Το Ηνωμένο Βασίλειο βάζει «μπροστά» το πρώτο του επιβατικό τρένο που κινείται αποκλειστικά με μπαταρία, ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα εποχή στις σιδηροδρομικές μεταφορές χαμηλών εκπομπών. Το GWR Class 230 σπάει παγκόσμιο ρεκόρ αυτονομίας και αντικαθιστά σταδιακά τα ντιζελοκίνητα δρομολόγια σε προαστιακή γραμμή του δυτικού Λονδίνου.
Η Great Western Railway (GWR) έθεσε σε κανονική επιβατική λειτουργία το πρώτο βρετανικό τρένο που κινείται αποκλειστικά με μπαταρία στη γραμμή West Ealing–Greenford, μια διαδρομή πέντε μιλίων μετ’ επιστροφής που μέχρι σήμερα εξυπηρετούνταν από ντιζελοκίνητους συρμούς.
Το τρένο, με αριθμό 230001, πραγματοποιεί τοπικά δρομολόγια σε τετράστατη γραμμή προαστιακού και προς το παρόν θα εξυπηρετεί το πλήρες πρόγραμμα δρομολογίων τα Σάββατα, με στόχο να ενταχθεί πιο τακτικά αργότερα μέσα στο έτος. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική της GWR για σταδιακή απόσυρση του ντιζελοκίνητου στόλου μέσα στην επόμενη δεκαετία και αντικατάστασή του από ηλεκτρικά τρένα με μπαταρία, ικανά να καλύπτουν πάνω από 60 μίλια ανά φόρτιση.
Τρένο με μπαταρία και παγκόσμιο ρεκόρ
Πριν μεταφέρει επιβάτες, το τρένο με μπαταρία πέρασε από εξαντλητικές δοκιμές 22 μηνών στη γραμμή Greenford, με στόχο την αξιολόγηση της αξιοπιστίας του και της πρωτοποριακής τεχνολογίας ταχείας φόρτισης. Κατά τη διάρκεια της δοκιμαστικής περιόδου, κάλυψε 200,5 μίλια με μία μόνο φόρτιση, καταρρίπτοντας το προηγούμενο παγκόσμιο ρεκόρ για τρένο με μπαταρία, που ανήκε στη Stadler Deutschland από το 2021 με 139 μίλια. Η διαδρομή West Ealing–Greenford διαρκεί 12 λεπτά ανά κατεύθυνση και χάρη στη γρήγορη επαναφόρτιση το τρένο μπορεί να επαναλαμβάνει συνεχώς τα δρομολόγια, χωρίς να χρειάζεται εναέρια ηλεκτροκίνηση σε όλο το μήκος της γραμμής.
Κομβικό στοιχείο του εγχειρήματος είναι το σύστημα fast-charge στο σταθμό West Ealing: μια υποδομή 2.000 kW που συνδέεται με λίγα μέτρα σιδηροτροχιάς, τα οποία «ενεργοποιούνται» μόνο όταν το τρένο σταματήσει ακριβώς από πάνω. Έτσι, η μπαταρία μπορεί να φορτίσει πλήρως σε μόλις τριάμισι λεπτά ανάμεσα στα δρομολόγια, περιορίζοντας τους χρόνους ακινησίας και εξασφαλίζοντας υψηλή διαθεσιμότητα του συρμού. Το σύστημα σχεδιάστηκε και εγκαταστάθηκε από τη Network Rail σε συνεργασία με την GWR, με εκτενείς ελέγχους ασφαλείας προτού δοθεί το «πράσινο φως» για επιβατική λειτουργία.
Τρένο, μπαταρία και στόχος το net zero
Τα αποτελέσματα της δοκιμής συγκεντρώθηκαν σε white paper που δημοσίευσε η GWR τον Ιούλιο του 2025, όπου εξετάζονται σενάρια για το πώς η φόρτιση σε επιλεγμένους σταθμούς μπορεί να επιτρέψει σε τρένα με μπαταρία να λειτουργούν σε γραμμές χωρίς πλήρη ηλεκτροκίνηση. Σύμφωνα με τον διευθυντή μηχανικής της GWR, Σάιμον Γκριν, η δοκιμή απέδειξε ότι η τεχνολογία μπαταρίας προσφέρει μια αξιόπιστη και αποδοτική εναλλακτική λύση για την κίνηση ηλεκτρικών τρένων όπου δεν είναι εφικτή ή επιθυμητή η εγκατάσταση εναέριων καλωδίων. Η ίδια η εταιρεία βλέπει τη νέα τεχνολογία ως κρίσιμο εργαλείο για την αποανθρακοποίηση του δικτύου της, αλλά και ως μοντέλο για τον ευρύτερο σιδηροδρομικό κλάδο, όπως γράφει το Interesting Engineering.
Ο Μάρκους Τζόουνς, διευθυντής της Network Rail για τη δυτική διαδρομή, υπενθυμίζει ότι ο σιδηρόδρομος είναι ήδη το «πιο πράσινο» μέσο δημόσιας μεταφοράς και εκτιμά ότι τα τρένα με μπαταρία θα διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στη μετάβαση σε ένα σιδηροδρομικό δίκτυο χαμηλών εκπομπών, με ορίζοντα το net zero έως το 2050. Η υποστήριξη της Network Rail στην επόμενη φάση της λειτουργίας, όπου το τρένο θα ενταχθεί ολοένα και πιο τακτικά στα δρομολόγια, θεωρείται κρίσιμη για την επέκταση του μοντέλου σε περισσότερες γραμμές. Αν τα αποτελέσματα από τη γραμμή Greenford επιβεβαιώσουν τις προσδοκίες, το βρετανικό εγχείρημα μπορεί να γίνει «οδηγός» για χώρες που επιδιώκουν να μειώσουν γρήγορα τις εκπομπές, χωρίς να επενδύσουν άμεσα σε εκτεταμένη ηλεκτροκίνηση.
