Υπό τη βαριά σκιά των γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή συνεδριάζει σήμερα Δευτέρα (9/3) το Eurogroup, με τους υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης να καλούνται να αξιολογήσουν τις επιπτώσεις της νέας ενεργειακής αναταραχής στις προοπτικές της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Η κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή έχει πυροδοτήσει έντονες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, οδηγώντας σε απότομη άνοδο τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τις ανησυχίες ότι η ευρωζώνη μπορεί να βρεθεί ξανά αντιμέτωπη με ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις, την ώρα που η ανάπτυξη παραμένει εύθραυστη. Οι τελευταίες προβλέψεις τοποθετούν τον ρυθμό μεγέθυνσης της οικονομίας της ζώνης του ευρώ στο περίπου 1,2% για φέτος, ποσοστό που θεωρείται ήδη οριακό.
Πετρέλαιο
Στο επίκεντρο των πιέσεων βρίσκεται το πετρέλαιο. Η τιμή του Brent έχει ξεπεράσει τα 90 δολάρια το βαρέλι, αγγίζοντας τα υψηλότερα επίπεδα από το 2023.
Οι επενδυτές ανησυχούν ότι η ένταση στον Περσικό Κόλπο μπορεί να προκαλέσει σημαντικές διαταραχές στις παγκόσμιες ροές ενέργειας, ειδικά στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ. Από το συγκεκριμένο πέρασμα διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου, γεγονός που το καθιστά κρίσιμη αρτηρία για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
Οι περιορισμοί στην κίνηση δεξαμενόπλοιων στην περιοχή έχουν ήδη δημιουργήσει πιέσεις στην προσφορά, ενώ αναλυτές προειδοποιούν ότι εάν οι διαταραχές συνεχιστούν, οι τιμές ενδέχεται να κινηθούν ακόμη και προς τα 120 δολάρια το βαρέλι, με ευρύτερες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία.
Παράλληλα, ισχυρή άνοδο καταγράφουν και οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Μέσα σε μία εβδομάδα σημείωσαν άλμα άνω του 65%, με την τιμή της μεγαβατώρας να φτάνει περίπου τα 54 ευρώ, όταν πριν από τρεις μήνες κυμαινόταν κοντά στα 26,5 ευρώ. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει για ακόμη μία φορά την υψηλή εξάρτηση της Ευρώπης από τις εισαγωγές ενέργειας και τη σημασία των υποδομών υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Ενεργειακό κόστος
Στο Eurogroup, οι υπουργοί αναμένεται να εξετάσουν κατά πόσο η νέα ενεργειακή αναταραχή μπορεί να ανατρέψει την ήδη εύθραυστη πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας. Η άνοδος του ενεργειακού κόστους μεταφέρεται άμεσα στην παραγωγή και στη βιομηχανία, αυξάνει τους λογαριασμούς για τα νοικοκυριά και δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στους κρατικούς προϋπολογισμούς.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετά κράτη-μέλη επιχειρούν να επαναφέρουν τα δημόσια οικονομικά τους σε πιο σταθερή τροχιά, στο πλαίσιο των νέων δημοσιονομικών κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα σενάρια
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, στη συνεδρίαση θα εξεταστούν σενάρια για την εξέλιξη των τιμών ενέργειας τους επόμενους μήνες, καθώς και η επάρκεια των ευρωπαϊκών αποθεμάτων. Σημαντική αναμένεται να είναι και η συζήτηση για τον καλύτερο συντονισμό των μέτρων στήριξης, ώστε να αποφευχθούν αποσπασματικές εθνικές παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν στρεβλώσεις στην ενιαία αγορά.
Στη συνεδρίαση θα τοποθετηθούν επίσης ο Christian Zinglersen, πρώην επικεφαλής του ευρωπαϊκού οργανισμού συνεργασίας των ρυθμιστικών αρχών ενέργειας, καθώς και ο Damian Cortinas, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του ευρωπαϊκού δικτύου διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίοι θα παρουσιάσουν εκτιμήσεις για την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της ευρωζώνης στο νέο ενεργειακό περιβάλλον.
Πέραν του ενεργειακού ζητήματος, στην ατζέντα περιλαμβάνεται και η συζήτηση για τις γενικότερες μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση τις τελευταίες προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Παράλληλα, ο υπουργός Οικονομικών των Κάτω Χωρών, Eelco Heinen, θα παρουσιάσει τις βασικές προτεραιότητες οικονομικής πολιτικής της νέας ολλανδικής κυβέρνησης. Η συνεδρίαση αναμένεται να ολοκληρωθεί με την υιοθέτηση δήλωσης σχετικά με το δημοσιονομικό σχέδιο του Βελγίου για το 2026, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη δημοσιονομικής πειθαρχίας και στις αυξανόμενες πιέσεις από το διεθνές περιβάλλον.
