάτων επικοινωνίας στο εσωτερικό των φυλακών» και να «εξαρθρώσουν» τον συντονισμό εγκλείστων κακοποιών και συνεργών τους που κυκλοφορούν ελεύθεροι.

Συμμορίες επιδιδόμενες ιδίως σε διακίνηση ναρκωτικών διεκδικούν τον έλεγχο περιοχών της Γουατεμάλας, όπου αποσπούν με εκβιάσεις χρήματα από εμπόρους, μεταφορείς, απλούς πολίτες. Όποιος αρνείται να πληρώσει δολοφονείται.

Ένδεκα αστυνομικοί δολοφονήθηκαν στα μέσα Ιανουαρίου σε αντίποινα για την ανάκτηση του ελέγχου σε τρεις φυλακές όπου κρατούμενοι είχαν στασιάσει και πάρει δεκάδες ομήρους, εξωθώντας τον πρόεδρο Αρέβαλο να κηρύξει κατάσταση πολιορκίας.