Μια διαφορετική καφετέρια από όλες τις άλλες έχει ανοίξει σε γειτονιά της Στοκχόλμης, ξεχωρίζοντας για τον ιδιαίτερο τρόπο λειτουργίας της. Παρότι στην όψη μοιάζει με μια συνηθισμένη επιχείρηση, την οργάνωση και τη διαχείρισή του δεν την αναλαμβάνει άνθρωπος αλλά η Τεχνητή Νοημοσύνη.
Ο χώρος είναι απλός και μινιμαλιστικός, με λίγα τραπέζια, γκρι τοίχους και μικρά φυτά για διακόσμηση. Εκεί εργάζεται ο μπαρίστα Καγετάν Γκρέλτσακ, ο οποίος έχει προσληφθεί από τη «Μόνα», την υπεύθυνη τεχνητής νοημοσύνης του καφέ που λειτουργεί με την υποστήριξη του Google Gemini.
Ο Γκρέλτσακ, αστειευόμενος, δηλώνει στο AFP ότι «οι παραγγελίες δεν είναι το δυνατό σημείο της Μόνα». Όπως εξηγεί, «της έφτιαξα έναν… τοίχο της ντροπής», δείχνοντας τα ράφια πίσω του.
Εκεί βρίσκονται διάφορες άχρηστες αγορές που έκανε η Μόνα, όπως 10 λίτρα μαγειρικού λαδιού και 15 κιλά κονσερβοποιημένης ντομάτας. Όπως λέει ο ίδιος, είναι κρίμα που δεν μπορούν να αξιοποιηθούν στο μενού, το οποίο έχει δημιουργήσει η ίδια η τεχνητή νοημοσύνη.
Οι παραγγελίες γίνονται είτε μέσω της Μόνα είτε με τη βοήθεια υπαλλήλων. Σε μια γωνία υπάρχει μια μεγάλη οθόνη που δείχνει σε πραγματικό χρόνο τις συναλλαγές του καφέ, ενώ ένα τηλέφωνο επιτρέπει στους πελάτες να συνομιλούν απευθείας με την τεχνητή νοημοσύνη.
Στην ίδια οθόνη εμφανίζεται και περιγραφή του πρότζεκτ, το οποίο αποτελεί πείραμα της νεοφυούς εταιρείας «Andon Labs» με έδρα το Σαν Φρανσίσκο.
«Θέλουμε να το δοκιμάσουμε και να δούμε ποια ηθικά ζητήματα προκύπτουν»
«Πιστεύουμε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα επηρεάσει μεγάλο μέρος της κοινωνίας και της αγοράς εργασίας στο μέλλον», λέει στο Γαλλικό Πρακτορείο η Χάνα Πέτερσον, μέλος της τεχνικής ομάδας της εταιρείας που απασχολεί δέκα υπαλλήλους.
«Θέλουμε να το δοκιμάσουμε πριν γίνει πραγματικότητα και να δούμε ποια ηθικά ζητήματα προκύπτουν, για παράδειγμα όταν η Τεχνητή Νοημοσύνη εξυπηρετεί ανθρώπους», εξηγεί.
Όταν βρέθηκε ο κατάλληλος χώρος και εξασφαλίστηκε χρηματοδότηση, οι δημιουργοί έδωσαν στην ΤΝ έναν απλό στόχο: «Διαχειρίσου το καφέ ώστε να έχει έσοδα». Η Μόνα ξεκίνησε αμέσως τη λειτουργία του καφέ, ζήτησε τις απαραίτητες άδειες, δημιούργησε το μενού, επέλεξε προμηθευτές και οργάνωσε τον εφοδιασμό.
Επιπλέον, η Μόνα είναι υπεύθυνη και για τις προσλήψεις και τις συνεντεύξεις προσωπικού. Αφού διαπίστωσε ότι χρειάζεται εργαζομένους για την παρασκευή καφέ, δημοσίευσε αγγελίες σε πλατφόρμες όπως το Indeed και το LinkedIn και πραγματοποίησε τηλεφωνικές συνεντεύξεις πριν καταλήξει στις προσλήψεις.
Όταν είδε την αγγελία, ο Γκρέλτσακ αρχικά πίστεψε ότι πρόκειται για αστείο, ειδικά επειδή είχε δημοσιευτεί την 1η Απριλίου. Ωστόσο, μετά από μια 30λεπτη συνέντευξη με την ΤΝ, πήρε τελικά τη θέση.
Ο ίδιος αναφέρει ότι ο μισθός είναι ικανοποιητικός, αλλά τονίζει ότι η ισορροπία ανάμεσα στην εργασία και την προσωπική ζωή δεν είναι πάντα εύκολη, καθώς η Μόνα στέλνει μηνύματα ακόμη και αργά τη νύχτα και δεν διαχειρίζεται πάντα σωστά τις άδειες.
Η διερεύνηση αυτών των ζητημάτων αποτελεί μέρος του πειράματος, σημειώνει η Πέτερσον, η οποία προσθέτει ότι εξετάζονται και πρακτικά ερωτήματα, όπως οι απολαβές και οι παροχές των εργαζομένων.
Παρά το γεγονός ότι το καφέ λειτουργεί μόλις για μία εβδομάδα, ήδη εξυπηρετεί περίπου 50 έως 80 πελάτες την ημέρα, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Η ερευνήτρια Τεχνητής Νοημοσύνης Ούρια Ριζάλ, που επισκέφθηκε τον χώρο, σημειώνει ότι το εγχείρημα προκαλεί προβληματισμό: «Ακούμε συνεχώς ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα πάρει τις δουλειές μας, αλλά τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Είναι σημαντικό να δούμε τους πραγματικούς κινδύνους, όπως το πώς θα αντιδρούσε μια ΤΝ σε μια δύσκολη κατάσταση».
