Περισσότεροι από 4,7 εκατομμύρια λογαριασμοί social media απενεργοποιήθηκαν ή περιορίστηκαν στην Αυστραλία από τη στιγμή που τέθηκε σε ισχύ η ιστορική απαγόρευση χρήσης πλατφορμών όπως το Instagram, το TikTok και το X από ανηλίκους κάτω των 16 ετών. Το μέτρο εφαρμόζεται εδώ και έναν μήνα και ήδη προκαλεί διεθνές ενδιαφέρον.
Οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες ενημέρωσαν την αρμόδια Αρχή Ασφάλειας στο Διαδίκτυο (eSafety Commissioner) ότι εντόπισαν και περιόρισαν λογαριασμούς που ανήκαν σε παιδιά κάτω του ηλικιακού ορίου. Η αυστραλιανή κυβέρνηση έχει μεταφέρει το βάρος της ευθύνης στις ίδιες τις πλατφόρμες για την εφαρμογή αξιόπιστων μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας.
Στην Αυστραλία ζουν περίπου 2,5 εκατομμύρια παιδιά ηλικίας 8 έως 15 ετών, ενώ εκτιμάται ότι πολλά από αυτά διατηρούσαν περισσότερους από έναν λογαριασμούς social media σε διαφορετικές πλατφόρμες. Η επικεφαλής της eSafety, Τζούλι Ίνμαν-Γκραντ, τόνισε ότι η επιτυχία του μέτρου θα φανεί σε βάθος χρόνου και χαρακτήρισε την προσπάθεια «γενεακή αλλαγή».
Social media: Μια παγκόσμια πρωτιά με μακροπρόθεσμο στόχο
Η Αυστραλία έγινε η πρώτη χώρα παγκοσμίως που απαγόρευσε καθολικά την πρόσβαση στα social media για παιδιά κάτω των 16 ετών, επιβάλλοντας βαριά πρόστιμα που φτάνουν τα 50 εκατ. δολάρια Αυστραλίας σε εταιρείες που παραβιάζουν συστηματικά τον νόμο. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, στόχος είναι η προστασία των παιδιών από εθιστικό και δυνητικά επιβλαβές περιεχόμενο.
Παρότι η εφαρμογή του νόμου βρίσκεται σε εξέλιξη, οι αρχές παραδέχονται ότι ορισμένοι ανήλικοι ενδέχεται να διατήρησαν πρόσβαση ή να παρέκαμψαν τους περιορισμούς μέσω ψεύτικων στοιχείων. Η ρυθμιστική αρχή συνεργάζεται με τις πλατφόρμες social media ώστε να βελτιωθούν οι έλεγχοι ηλικίας και να αποτραπεί η επανεμφάνιση τέτοιων φαινομένων, σύμφωνα με τους Financial Times.
Social media, εναλλακτικές εφαρμογές και νέες προκλήσεις
Σκεπτικιστές του μέτρου επισημαίνουν αύξηση στις λήψεις εναλλακτικών εφαρμογών social media, όπως οι Yope και Coverstar. Ωστόσο, η eSafety Commissioner υπογράμμισε ότι δεν παρατηρείται αντίστοιχη αύξηση στη χρήση τους. Παράλληλα, μικρότερες πλατφόρμες όπως το Bluesky, το Lemon8 και το Yubo εντάχθηκαν επίσης στο ρυθμιστικό πλαίσιο.
Το αυστραλιανό παράδειγμα έχει ήδη επηρεάσει άλλες χώρες, όπως η Γαλλία και η Μαλαισία, ενώ αυξάνεται η πίεση προς το Ηνωμένο Βασίλειο να ακολουθήσει αντίστοιχη πολιτική. Την ίδια στιγμή, η eSafety Commissioner έχει ξεκινήσει έρευνα και για το Grok της πλατφόρμας X, σχετικά με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης που ενδέχεται να παράγει επιβλαβές περιεχόμενο, ιδιαίτερα για παιδιά.