Σοβαρές καταγγελίες για εργασιακή εκμετάλλευση στην αλυσίδα εφοδιασμού των Labubu, των χνουδωτών παιχνιδιών που γνώρισαν παγκόσμια επιτυχία το 2025 και αναμένεται να συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία και το 2026, φέρνει στο φως μη κυβερνητική οργάνωση για τα εργασιακά δικαιώματα. Πρόκειται για τα δημοφιλή, οδοντωτά «γκρέμλιν» που παράγονται από την κινεζική εταιρεία παιχνιδιών Pop Mart και αποτελούν ένα από τα πιο δυναμικά πολιτιστικά εξαγώγιμα προϊόντα της Κίνας.
Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας, μόνο το πρώτο εξάμηνο του 2025 η σειρά παιχνιδιών «The Monsters», στην οποία περιλαμβάνονται και τα Labubu, απέφερε έσοδα 4,8 δισ. γιουάν (περίπου 511 εκατ. λίρες). Τον Αύγουστο, ο διευθύνων σύμβουλος της Pop Mart, Γουάνγκ Νινγκ, δήλωσε ότι η εταιρεία βρισκόταν σε τροχιά επίτευξης συνολικών εσόδων 20 δισ. γιουάν εντός του 2025.
Ωστόσο, έρευνα της China Labor Watch (CLW), μη κυβερνητικής οργάνωσης με έδρα τη Νέα Υόρκη, υποστηρίζει ότι ένας από τους προμηθευτές της Pop Mart για την παραγωγή των Labubu εφάρμοσε εργασιακές πρακτικές εκμετάλλευσης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η υποχρέωση εργαζομένων να υπογράφουν λευκές συμβάσεις, η απασχόληση ανηλίκων 16 και 17 ετών χωρίς τις ειδικές προστασίες που προβλέπει η κινεζική νομοθεσία, ανεπαρκής εκπαίδευση σε θέματα υγείας και ασφάλειας, καθώς και άλλες παραβιάσεις εργασιακών δικαιωμάτων σε εργοστάσιο της επαρχίας Τζιανγκσί, στη νοτιοανατολική Κίνα.
Η CLW έστειλε ερευνητές στο εργοστάσιο Shunjia Toys, στην κομητεία Σινφένγκ της Τζιανγκσί, το οποίο απασχολεί περισσότερους από 4.500 εργαζομένους, για διάστημα τριών μηνών μέσα στο 2025, σύμφωνα με τον Guardian. Οι ερευνητές πήραν συνεντεύξεις από περισσότερους από 50 εργαζομένους, μεταξύ των οποίων και τρεις κάτω των 18 ετών. Όλοι οι εργαζόμενοι απασχολούνταν αποκλειστικά στην παραγωγή των Labubu.
Η έρευνα διαπίστωσε ότι το εργοστάσιο απασχολούσε εργαζομένους ηλικίας 16 έως 18 ετών, κάτι που επιτρέπεται από την κινεζική νομοθεσία μόνο υπό ειδικές προϋποθέσεις, όπως η απαγόρευση επικίνδυνης ή ιδιαίτερα κοπιαστικής εργασίας. Ωστόσο, οι ανήλικοι εργαζόμενοι στο Shunjia Toys τοποθετούνταν σε κανονικές θέσεις γραμμής συναρμολόγησης, χωρίς καμία διαφοροποίηση στον φόρτο εργασίας ή στους στόχους παραγωγής σε σχέση με τους ενήλικες.
Στην έκθεσή της, η CLW αναφέρει ότι «οι ανήλικοι εργαζόμενοι γενικά δεν κατανοούσαν τη φύση των συμβάσεων που υπέγραφαν και δεν είχαν σαφή αντίληψη της νομικής τους κατάστασης όταν ρωτήθηκαν». Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι οι εργαζόμενοι υπέγραφαν συστηματικά λευκές συμβάσεις εργασίας. Σύμφωνα με τη ΜΚΟ, τους ζητούνταν να συμπληρώσουν μόνο τα προσωπικά τους στοιχεία, ενώ κρίσιμες πληροφορίες, όπως η διάρκεια της σύμβασης, το αντικείμενο εργασίας, ο μισθός και οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης, παρέμεναν «κενές και ανεξήγητες».
