Το Ιράν αποκόπηκε σε μεγάλο βαθμό από τον έξω κόσμο την Παρασκευή, αφού οι Αρχές έκοψαν το ίντερνετ για να περιορίσουν τις διαδηλώσεις που εξαπλώνονταν ταχύτατα, με τις τηλεφωνικές κλήσεις να μη φτάνουν στη χώρα, τις πτήσεις να ακυρώνονται και τις ιρανικές ιστοσελίδες ειδήσεων να ενημερώνονται μόνο κατά διαστήματα.
Ο ανώτατος ηγέτης, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σε ομιλία του που μεταδόθηκε από την ιρανική κρατική τηλεόραση, κατηγόρησε τους διαδηλωτές, που βγαίνουν στους δρόμους επί 13 ημέρες, ότι ενεργούν για λογαριασμό του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, λέγοντας ότι οι ταραξίες επιτίθενται σε δημόσια κτίρια και προειδοποιώντας ότι η Τεχεράνη δεν θα ανεχθεί άτομα που ενεργούν ως «μισθοφόροι για ξένους».
Οι διαδηλώσεις που ξεκίνησαν λόγω της ραγδαίας αύξησης του πληθωρισμού στην Ισλαμική Δημοκρατία στα τέλη του περασμένου μήνα έχουν εξελιχθεί στις μεγαλύτερες των τελευταίων τριών ετών, με αναφορές για αναταραχές σε κάθε επαρχία και οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα να καταγράφουν δεκάδες θανάτους.
Ταραχές και φωτιές
Οι κατακερματισμένες εξωτερικές αντιπολιτευόμενες φατρίες του Ιράν κάλεσαν σε περισσότερες διαμαρτυρίες την Παρασκευή, με τον Ρεζά Παχλαβί, εξόριστο γιο του αποθανόντος σάχη, να λέει στους Ιρανούς σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Τα μάτια του κόσμου είναι στραμμένα πάνω σας. Βγείτε στους δρόμους».
Ο Τραμπ, ο οποίος βομβάρδισε το Ιράν το περασμένο καλοκαίρι και ο οποίος την περασμένη εβδομάδα προειδοποίησε την Τεχεράνη ότι θα μπορούσε να βοηθήσει τους διαδηλωτές, δήλωσε την Παρασκευή ότι δεν θα συναντήσει τον Παχλαβί και ότι «δεν είναι σίγουρος ότι θα ήταν σωστό» να τον υποστηρίξει, γράφει το πρακτορείο Reuters.
Οι εικόνες που δημοσίευσε η κρατική τηλεόραση κατά τη διάρκεια της νύχτας έδειχναν, όπως ανέφερε, καμένα λεωφορεία, αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες, καθώς και πυρκαγιές σε σταθμούς του μετρό και τράπεζες.
Ένας δημοσιογράφος της κρατικής τηλεόρασης, που στεκόταν μπροστά στις φωτιές στην οδό Shariati στο λιμάνι Rasht της Κασπίας Θάλασσας, είπε: «Αυτό μοιάζει με ζώνη πολέμου – όλα τα καταστήματα έχουν καταστραφεί».
Το Ιράν έχει καταστείλει πολύ μεγαλύτερες αναταραχές στο παρελθόν, αλλά τώρα αντιμετωπίζει μια πιο σοβαρή οικονομική κατάσταση και εντεινόμενη διεθνή πίεση με την επιβολή παγκόσμιων κυρώσεων για το πυρηνικό του πρόγραμμα από τον Σεπτέμβριο.
Μια γαλλική διπλωματική πηγή δήλωσε την Παρασκευή ότι το Ιράν πρέπει να επιδείξει τη μέγιστη αυτοσυγκράτηση απέναντι στους διαδηλωτές.
Οι διαμαρτυρίες δεν έχουν ακόμη φτάσει στο μέγεθος εκείνων που πραγματοποιήθηκαν στα τέλη του 2022 για τα δικαιώματα των γυναικών μετά το θάνατο της Κούρδισσας, Μαχσά Αμινί, ενώ βρισκόταν υπό κράτηση, αλλά αποτελούν τη μεγαλύτερη εσωτερική πρόκληση για τις Αρχές από τότε.
