Μια απόρρητη επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών φέρεται να οδήγησε στην απόκτηση ενός άγνωστου μέχρι σήμερα μικροκυματικού όπλου, το οποίο ενδέχεται να συνδέεται με τις μυστηριώδεις εγκεφαλικές βλάβες που είναι γνωστές ως «Σύνδρομο της Αβάνας». Η αποκάλυψη αυτή, σύμφωνα με νέο ρεπορτάζ της εκπομπής «60 Minutes» του CBS, σηματοδοτεί μια σημαντική εξέλιξη σε μια υπόθεση που εδώ και χρόνια έχει προκαλέσει έντονες διαφωνίες μεταξύ των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών.

Η μυστική επιχείρηση πραγματοποιήθηκε με τη χρήση μυστικών πρακτόρων του υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, οι οποίοι αγόρασαν το μικροποιημένο μικροκυματικό όπλο από ρωσικό εγκληματικό δίκτυο έναντι περίπου 15 εκατομμυρίων δολαρίων το 2024. Πηγές που επικαλείται το CBS περιγράφουν το όπλο ως μικρό, φορητό και εύκολα κρυπτόμενο, ενώ διαφέρει σημαντικά από ένα συμβατικό όπλο. Πρόκειται για μια συσκευή αθόρυβη, η οποία δεν παράγει θερμότητα όπως ένας φούρνος μικροκυμάτων, μπορεί να προγραμματιστεί για διαφορετικά σενάρια, να λειτουργήσει εξ αποστάσεως και να εκπέμπει δέσμη με εμβέλεια αρκετών εκατοντάδων ποδιών. Επιπλέον, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η ακτινοβολία της μπορεί να διαπεράσει παράθυρα και γυψοσανίδες.

Η εμφάνιση του «Συνδρόμου της Αβάνας»

Το φαινόμενο που έγινε γνωστό ως «Σύνδρομο της Αβάνας» εμφανίστηκε το 2016, όταν Αμερικανοί διπλωμάτες, πράκτορες της CIA και στρατιωτικό προσωπικό ανέφεραν αιφνίδια και σοβαρά συμπτώματα. Αμερικανοί αξιωματούχοι σε διάφορες τοποθεσίες, από την Αβάνα μέχρι τη Βιέννη και τη βόρεια Βιρτζίνια, υπέστησαν ξαφνικά και συχνά δραματικά προβλήματα υγείας, τα οποία πολλοί πίστευαν ότι προκλήθηκαν από μυστικές επιθέσεις ξένης δύναμης.

Παρά τα περιστατικά αυτά, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών απέρριψαν δημόσια την πιθανότητα εμπλοκής ξένου αντιπάλου, δηλώνοντας ότι είναι «πολύ απίθανο» να ευθύνεται κάποια ξένη δύναμη για την ασθένεια. Ορισμένοι αξιωματούχοι μάλιστα παρομοίασαν τη μυστηριώδη πάθηση με «μαζική υστερία».

Τα θύματα, ωστόσο, περιέγραψαν με ιδιαίτερη ένταση τις εμπειρίες τους, λέγοντας ότι ένιωσαν σαν να χτυπήθηκαν από κάτι αόρατο αλλά εξαιρετικά ισχυρό, μια δύναμη που κατέστρεφε ακαριαία την ακοή, την ισορροπία, την όραση και τις γνωστικές τους λειτουργίες.

Μαρτυρίες θυμάτων

Μεταξύ των ανθρώπων που επηρεάστηκαν ήταν ο Κρις, συνταξιούχος αντισυνταγματάρχης της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ που εργαζόταν σε άκρως απόρρητα προγράμματα κατασκοπευτικών δορυφόρων. Ο ίδιος και η σύζυγός του, Χάιντι, ζήτησαν να μην δημοσιοποιηθεί το επώνυμό τους.

Ο Κρις δήλωσε στην εκπομπή «60 Minutes» ότι δέχτηκε επανειλημμένες επιθέσεις στο σπίτι του στη βόρεια Βιρτζίνια το 2020.

