Το αίνιγμα γύρω από την κατασκευή του Στόουνχεντζ φαίνεται πως μπορεί να λύθηκε οριστικά, χάρη στην ανάλυση μερικών μικροσκοπικών κόκκων άμμου. Παρά τις θεωρίες που ήθελαν τη φύση να έχει παίξει τον κύριο ρόλο, η νέα επιστημονική έρευνα αποδίδει τη δημιουργία του μνημείου αποκλειστικά στην ανθρώπινη ευρηματικότητα.
Για δεκαετίες, οι επιστήμονες διχάζονταν ανάμεσα σε δύο σενάρια. Το πρώτο υποστήριζε ότι οι γιγάντιοι λίθοι μεταφέρθηκαν από ανθρώπους από την Ουαλία και τη Σκωτία. Το δεύτερο, η λεγόμενη θεωρία της φυσικής μεταφοράς, υποστήριζε ότι οι παγετώνες που κάλυπταν κάποτε τη Βρετανία παρέσυραν και εναπόθεσαν τους λίθους στην πεδιάδα του Σόλσμπερι.
Ωστόσο, γεωλόγοι από το Πανεπιστήμιο Curtin κατέρριψαν οριστικά το σενάριο των παγετώνων. Χρησιμοποιώντας τεχνολογία αιχμής για τον προσδιορισμό της «μεταλλευτικής ταυτότητας» των πετρωμάτων, απέδειξαν ότι κανένα υλικό προερχόμενο από παγετώνες δεν έφτασε ποτέ στην περιοχή του μνημείου.
Η λογική τους ήταν απλή: αν οι παγετώνες είχαν όντως μεταφέρει τους ογκόλιθους, θα είχαν αφήσει πίσω τους μια σαφή «διαδρομή» από εκατομμύρια μικροσκοπικά θραύσματα και κόκκους άμμου από τις περιοχές προέλευσης. Εξετάζοντας το έδαφος του Γουίλτσιρ, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι δεν υπάρχει κανένα ίχνος τέτοιου υλικού που να χρονολογείται στην τελευταία εποχή των παγετώνων.
Η ανάλυση εστιάστηκε σε δύο συγκεκριμένα ορυκτά, τον ζιρκονίτη και τον απατίτη, τα οποία λειτουργούν ως «γεωλογικά χρονόμετρα». Τα ορυκτά αυτά παγιδεύουν ραδιενεργό ουράνιο που διασπάται σε μόλυβδο με σταθερό ρυθμό, επιτρέποντας στους επιστήμονες να προσδιορίσουν την ηλικία τους.
Από τους 700 κόκκους που εξετάστηκαν στα γύρω ποτάμια, σχεδόν κανένας δεν ταίριαζε με τη «χημική υπογραφή» των βράχων της Ουαλίας ή της Σκωτίας. Η ανακάλυψη αυτή αναδεικνύει έναν πρωτοφανή άθλο για τα δεδομένα της Νεολιθικής Περιόδου, σύμφωνα με την DailyMail.
«Τα ευρήματά μας καθιστούν τη μεταφορά μέσω παγετώνων απίθανη», δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης, δρ Άντονι Κλαρκ. «Αντιθέτως, ευθυγραμμίζονται με τις υπάρχουσες απόψεις ότι οι μεγαλιθικοί λίθοι μεταφέρθηκαν από ανθρώπους της Νεολιθικής Εποχής, χρησιμοποιώντας μεθόδους όπως έλκηθρα, κυλίνδρους και ποτάμια».
Οι «γαλάζιοι λίθοι» βάρους έως 5 τόνων φαίνεται πως «ταξίδεψαν» από την Ουαλία, ενώ ο «λίθος του βωμού», που ζυγίζει 6 τόνους, μεταφέρθηκε από απόσταση τουλάχιστον 750 χιλιομέτρων από τη βόρεια Σκωτία.
«Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν το σενάριο ύπαρξης μιας προηγμένης και οργανωμένης κοινωνικής δομής κατά τη Νεολιθική Περίοδο. Είναι πιθανό οι λίθοι να μεταφέρθηκαν μέσω θαλάσσης για το μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής, ενώ η τελική τους μετακίνηση στην ξηρά απαιτούσε συντονισμένη συλλογική προσπάθεια με τη χρήση ελκήθρων και κυλίνδρων. Η πολυπλοκότητα αυτού του εγχειρήματος υπογραμμίζει την αξιοσημείωτη ευρηματικότητα και τη θέληση των μακρινών προγόνων μας», αναφέρει ο συν-συγγραφέας της μελέτης, καθηγητής Κρις Κίρκλαντ.
