Η ικανοποίηση από τη στέγαση παραμένει ένας από τους πιο κρίσιμους δείκτες ποιότητας ζωής στην Ευρώπη, με σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ χωρών, ηλικιακών ομάδων και τύπων κατοικίας. Στην Ελλάδα, η εικόνα εμφανίζεται πιο «σφιχτή», καθώς τα ποσοστά ικανοποίησης υπολείπονται του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ενώ αυξάνονται οι σκέψεις για μετακόμιση.
Σύμφωνα με την πανευρωπαϊκή έρευνα European Housing Trend Report 2025 του δικτύου REMAX Europe, το 66% των Ελλήνων δηλώνει ικανοποιημένο από τις συνθήκες στέγασης. Το ποσοστό αυτό είναι μειωμένο σε σχέση με το 2024, την ώρα που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος διαμορφώνεται στο 77%, παρουσιάζοντας μικρή άνοδο.
Στην κορυφή της κατάταξης βρίσκεται η Ολλανδία με 85%, ενώ υψηλές επιδόσεις καταγράφουν επίσης η Αυστρία, η Ρουμανία, η Ελβετία και το Λουξεμβούργο. Στον αντίποδα, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χαμηλότερες θέσεις, μαζί με την Ουγγαρία, ενώ χαμηλές επιδόσεις εμφανίζουν επίσης η Ιρλανδία και η Λιθουανία.
Η ηλικία «κλειδί» για την ικανοποίηση
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της έρευνας είναι η ισχυρή συσχέτιση μεταξύ ηλικίας και ικανοποίησης. Όσο αυξάνεται η ηλικία, τόσο αυξάνεται και η θετική αξιολόγηση της κατοικίας.
Συγκεκριμένα, τα υψηλότερα ποσοστά ικανοποίησης καταγράφονται στη λεγόμενη «Σιωπηλή Γενιά» (79-97 ετών), όπου φτάνουν το 93%. Ακολουθούν οι Baby Boomers με 84% και η Γενιά Χ με 75%. Αντίθετα, οι νεότερες γενιές εμφανίζονται πιο απαιτητικές αλλά και πιο δυσαρεστημένες.
Οι Millennials (29-44 ετών) παρουσιάζουν τα υψηλότερα επίπεδα δυσαρέσκειας (11%), ενώ ακολουθεί η Γενιά Ζ (13-28 ετών) με 10%. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν τη δυσκολία των νεότερων να αποκτήσουν ή να διατηρήσουν ικανοποιητικές συνθήκες στέγασης, κυρίως λόγω οικονομικών πιέσεων.
Διαμέρισμα ή μονοκατοικία; Ο χώρος κάνει τη διαφορά
Η έρευνα δείχνει ότι ο τύπος κατοικίας επηρεάζει σημαντικά την ικανοποίηση. Στην Ευρώπη, τα διαμερίσματα αποτελούν την κυρίαρχη επιλογή, καθώς το 51% των πολιτών ζει σε αυτά. Ωστόσο, η ικανοποίηση είναι χαμηλότερη σε σχέση με άλλους τύπους κατοικίας.
Αντίθετα, όσοι ζουν σε μονοκατοικίες ή μεζονέτες δηλώνουν πιο ικανοποιημένοι, με τα ποσοστά να φτάνουν το 80%. Ειδικά στους ιδιοκτήτες μονοκατοικιών, η ικανοποίηση αγγίζει το 82%, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία του χώρου και της άνεσης.
Η τάση αυτή επιβεβαιώνεται και από τις προτιμήσεις των Ευρωπαίων: όταν πρόκειται για ιδιόκτητη κατοικία, το ποσοστό όσων επιλέγουν διαμέρισμα μειώνεται αισθητά, δείχνοντας ότι οι πολίτες αναζητούν μεγαλύτερους χώρους για μακροχρόνια διαμονή.
Ένας ακόμη παράγοντας που επηρεάζει την ικανοποίηση είναι η τοποθεσία. Οι κάτοικοι αστικών κέντρων εμφανίζονται λιγότερο ικανοποιημένοι (75%) σε σχέση με όσους ζουν εκτός πόλεων (78%). Η διαφορά αυτή συνδέεται με την ποιότητα ζωής, το κόστος και τη διαθεσιμότητα χώρου. Δεν είναι τυχαίο ότι στην Ελλάδα, περίπου το 32% των πολιτών δηλώνει ότι σκέφτεται να μετακομίσει μέσα στον επόμενο χρόνο, αναζητώντας μεγαλύτερη κατοικία.
Το κόστος και η έλλειψη χώρου «πιέζουν» τους νέους
Οι βασικότεροι λόγοι δυσαρέσκειας σχετίζονται με δύο παράγοντες: τον περιορισμένο χώρο και το υψηλό κόστος στέγασης.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το 37% όσων δηλώνουν δυσαρεστημένοι αναφέρει την έλλειψη χώρου ως κύρια αιτία. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται στο 42% μεταξύ των Millennials και της Γενιάς Ζ, επιβεβαιώνοντας ότι οι νεότεροι δυσκολεύονται να βρουν κατοικίες που να καλύπτουν τις ανάγκες τους.
Το κόστος αποτελεί τον δεύτερο βασικό παράγοντα δυσαρέσκειας, με ποσοστό 34% πανευρωπαϊκά. Σε ορισμένες χώρες, όπως η Μάλτα και η Αυστρία, τα ποσοστά είναι ακόμη υψηλότερα. Στην Ελλάδα, το αυξημένο κόστος οδηγεί περίπου το 30% των πολιτών να εξετάζει τη μετακόμιση σε πιο οικονομικές λύσεις.
Τέλος, καθοριστικό ρόλο στην ικανοποίηση παίζει το ιδιοκτησιακό καθεστώς. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το 85% των ιδιοκτητών δηλώνει ικανοποιημένο από τη στέγασή του, έναντι μόλις 61% των ενοικιαστών.
Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η κατοχή κατοικίας εξακολουθεί να αποτελεί βασικό παράγοντα ασφάλειας και σταθερότητας για τα νοικοκυριά, την ώρα που οι ενοικιαστές αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη αβεβαιότητα και οικονομική πίεση.
Συνολικά, η εικόνα που προκύπτει είναι σαφής: η στέγαση στην Ευρώπη παραμένει ένα σύνθετο ζήτημα, με έντονες ανισότητες. Και στην Ελλάδα, όπου η ικανοποίηση υποχωρεί, η ανάγκη για πιο προσιτές και ποιοτικές λύσεις γίνεται ολοένα και πιο επιτακτική.