«Το πρώτο περιστατικό συνέβη τον Αύγουστο του 2020», είπε. «Αυτό που ένιωσα ήταν σαν κάποιος να με γρονθοκόπησε στον λαιμό και το αριστερό μου αυτί βούλωσε. Άρχισα να νιώθω οξείς πόνους να διατρέχουν το αριστερό μου χέρι».

Στη συνέχεια, σύμφωνα με τον ίδιο, η κατάσταση επιδεινώθηκε.

«Στη δεύτερη επίθεση στεκόμουν στην κουζίνα μου και κοιτούσα προς το δάσος στο πίσω μέρος του σπιτιού όταν ένιωσα σαν να έκλεισε ξαφνικά μια μέγγενη γύρω από το κεφάλι μου», είπε. «Αμέσως αποπροσανατολίστηκα, μπερδεύτηκα και ζαλίστηκα».

Στο τρίτο επεισόδιο, όπως περιέγραψε, «όλοι οι μύες κατά μήκος της σπονδυλικής μου στήλης μούδιασαν αμέσως, όπως όταν παθαίνεις έντονη μυϊκή κράμπα, και η σπονδυλική μου στήλη ένιωθε σαν να καιγόταν». Ακολούθησε αυτό που χαρακτήρισε τη χειρότερη επίθεση.

«Ξύπνησα με ολόσωμους σπασμούς, τον χειρότερο πόνο που έχω νιώσει ποτέ», είπε, σύμφωνα με την Daily Mail. «Ένιωθα σαν μια μέγγενη να σφίγγει το εγκεφαλικό μου στέλεχος».

Η σύζυγός του ανέφερε ότι και η ίδια υπέστη ανεξήγητα προβλήματα υγείας. Η Χάιντι δήλωσε στο «60 Minutes» ότι τον Ιανουάριο ξύπνησε με «αφόρητους πόνους σε όλες τις αρθρώσεις», συμπεριλαμβανομένου πόνου στον αριστερό ώμο χωρίς εμφανή τραυματισμό. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, τα οστά στον ώμο της παρουσίασαν απορρόφηση σε μια κατάσταση που ονομάζεται οστεόλυση, γεγονός που τελικά οδήγησε σε χειρουργική επέμβαση.

Ο Κρις ανέφερε ότι οι επιπτώσεις δεν έχουν εξαφανιστεί και ότι έχει υποστεί «σημαντικές» μόνιμες βλάβες. «Λαμβάνω δύο νευρολογικά φάρμακα καθημερινά», είπε. «Χωρίς αυτά έχω πολύ σοβαρά συμπτώματα. Έχω υποστεί σημαντική βλάβη σε πολλαπλά συστήματα οργάνων».

Παρόμοιες εμπειρίες σε πολλές χώρες

Η έρευνα της εκπομπής συγκέντρωσε παρόμοιες μαρτυρίες από αξιωματούχους και μέλη οικογενειών που δεν είχαν γνωριστεί ποτέ μεταξύ τους, αλλά περιέγραφαν εντυπωσιακά παρόμοιες εμπειρίες. Μια πράκτορας του FBI είπε ότι ένιωθε «σαν οδοντίατρος να τρυπά το αυτί μου με υπερβολική δύναμη». Αξιωματούχος του υπουργείου Εμπορίου στην Κίνα μίλησε για «έντονη πίεση και στους δύο κροτάφους». Ένα από τα πρώτα θύματα στην Κούβα παρομοίασε την αίσθηση με αιχμηρό αντικείμενο που τρυπούσε το τύμπανο του αυτιού της, ενώ η σύζυγος αξιωματούχου του υπουργείου Δικαιοσύνης στην Ευρώπη είπε ότι η αίσθηση «διαπέρασε» τα αυτιά της και έμοιαζε να προέρχεται από παράθυρο.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει αναγνωρίσει ότι πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους τραυματίστηκαν και σε ορισμένες περιπτώσεις έχει καλύψει τα ιατρικά τους έξοδα, αλλά έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει την αιτία των περιστατικών. Τα θύματα ενημερώθηκαν ότι τα συμπτώματα θα μπορούσαν να οφείλονται σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, ιούς, προϋπάρχουσες παθήσεις ή, σύμφωνα με πρώιμη θεωρία του FBI, σε μαζική υστερία.

