Η Ουκρανία κατηγορεί ανοιχτά τη Ρωσία ότι έπληξε με αεροπορική επίθεση τμήμα του αγωγού πετρελαίου «Druzhba» στο ουκρανικό έδαφος στα τέλη Ιανουαρίου, προκαλώντας διακοπή στη ροή προς την Ουγγαρία και αναζωπυρώνοντας την ένταση γύρω από την ενεργειακή ασφάλεια στην Κεντρική Ευρώπη. Το Κίεβο επιχειρεί να προλάβει τις πολιτικές κατηγορίες από τη Βουδαπέστη, δημοσιοποιώντας φωτογραφίες με τις εγκαταστάσεις του αγωγού να καίγονται μετά το χτύπημα της 27ης Ιανουαρίου.
Ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σίμπιχα υποστήριξε ότι η Μόσχα έπληξε κρίσιμη υποδομή μεταφοράς πετρελαίου, αφήνοντας την Ουγγαρία χωρίς ροές ρωσικού αργού μέσω του «Druzhba» από τις αρχές Φεβρουαρίου, ενώ κάλεσε το Μπουδαπέστη να απευθύνει τα παράπονά του στη «φιλική» Ρωσία και όχι στην Ουκρανία. Η ουγγρική κυβέρνηση, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον συγκεκριμένο αγωγό για την τροφοδοσία της με ρωσικό πετρέλαιο, προετοιμάζεται –σύμφωνα με το Κίεβο– να κατηγορήσει ξανά την Ουκρανία για τα προβλήματα στη διέλευση.
Πετρέλαιο, αγωγός και Ορμπάν
Για χρόνια ο Βίκτορ Ορμπάν ήταν η πιο ηχηρή φιλορωσική φωνή εντός της ΕΕ, την ώρα που οι περισσότερες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες απομακρύνονταν από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο μετά την εισβολή του 2022. Σήμερα, εν μέσω σκληρής προεκλογικής μάχης στην Ουγγαρία, ο Ορμπάν κλιμακώνει τη ρητορική του, αποκαλώντας την Ουκρανία «εχθρό» και παρουσιάζοντας την απρόσκοπτη ροή πετρελαίου μέσω του αγωγού ως ζωτικό ζήτημα για την ανταγωνιστικότητα της ουγγρικής οικονομίας.
Φτάνοντας στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στο Βέλγιο, ο Ορμπάν δεν αναφέρθηκε ευθέως στο επεισόδιο του αγωγού, αλλά κατηγόρησε τους Ευρωπαίους ηγέτες ότι «στέλνουν τα χρήματά τους στην Ουκρανία αντί να τα επενδύουν στην ίδια τους την ανταγωνιστικότητα». Την ώρα που άλλες χώρες της περιοχής έχουν μειώσει δραστικά την έκθεσή τους στο ρωσικό πετρέλαιο, η Βουδαπέστη έχει επιλέξει να διευρύνει τα ενεργειακά συμβόλαια με τη Μόσχα, προβάλλοντας ως «αντάλλαγμα» τις χαμηλότερες τιμές που εξασφαλίζει μέσω του αγωγού.
Αγωγός «Druzhba» και ενεργειακός εκβιασμός
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το ρεπορτάζ, η Ρωσία δεν έχει στείλει καθόλου πετρέλαιο σε Ουγγαρία και Σλοβακία από την αρχή του μήνα, με τις ροές στον αγωγό «Druzhba» προς τις δύο χώρες να έχουν ήδη μειωθεί στα περίπου 150.000 βαρέλια ημερησίως τον Ιανουάριο, έναντι ιστορικού μέσου όρου κοντά στα 200.000 βαρέλια για την περίοδο 2022-2025. Η ουγγρική εταιρεία Mol, εισαγωγέας του ρωσικού πετρελαίου μέσω του αγωγού, δηλώνει ότι διαθέτει αποθέματα για τυχόν διαταραχές και ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν προβλήματα στην τροφοδοσία της αγοράς, ενώ ούτε το ρωσικό υπουργείο Ενέργειας ούτε η Transneft σχολίασαν δημόσια το συμβάν.
Ο νότιος κλάδος του σοβιετικής εποχής αγωγού «Druzhba» διασχίζει τη δυτική Ουκρανία και αποτελεί κομβική αρτηρία πετρελαίου για τα διυλιστήρια σε Ουγγαρία και Σλοβακία, δύο χώρες χωρίς πρόσβαση σε θάλασσα που εξακολουθούν να στηρίζονται στο ρωσικό αργό. Την ίδια στιγμή, Γερμανία και Πολωνία έχουν σταματήσει από το 2022 να παραλαμβάνουν ρωσικό πετρέλαιο από τον βόρειο κλάδο του αγωγού, αξιοποιώντας τις θαλάσσιες διόδους τους για να διαφοροποιήσουν πλήρως τις προμήθειές τους.
Πετρέλαιο, αγωγός και ευρωπαϊκές κυρώσεις
Η ΕΕ έχει αποφασίσει την πλήρη απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου μετά το 2027, απόφαση την οποία Βουδαπέστη και Μπρατισλάβα προσπαθούν να μπλοκάρουν νομικά, προβάλλοντας τα οικονομικά κόστη. Η στάση αυτή φέρνει την Ουκρανία στη δύσκολη θέση να αποδεικνύει διαρκώς ότι παραμένει αξιόπιστος εταίρος στη διέλευση ενέργειας, την ώρα που οι ρωσικές επιθέσεις έχουν βάλει στο στόχαστρο υποδομές ηλεκτρισμού και πετρελαίου, αφήνοντας μεγάλο μέρος του πληθυσμού της αντιμέτωπο με πολικές θερμοκρασίες και επαναλαμβανόμενες διακοπές, σύμφωνα με το Bloomberg.
Την ίδια στιγμή, ο αγωγός πετρελαίου «Druzhba» μετατρέπεται σε εργαλείο πίεσης και πολιτικής αντιπαράθεσης μέσα στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς η Ουγγαρία αξιοποιεί κάθε διαταραχή στις ροές για να επιτεθεί στο Κίεβο και να αμφισβητήσει τις κοινές ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Καθώς η συζήτηση για τη διεύρυνση της ΕΕ με την ένταξη της Ουκρανίας παραμένει ανοικτή, το αν ο αγωγός και το ρωσικό πετρέλαιο θα συνεχίσουν να καθορίζουν την ουγγρική πολιτική γραμμή εξελίσσεται σε κρίσιμο διακύβευμα για το μέλλον της ευρωπαϊκής ενεργειακής και γεωπολιτικής αρχιτεκτονικής.
