Οι ΗΠΑ απειλούν να «στραγγίξουν» το Ιράκ από δολάρια αν η Βαγδάτη δεν απομακρύνει και δεν αφοπλίσει τις σιιτικές πολιτοφυλακές που στηρίζει το Ιράν, κλιμακώνοντας την οικονομική και πολιτική πίεση σε μια χώρα που παραμένει κεντρικό πεδίο αντιπαράθεσης στην περιοχή.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ πιέζει την ιρακινή ηγεσία να σχηματίσει κυβέρνηση που θα αποκλείει τα ισχυρά, φιλοϊρανικά ένοπλα σιιτικά γκρουπ, απαιτώντας παράλληλα ένα «αξιόπιστο» σχέδιο για ταχεία αποστράτευσή τους. Σε κλειστές συναντήσεις με κορυφαίους Ιρακινούς αξιωματούχους, Αμερικανοί διπλωμάτες προειδοποίησαν ότι, αν δεν υπάρξει ανταπόκριση, η Ουάσινγκτον θα επιβάλει τιμωρητικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένου του περιορισμού της ροής δολαρίων προς τη χώρα.
Η ένταση κλιμακώθηκε μετά την εκλογή του Αντνάν Φαγιάν, πρώην μέλους της σιιτικής οργάνωσης Asaib Ahl al-Haq (AAH), στη θέση του πρώτου αντιπροέδρου της ιρακινής Βουλής, εξέλιξη που για τις ΗΠΑ σηματοδοτεί περαιτέρω εδραίωση της ιρανικής επιρροής στη Βαγδάτη. Η αμερικανική πρεσβεία αντέδρασε οργισμένα, ζητώντας ευθέως την αντικατάστασή του και παγώνοντας τις επαφές με πολιτικούς που τον στήριξαν, ενώ παρέδωσε και λίστα βουλευτών που δεν πρέπει –κατά την Ουάσινγκτον– να συμμετάσχουν στη νέα κυβέρνηση.
ΗΠΑ, «όπλο» το δολάριο και μάχη για τις πολιτοφυλακές
Οι σιιτικές πολιτοφυλακές, ενταγμένες πλέον τυπικά στον κρατικό μηχανισμό ασφαλείας, διατηρούν σημαντική ισχύ στο Ιράκ και κατηγορούνται για διαφθορά, βία και ουσιαστική «αιχμαλωσία» του κράτους. Η AAH, από τις πιο επιδραστικές οργανώσεις, υπήρξε διαβόητη για επιθέσεις κατά αμερικανικών δυνάμεων, έχει χαρακτηριστεί τρομοκρατική από τις ΗΠΑ και πρόσφατα βρέθηκε στο στόχαστρο κυρώσεων για βοήθεια προς την Τεχεράνη στην παράκαμψη των περιορισμών.
Η Ουάσινγκτον διαμηνύει ότι η πολιτική της για το Ιράκ «καθοδηγείται από το Ιράν», με στόχο να περιοριστεί το δίκτυο ένοπλων ομάδων που λειτουργούν ως προέκταση της ιρανικής ισχύος. Παρότι οι ΗΠΑ έχουν αποσύρει τα στρατεύματά τους από τις ομοσπονδιακές περιοχές του Ιράκ, διατηρώντας παρουσία μόνο στο Κουρδιστάν, εξακολουθούν να ασκούν σημαντική επιρροή στη διαμόρφωση της κυβέρνησης μέσω οικονομικών και διπλωματικών μοχλών.
ΗΠΑ και «πυρηνική επιλογή» με τα δολάρια του Ιράκ
Κρίσιμο εργαλείο πίεσης για τις ΗΠΑ είναι η μοναδική νομισματική διευθέτηση που ισχύει από το 2003, βάσει της οποίας η Ουάσινγκτον στέλνει στη Βαγδάτη, σε μηνιαίες πτήσεις, παλέτες με δολάρια που προέρχονται από τα έσοδα του ιρακινού πετρελαίου, τα οποία κατατίθενται σε λογαριασμό της χώρας στη Fed. Αμερικανοί αξιωματούχοι φοβούνται εδώ και χρόνια ότι αυτό το ρευστό καταλήγει σε διεφθαρμένους πολιτικούς, πολιτοφυλακές και, μέσω παράπλευρων καναλιών, στο ίδιο το Ιράν, όπως και σε τζιχαντιστικές οργανώσεις.
Η Ουάσινγκτον έχει ήδη στο παρελθόν διακόψει προσωρινά την αποστολή δολαρίων, λόγω φόβων για διαρροή κεφαλαίων προς την Τεχεράνη και το Ισλαμικό Κράτος, και τώρα απειλεί να επαναλάβει αυτή την κίνηση, την οποία Ιρακινοί παράγοντες χαρακτηρίζουν «πυρηνική επιλογή». Μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή οικονομική αστάθεια στο Ιράκ, ενισχύοντας παράλληλα τις εσωτερικές εντάσεις και τον ρόλο των ένοπλων ομάδων, ακόμη κι αν στόχος της Ουάσινγκτον είναι ακριβώς το αντίθετο.
Την ίδια στιγμή, η αμερικανική πλευρά ζητά άμεσο και όχι σταδιακό αφοπλισμό των πολιτοφυλακών, απορρίπτοντας πρόταση της σιιτικής «Συντονιστικής Πλατφόρμας» για διετή, σταδιακή αποστράτευση που, όπως ελπίζουν οι ίδιοι, θα μπορούσε να «ξεφουσκώσει» πολιτικά πριν υλοποιηθεί. Στο σκεπτικό της κυβέρνησης Τραμπ, η συγκυρία θεωρείται ιδανική, καθώς το Ιράν εμφανίζεται αποδυναμωμένο και οι ίδιες οι οργανώσεις φοβούνται το ενδεχόμενο στρατιωτικών πληγμάτων από ΗΠΑ και Ισραήλ.