Επιστημονικές εκτιμήσεις για μικροκυματική ενέργεια

Η επίσημη εκτίμηση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών που δημοσιεύθηκε το 2023 ανέφερε ότι είναι «πολύ απίθανο» οι ασθένειες να προκλήθηκαν από ξένη δύναμη. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή αμφισβητήθηκε έντονα από εξωτερικούς ειδικούς και από ορισμένους πρώην αξιωματούχους.

Ο δρ. Ντέιβιντ Ρέλμαν, καθηγητής ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ που ηγήθηκε δύο ερευνών κατόπιν αιτήματος της κυβέρνησης, δήλωσε στο «60 Minutes» ότι δεν έχει καμία αμφιβολία πως τουλάχιστον ορισμένα από τα περιστατικά είναι πραγματικά. Οι επιτροπές που ηγήθηκε το 2020 και το 2022, στις οποίες συμμετείχαν γιατροί, φυσικοί και μηχανικοί, κατέληξαν σε παρόμοια συμπεράσματα.

«Οι δύο επιτροπές κατέληξαν ουσιαστικά στο ίδιο συμπέρασμα: ότι η πιο πιθανή εξήγηση για ένα υποσύνολο αυτών των περιστατικών ήταν μια μορφή ραδιοσυχνοτήτων ή μικροκυματικής ενέργειας», είπε.

Ο Ρέλμαν ανέφερε ότι στις έρευνες διαπιστώθηκε ότι μεγάλο μέρος της σχετικής επιστημονικής εργασίας είχε πραγματοποιηθεί στην πρώην Σοβιετική Ένωση. «Βρήκαμε ότι η μεγάλη πλειονότητα των μελετών είχε διεξαχθεί στη Σοβιετική Ένωση», είπε. «Τα αποτελέσματα έδειχναν ότι οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να κυμαίνονται από απώλεια συνείδησης και επιληπτικές κρίσεις έως απώλεια μνήμης, αδυναμία συγκέντρωσης, πονοκεφάλους, έντονη πίεση, πόνο, αποπροσανατολισμό και προβλήματα ισορροπίας».

Η απόκτηση του όπλου και οι δοκιμές

Σε παλαιότερη έρευνα το «60 Minutes» είχε εντοπίσει αναφορά της Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ από το 2014 σε «σύστημα όπλου υψηλής ισχύος μικροκυμάτων» που συνδεόταν με «εχθρική χώρα». Παρά ταύτα, η CIA είχε για χρόνια υποστηρίξει ότι μια τέτοια συσκευή θα απαιτούσε τεράστια ισχύ και θα ήταν «στο μέγεθος φορτηγού», κάτι που θα καθιστούσε απίθανη τη μυστική χρήση της.

Το 2024, πράκτορες του υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας απέκτησαν μικροκυματικό όπλο σε απόρρητη αποστολή κόστους περίπου 15 εκατομμυρίων δολαρίων, η οποία χρηματοδοτήθηκε από το Πεντάγωνο. Το CBS ανέφερε ότι δεν είδε το ίδιο το όπλο, αλλά πηγές το περιέγραψαν ως μικρό, φορητό και εύκολα κρυπτόμενο.

Το «κλειδί», σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, δεν είναι μόνο το υλικό αλλά και το λογισμικό: ένας κώδικας που διαμορφώνει «ένα μοναδικό ηλεκτρομαγνητικό κύμα που αυξάνεται και μειώνεται απότομα και παλμοδοτεί γρήγορα». Ο Ρέλμαν εξήγησε ότι αυτή η παλμική ενέργεια είναι καθοριστική.

«Είναι ένα ιδανικό όπλο μυστικής χρήσης, επειδή κυριολεκτικά το άτομο αισθάνεται σαν να συμβαίνει κάτι μέσα στο κεφάλι του», είπε.

Σύμφωνα με το CBS, το όπλο έχει πλέον δοκιμαστεί για περισσότερο από έναν χρόνο σε στρατιωτικό εργαστήριο των ΗΠΑ. Πηγές ανέφεραν ότι πειράματα σε αρουραίους και πρόβατα έδειξαν τραυματισμούς συμβατούς με εκείνους που παρατηρήθηκαν σε ανθρώπινα θύματα.

