Η Ιταλία επιχειρεί να βάλει φρένο στο «τσουνάμι» φθηνών κινεζικών προϊόντων, αλλά το νέο τέλος στα μικρά δέματα δείχνει ήδη να γυρίζει μπούμερανγκ, αποδυναμώνοντας τα δικά της αεροδρόμια και τις logistics εταιρείες.
Η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι ενέκρινε στο πλαίσιο του προϋπολογισμού του 2026 ένα τέλος 2 ευρώ για κάθε δέμα αξίας έως 150 ευρώ που φτάνει στην Ιταλία από χώρες εκτός ΕΕ, στοχεύοντας κυρίως τις πλατφόρμες Shein και Temu και επιδιώκοντας πρόσθετα έσοδα για τα δημόσια ταμεία. Το μέτρο εφαρμόζεται σε όλα τα μικροδέματα που έφτασαν μετά την 1η Ιανουαρίου, με εκτιμώμενες εισπράξεις 122 εκατ. ευρώ για το 2026 και 245 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, πριν καν ξεκινήσει επίσημα η είσπραξη τον Μάρτιο, ο αντίκτυπος στην αγορά είναι ήδη αισθητός, καθώς εταιρείες και αεροδρόμια προειδοποιούν για απώλεια φορτίου και εσόδων.
Σύμφωνα με την ιταλική τελωνειακή υπηρεσία, ο αριθμός των χαμηλής αξίας δεμάτων που έφτασαν απευθείας στην Ιταλία από τρίτες χώρες μεταξύ 1ης και 20ής Ιανουαρίου μειώθηκε κατά 36% σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Η Βαλεντίνα Μενίν, γενική διευθύντρια της Assaeroporti που εκπροσωπεί 32 αεροδρόμια –μεταξύ αυτών και το Μαλπένσα του Μιλάνου, βασικό κόμβο cargo– κάνει λόγο για «μπούμερανγκ» και προειδοποιεί ότι «όλος ο ιταλικός κλάδος logistics χάνει δουλειά». Τουλάχιστον 30 πτήσεις cargo με προορισμό το Μαλπένσα έχουν ήδη εκτραπεί σε Λιέγη, Άμστερνταμ και Βουδαπέστη, καθώς οι εταιρείες αναζητούν τρόπους να παρακάμψουν το τέλος.
Ιταλία, ευρωπαϊκοί κανόνες και παράπλευρες απώλειες
Η ανακατεύθυνση των πτήσεων δεν είναι τυχαία: βάσει των ισχυόντων κανόνων της ΕΕ, μόλις τα εμπορεύματα περάσουν τελωνείο σε ένα κράτος-μέλος, μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα στην ενιαία αγορά χωρίς πρόσθετους ελέγχους ή δασμούς. Αυτό επιτρέπει στις διεθνείς πλατφόρμες να φέρνουν τα προϊόντα τους σε άλλα ευρωπαϊκά αεροδρόμια και στη συνέχεια να τα μεταφέρουν οδικώς στην Ιταλία, αποφεύγοντας εντελώς το ιταλικό τέλος. Ο Αντρέα Κάππα, γενικός διευθυντής της Confetra που εκπροσωπεί 60.000 ιταλικές εταιρείες logistics και μεταφορών, προειδοποιεί ότι ο εγχώριος κλάδος θα «βγει χαμένος» αν το μέτρο δεν ανασταλεί, ενώ ήδη αυξάνεται η οδική κυκλοφορία και η ρύπανση λόγω της μεταφοράς των εμπορευμάτων με φορτηγά.
Η είσπραξη του τέλους έχει τυπικά οριστεί να ξεκινήσει τον Μάρτιο, καθώς τελωνεία και εταιρείες προσαρμόζουν τα πληροφοριακά τους συστήματα σε έναν φόρο που εγκρίθηκε λίγες ημέρες πριν την αλλαγή του έτους. Παρ’ όλα αυτά, οι εταιρείες παραμένουν υπόχρεες για όλα τα δέματα που έχουν αφιχθεί από την 1η Ιανουαρίου, γεγονός που επιτείνει την αβεβαιότητα, γράφουν οι Financial Times.
Στο πολιτικό επίπεδο, βουλευτής της Forza Italia –εταίρου στον τρικομματικό συνασπισμό της Μελόνι– έχει προτείνει την αναβολή του μέτρου έως την 1η Ιουλίου, ημερομηνία κατά την οποία η ΕΕ σχεδιάζει να ενεργοποιήσει και δικό της τέλος 3 ευρώ σε όλα τα χαμηλής αξίας δέματα που εισέρχονται στην ενιαία αγορά. Η έκβαση αυτής της συζήτησης θα κρίνει αν η Ιταλία θα επιμείνει σε μια εθνική λύση με υψηλό κόστος για τη δική της εφοδιαστική αλυσίδα ή αν θα προσαρμοστεί σε μια πιο συντονισμένη, πανευρωπαϊκή προσέγγιση.
