Η Τουρκία εντείνει τις πιέσεις προς τις Βρυξέλλες προκειμένου να συμπεριληφθεί σε ένα μελλοντικό σήμα «Made in Europe» για τα αυτοκίνητα, σύμφωνα με στελέχη της αυτοκινητοβιομηχανίας και αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η ΕΕ επανεξετάζει συνολικά την πολιτική της στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας και της ηλεκτροκίνησης.
Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται σε μια περίοδο που η Τουρκία προσπαθεί να αναδειχθεί σε βασικό εναλλακτικό κόμβο παραγωγής, ανταγωνιζόμενη ευθέως την Κίνα στις εξαγωγές οχημάτων προς την ευρωπαϊκή αγορά. Στόχος της Άγκυρας είναι να εδραιώσει τον ρόλο της ως αναπόσπαστο κομμάτι της ευρωπαϊκής εφοδιαστικής αλυσίδας.
Στα τέλη Ιανουαρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να ξεκινήσει διαβουλεύσεις για νέους κανόνες επισήμανσης των αυτοκινήτων, οι οποίοι θα αναφέρουν αν ένα όχημα κατασκευάζεται εντός ή εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τουρκία και «Made in Europe»: Το παρασκήνιο
Σύμφωνα με τον Χαλούκ Σαγιάρ, πρόεδρο του εμπορικού συνδέσμου E-mobility Europe, «η συντριπτική πλειονότητα των οχημάτων και εξαρτημάτων που παράγονται στην Τουρκία φτάνουν στην αγορά της ΕΕ χωρίς εμπόδια». Όπως υποστηρίζει, ο αποκλεισμός της Τουρκίας από έναν μελλοντικό ορισμό του «Made in Europe» θα έβλαπτε τόσο την ίδια όσο και την Ευρώπη.
Όπως σημειώνει, πολλές ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες αντιμετωπίζουν την Τουρκία ως αναπόσπαστο μέρος της παραγωγικής τους αλυσίδας. Δεν είναι τυχαίο ότι μεγάλες εταιρείες όπως οι Ford, Renault, Toyota, Mercedes-Benz και MAN διαθέτουν εκτεταμένες μονάδες παραγωγής στη χώρα.
Η Τουρκία ως βασικός προμηθευτής της ΕΕ
Σύμφωνα με στοιχεία της βιομηχανίας, η Τουρκία αποτελεί τον πέμπτο μεγαλύτερο προμηθευτή αυτοκινήτων της ΕΕ. Το 2024, οι εξαγωγές της προς την ευρωπαϊκή αγορά ανήλθαν περίπου στα 22 δισ. ευρώ, ενώ εκατομμύρια οχήματα που κυκλοφορούν στους ευρωπαϊκούς δρόμους περιλαμβάνουν εξαρτήματα κατασκευασμένα στην Τουρκία.
Σε ορισμένα μοντέλα, τα τουρκικής προέλευσης εξαρτήματα αντιπροσωπεύουν έως και το 40–60% της συνολικής κατασκευής. Παρότι η Τουρκία εμφανίζει συνολικό εμπορικό έλλειμμα με την ΕΕ, ο κλάδος της αυτοκινητοβιομηχανίας καταγράφει πλεόνασμα 8 έως 10 δισ. ευρώ ετησίως.
Τουρκία, ηλεκτροκίνηση και νέοι κανόνες της ΕΕ
Η συζήτηση για το «Made in Europe» συνδέεται άμεσα με μια ευρύτερη αναθεώρηση της ευρωπαϊκής πολιτικής για την αυτοκινητοβιομηχανία. Η Κομισιόν εξετάζει τη σύνδεση επιδοτήσεων, κινήτρων για ηλεκτρικά οχήματα και προγραμμάτων δημοσίων προμηθειών με ελάχιστα ποσοστά ευρωπαϊκού περιεχομένου.
Τουρκικοί βιομηχανικοί φορείς εκφράζουν ανησυχία ότι, αν η Τουρκία δεν συμπεριληφθεί ρητά στους νέους ορισμούς, οχήματα και εξαρτήματα που παράγονται εκεί μπορεί να αποκλειστούν από προγράμματα στήριξης, παρά τη μακρόχρονη ενσωμάτωσή τους στην ευρωπαϊκή αγορά.
Το μέλλον της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία
Την ίδια ώρα, η Τουρκία επιταχύνει τη δική της στρατηγική για τα ηλεκτρικά οχήματα. Η εγχώρια μάρκα Togg, που λανσαρίστηκε το 2023, έχει ήδη κατακτήσει σχεδόν το 30% της εγχώριας αγοράς ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Η Άγκυρα επενδύει δισεκατομμύρια ευρώ σε μπαταρίες και υποδομές φόρτισης, με στόχο την καθετοποιημένη παραγωγή.
Παράλληλα, κινεζικές εταιρείες ηλεκτρικών οχημάτων εξετάζουν ή έχουν ήδη ανακοινώσει επενδύσεις στην Τουρκία, προσελκυόμενες από την τελωνειακή ένωση με την ΕΕ. Ωστόσο, η αβεβαιότητα γύρω από το μελλοντικό «Made in Europe» έχει ήδη οδηγήσει ορισμένα επενδυτικά σχέδια εντός των συνόρων της Ένωσης.
Όπως προειδοποιούν στελέχη της αγοράς, ο αποκλεισμός της Τουρκίας θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος, να διαταράξει τις εφοδιαστικές αλυσίδες και να αποδυναμώσει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης στην παγκόσμια αγορά ηλεκτρικών οχημάτων.