Οι Αρχές έχουν επιχειρήσει μια διπλή προσέγγιση: περιγράφουν τις διαμαρτυρίες για την οικονομία ως νόμιμες, ενώ καταδικάζουν όσους αποκαλούν βίαιους ταραξίες και καταστέλλουν τις διαμαρτυρίες με τις δυνάμεις ασφαλείας.
Ο Χαμενεΐ απευθύνεται στον Τραμπ
«Χθες το βράδυ στην Τεχεράνη, μια ομάδα βανδάλων και ταραχοποιών κατέστρεψε ένα κτίριο που ανήκε στο κράτος, στον ίδιο τον λαό, μόνο και μόνο για να ευχαριστήσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ», δήλωσε ο Χαμενεΐ, προτρέποντας τον Τραμπ να «διαχειριστεί τη δική του χώρα».
Μιλώντας ενώπιον υποστηρικτών του ο Χαμενεΐ δήλωσε ότι τα χέρια του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ «είναι λερωμένα με το αίμα περισσότερων από 1.000 Ιρανών», μια αναφορά στον πόλεμο των 12 ημερών που ξέσπασε τον Ιούνιο με το Ισραήλ, στη διάρκεια του οποίου οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν πλήγματα εναντίον του ιρανικού εδάφους.
Παράλληλα, προέβλεψε ότι ο «αλαζόνας» Αμερικανός πρόεδρος «θα ανατραπεί».
Σημειώνεται ότι ενώ οι αρχικές διαμαρτυρίες επικεντρώνονταν στην οικονομία, με το ριάλ να χάνει το ήμισυ της αξίας του έναντι του δολαρίου πέρυσι και τον πληθωρισμό να ξεπερνά το 40% τον Δεκέμβριο, έχουν μεταμορφωθεί και περιλαμβάνουν πλέον συνθήματα που στρέφονται άμεσα κατά των Αρχών.
Οι διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα όπως «Θάνατος στον δικτάτορα» και υμνούσαν την πρώην μοναρχία που ανατράπηκε το 1979. Οι περισσότεροι από τους διαδηλωτές που εμφανίζονται στα βίντεο που είδε το Reuters, πολλά από τα οποία δεν μπόρεσε να επαληθεύσει, ήταν νεαροί άνδρες.
Άλλα βίντεο δείχνουν μεγάλες διαδηλώσεις σε πολλές πόλεις της χώρας, κυρίως στην Ταμπρίζ, τη Μασχάντ αλλά και στο δυτικό τμήμα του Ιράν όπου ζουν κυρίως Κούρδοι και κυρίως στην πόλη Κερμανσάχ.
Φλόγες φαίνονταν να βγαίνουν από το κυβερνείο της Σαζάντ, στο κεντρικό Ιράν, αφού διαδηλωτές είχαν συγκεντρωθεί έξω από το κτίριο.
Το Human Rights Activists News Agency, με έδρα τις ΗΠΑ, έχει μεταδώσει ότι τουλάχιστον 34 διαδηλωτές και 4 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν σκοτωθεί, ενώ 2.200 άνθρωποι έχουν συλληφθεί.
Το Ιράν μπλόκαρε το διαδίκτυο κατά τη διάρκεια της νύχτας. Οι δημοσιογράφοι του Reuters που προσπάθησαν να πραγματοποιήσουν τηλεφωνικές κλήσεις προς το Ιράν από το εξωτερικό δεν μπόρεσαν να το κάνουν την Παρασκευή.
«Το Ιράν είναι πλέον αποσυνδεδεμένο εδώ και 12 ώρες» επισήμανε η μη κυβερνητική οργάνωση παρακολούθησης της κυβερνοασφάλειας Netblocks στον λογαριασμό της στο Χ, «σε μια προσπάθεια να καταπνιγεί το κίνημα διαμαρτυρίας».
Τουλάχιστον έξι πτήσεις μεταξύ του Ντουμπάι και ιρανικών πόλεων που είχαν προγραμματιστεί για την Παρασκευή ακυρώθηκαν, σύμφωνα με την ιστοσελίδα του αεροδρομίου του Ντουμπάι.