Ερευνητές απέκτησαν επίσης απόρρητα βίντεο από κάμερες ασφαλείας που φαίνεται να δείχνουν Αμερικανούς να δέχονται επίθεση από τη συσκευή. Σε ένα από αυτά, τραβηγμένο σε εστιατόριο στην Κωνσταντινούπολη, δύο πράκτορες του FBI που κάθονταν με τις οικογένειές τους πιάνουν ξαφνικά το κεφάλι τους από πόνο όταν ένας άνδρας με σακίδιο μπαίνει στον χώρο. Σε άλλο βίντεο, από κλιμακοστάσιο της αμερικανικής πρεσβείας στη Βιέννη, δύο άτομα καταρρέουν ξαφνικά.

Κατηγορίες για συγκάλυψη

Εάν επιβεβαιωθούν, τα στοιχεία αυτά θα σηματοδοτούσαν σημαντική αλλαγή σε μια υπόθεση που πολλά θύματα υποστηρίζουν ότι αντιμετωπίστηκε λανθασμένα και σε ορισμένες περιπτώσεις ουσιαστικά αποσιωπήθηκε.

Ένας πρώην αξιωματικός της CIA, ο οποίος μίλησε δημόσια για πρώτη φορά αλλά ανώνυμα, δήλωσε ότι το 2021 προσφέρθηκε εθελοντικά να εργαστεί στη μονάδα Ανωμαλιών Υγείας της υπηρεσίας, επειδή είχε δει συναδέλφους και οικογένειες να καταστρέφονται. Όπως είπε όμως, αντί να ερευνάται τι συνέβη, υπήρχε προσπάθεια να υποβαθμιστεί το ζήτημα.

«Ένα από τα πρώτα πράγματα που άκουσα όταν έφτασα στη μονάδα ήταν ότι η δουλειά μας είναι να ρίξουμε την ένταση γύρω από τα περιστατικά», ανέφερε. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό σήμαινε να απομακρυνθεί η συζήτηση από το ενδεχόμενο εμπλοκής κρατικού παράγοντα.

Ο ίδιος ανέφερε την περιφρόνηση που υφίστανται τα θύματα μέσα στη μονάδα, ακόμα και ένα περιστατικό στο οποίο ανώτερος αξιωματούχος φέρεται να τα χλεύασε αστειευόμενος για μια «happy hour» όπου το προσωπικό θα είχε «προσομοιωμένα περιστατικά».

«Για μένα αυτό ήταν αποτρόπαιο. Ήταν αηδιαστικό», είπε, εξηγώντας ότι τελικά παραιτήθηκε. «Έφυγα επειδή είδα τον προσωπικό αντίκτυπο αυτού του ζητήματος».

Η μαρτυρία του Μαρκ Πολυμερόπουλος

Ο απόστρατος αξιωματικός της CIA, Μαρκ Πολυμερόπουλος, ένας από τους πιο γνωστούς ανθρώπους που επηρεάστηκαν, δήλωσε ότι αισθάνεται ακόμη προδομένος από την υπηρεσία στην οποία υπηρέτησε για 26 χρόνια. Ο Πολυμερόπουλος είπε ότι δέχτηκε επίθεση σε δωμάτιο ξενοδοχείου στη Μόσχα το 2017 και αργότερα υπέφερε από ίλιγγο, έντονους πονοκεφάλους, εμβοές, προβλήματα όρασης, απώλεια μνήμης και δυσκολία συγκέντρωσης, συμπτώματα που έβαλαν τέλος στην καριέρα του.

«Υπάρχει ένα κομμάτι σε όλο αυτό που έχει να κάνει με ηθικό τραύμα», είπε. «Και αυτό είναι η ιδέα της προδοσίας».

Σύμφωνα με τον ίδιο, η CIA αντί να τον στηρίξει ουσιαστικά τον εγκατέλειψε. «Χρειαζόμουν απλώς ιατρική φροντίδα όταν επέστρεψα και δεν μου την παρείχαν», είπε, χαρακτηρίζοντας την υπόθεση «τεράστια συγκάλυψη της CIA».