Όπως σημειώνεται, «οι εργαζόμενοι είχαν στη διάθεσή τους λιγότερα από πέντε λεπτά για να ολοκληρώσουν τη διαδικασία και τους λεγόταν ρητά να μην διαβάσουν ή να μην συμπληρώσουν άλλα τμήματα της σύμβασης». Η αυξημένη ζήτηση των παιχνιδιών αντικατοπτριζόταν και στους ρυθμούς παραγωγής, με τους εργαζομένους να κάνουν λόγο για μη ρεαλιστικούς στόχους, καθώς ομάδες 25 έως 30 ατόμων καλούνταν να συναρμολογούν τουλάχιστον 4.000 Labubu ημερησίως. Αν και η κινεζική εργατική νομοθεσία περιορίζει τις υπερωρίες στις 36 ώρες τον μήνα, η CLW κατέγραψε περιπτώσεις όπου οι εργαζόμενοι ξεπερνούσαν τις 100 επιπλέον ώρες μηνιαίως.
Το εργοστάσιο Shunjia Toys διαθέτει επίσημη ετήσια παραγωγική δυνατότητα 12 εκατομμυρίων παιχνιδιών, με σχέδια που ανακοινώθηκαν στα τέλη του 2025 για επέκταση στα 33 εκατομμύρια. Το ποσοστό αυτό αποτελεί μικρό μέρος της συνολικής παραγωγής των Labubu, την οποία η Pop Mart είχε εκτιμήσει πέρυσι σε περίπου 30 εκατομμύρια τεμάχια τον μήνα. Η εταιρεία συνεργάζεται με πολλούς τοπικούς κατασκευαστές στην Κίνα και τη νοτιοανατολική Ασία, ενώ πρόσφατα προστέθηκαν και μονάδες στο Μεξικό, λόγω της εκρηκτικής ζήτησης.
Παρ’ όλα αυτά, οι συνεντεύξεις της CLW δείχνουν ότι το Shunjia Toys παρήγαγε ήδη πολύ περισσότερα από 12 εκατομμύρια τεμάχια ετησίως, με δύο μόνο ομάδες να εκτιμάται ότι ξεπερνούσαν τα 24 εκατομμύρια παιχνίδια τον χρόνο. Ο εκτελεστικός διευθυντής της CLW, Λι Τσιάνγκ, σημείωσε ότι «το χάσμα μεταξύ σχεδιασμένης παραγωγικής δυνατότητας και πραγματικής παραγωγής δεν είναι ασυνήθιστο στον κινεζικό βιομηχανικό τομέα. Όταν η ζήτηση της αγοράς αυξάνεται ραγδαία, η παραγωγή συχνά επεκτείνεται πολύ πέρα από τα προβλεπόμενα επίπεδα, με το βάρος να μεταφέρεται άμεσα στους εργαζομένους».
Απαντώντας στα ευρήματα, εκπρόσωπος της Pop Mart δήλωσε ότι η εταιρεία λαμβάνει «πολύ σοβαρά υπόψη την ευημερία και την ασφάλεια των εργαζομένων» στα εργοστάσια των συνεργαζόμενων κατασκευαστών και ότι πραγματοποιεί τακτικούς, τυποποιημένους ελέγχους στην αλυσίδα εφοδιασμού, συμπεριλαμβανομένων ετήσιων ανεξάρτητων ελέγχων από διεθνώς αναγνωρισμένες ελεγκτικές εταιρείες. Όπως ανέφερε, η Pop Mart εξετάζει τις πληροφορίες που τέθηκαν υπόψη της και, εφόσον επιβεβαιωθούν τα ευρήματα, θα απαιτήσει την άμεση εφαρμογή διορθωτικών μέτρων σύμφωνα με την τοπική νομοθεσία.
Η εταιρεία Shunjia Toys δεν κατέστη δυνατό να εντοπιστεί για σχολιασμό. Οι συνθήκες που περιγράφονται στο εργοστάσιο, πάντως, χαρακτηρίζονται ως συνηθισμένες στον κινεζικό μεταποιητικό τομέα, όπου πολλοί εργαζόμενοι δουλεύουν πολλές ώρες με χαμηλές αμοιβές και περιορισμένη εφαρμογή των εργασιακών προστασιών που προβλέπει η νομοθεσία. Παράλληλα, η εκτόξευση της ζήτησης για τα Labubu έχει δημιουργήσει και εκτεταμένη μαύρη αγορά απομιμήσεων, γνωστών ως Lafufu, οι οποίες παράγονται συχνά από άτυπους εργαζομένους σε οικιακά εργαστήρια χωρίς κανέναν έλεγχο συνθηκών εργασίας.