Ο Ρέλμαν δήλωσε επίσης ότι θεωρεί πως υπήρξε συγκάλυψη, έστω και αν δεν επρόκειτο απαραίτητα για μια προσχεδιασμένη συνωμοσία. Όπως είπε, μέσα από διαφορετικές διαδικασίες και αποφάσεις το αποτέλεσμα κατέληξε να είναι το ίδιο.

Πολιτικές εξελίξεις και αντιδράσεις

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η στάση αυτή ίσως άρχισε να αλλάζει προς το τέλος της προεδρίας του Τζο Μπάιντεν, όταν τα θύματα κλήθηκαν στον Λευκό Οίκο περίπου δύο μήνες πριν από τη λήξη της θητείας του. Ο Ρέλμαν δήλωσε ότι βοήθησε στη διοργάνωση της συνάντησης και ότι οι αξιωματούχοι που συμμετείχαν πίστεψαν τα θύματα και δεν αποδέχτηκαν την εξήγηση της CIA ότι τα περιστατικά οφείλονταν σε γνωστούς ιατρικούς ή περιβαλλοντικούς παράγοντες.

Ο Πολυμερόπουλος ανέφερε ότι ο απόστρατος υποστράτηγος και γιατρός, Πολ Φρίντριχς, ζήτησε συγγνώμη από τα θύματα κατά τη διάρκεια της συνάντησης.

«Είπε πολύ καθαρά: “Λυπάμαι. Θέλω να σας ζητήσω συγγνώμη. Σε περισσότερα από 30 χρόνια άσκησης στρατιωτικής ιατρικής δεν έχω δει ποτέ θύματα να αντιμετωπίζονται τόσο άσχημα“», θυμήθηκε.

Για τα θύματα, η στιγμή αυτή αποτέλεσε μια σπάνια επίσημη αναγνώριση. Ωστόσο, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, είχε ετοιμαστεί δημόσια δήλωση στήριξης από τον Λευκό Οίκο η οποία τελικά δεν δημοσιοποιήθηκε.

Μέχρι στιγμής, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει αλλάξει την εκτίμηση των υπηρεσιών πληροφοριών του 2023 ότι είναι «πολύ απίθανο» οι επιθέσεις να προέρχονταν από ξένη δύναμη. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με το CBS, η κυβέρνηση έχει ενημερώσει ανώτερους αξιωματούχους πληροφοριών στο Κογκρέσο και τους έχει παρουσιάσει μια απόρρητη εικόνα του όπλου.

Το δίκτυο ανέφερε επίσης ότι προσωπικό του Πενταγώνου που είχε ερευνήσει τις επιθέσεις μετακινήθηκε σε μονάδα που αναπτύσσει νέα όπλα. Το Γραφείο του Διευθυντή Εθνικών Πληροφοριών δήλωσε στο «60 Minutes» ότι η έρευνά του για τα ανώμαλα περιστατικά υγείας θα είναι «εκτενής και πλήρης» και ότι «παραμένουμε δεσμευμένοι να αποκαλύψουμε την αλήθεια που αξίζει ο αμερικανικός λαός».

Ένας πρώην αξιωματικός της CIA σημείωσε ότι ενδέχεται να υπάρχει και λόγος να περιοριστούν οι αποδείξεις, εάν πίσω από τις επιθέσεις βρισκόταν εχθρική χώρα.

«Αν αναγνωρίσουμε ότι πίσω από αυτό βρίσκεται κρατικός παράγοντας, τότε ουσιαστικά πρόκειται για κήρυξη πολέμου εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών», είπε. «Δεν ξέρω αν υπήρχε τότε η διάθεση να υπάρξει απάντηση προς τη Ρωσία».

Πηγές που συμμετείχαν στην έρευνα της εκπομπής ανέφεραν ότι «πιθανότατα υπάρχουν πολλές τέτοιες συσκευές» και ότι, εάν μυστικοί πράκτορες μπόρεσαν να αγοράσουν μία από εγκληματίες, «τότε οι Ρώσοι έχουν χάσει τον έλεγχο ενός όπλου μυστικής χρήσης που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από οποιονδήποτε, οπουδήποτε».