Το Ισραήλ επιχειρεί να διαλύσει τον σκληρό κατασταλτικό μηχανισμό του Ιράν με στοχευμένα αεροπορικά πλήγματα, προσδοκώντας ότι θα ανοίξει παράθυρο για λαϊκή εξέγερση και τελικά αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη.

Τα ισραηλινά πλήγματα, σε συντονισμό με τις ΗΠΑ, έχουν χτυπήσει την καρδιά του εσωτερικού μηχανισμού ασφαλείας του Ιράν: από μέλη της παραστρατιωτικής οργάνωσης Μπασίτζ έως ανώτερα στελέχη των υπηρεσιών πληροφοριών, αλλά και την έδρα Θάραλαχ των Φρουρών της Επανάστασης στην Τεχεράνη, η οποία συντονίζει αστυνομία, πληροφορίες, Μπασίτζ και ψυχολογικές επιχειρήσεις σε περιόδους αναταραχής. Παράλληλα στοχοποιήθηκε και το αρχηγείο των ειδικών μονάδων της ιρανικής αστυνομίας (Faraja), υπεύθυνο για την καταστολή διαδηλώσεων, ενώ η Τεχεράνη αναγνώρισε τον θάνατο του επικεφαλής πληροφοριών της Faraja, Γκολαμρέζα Ρεζαγιάν. Σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό, τα σώματα αυτά φέρουν την κύρια ευθύνη για την αιματηρή καταστολή των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων του Ιανουαρίου, όπου Φρουροί της Επανάστασης, Μπασίτζ, αστυνομία και μυστικές υπηρεσίες άνοιξαν πυρ και συνέλαβαν μαζικά πολίτες, σε μία από τις πιο φονικές πολιτικές καταστολές των τελευταίων δεκαετιών παγκοσμίως.

Ισραήλ – Ιράν: ο πόλεμος για το «αστυνομικό κράτος»

Ιδιαίτερη στόχευση υπάρχει και στις κουρδικές περιοχές του δυτικού Ιράν, παραδοσιακά προπύργια αντιπολιτευόμενων και ένοπλων ομάδων. Στην πόλη Σαναντάτζ, πλήγματα έπληξαν αστυνομικά τμήματα και κέντρα κράτησης που ελέγχουν οι μυστικές υπηρεσίες και οι Φρουροί της Επανάστασης, ενώ η κυβέρνηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας επιμένει ότι χτυπήθηκαν κυρίως κατοικημένες περιοχές. Κούρδοι και άλλες εθνοτικές μειονότητες, με ισχυρή κοινοτική συνοχή και παρουσία σε παραμεθόριες, συχνά οπλισμένες ζώνες, θεωρούνται από την Τεχεράνη υπαρξιακή απειλή – ιδίως καθώς Ιρανοί Κούρδοι μαχητές στο Ιράκ θα μπορούσαν να περάσουν τα σύνορα αν αποδυναμωθεί η συνοριοφυλακή.

Την ίδια στιγμή, το Ιράν βράζει από λαϊκή δυσαρέσκεια εδώ και δύο μήνες, λόγω της κατάρρευσης της οικονομίας, της κόπωσης από τους αυταρχικούς πολιτικούς και κοινωνικούς κανόνες του καθεστώτος και της οργής για τη σφαγή των διαδηλωτών τον Ιανουάριο, με πάνω από 7.000 επιβεβαιωμένους νεκρούς σύμφωνα με την οργάνωση Human Rights Activists in Iran. Ωστόσο, παρότι τα ισραηλινά πλήγματα φθείρουν το κράτος ασφαλείας της Τεχεράνης, το καθεστώς εξακολουθεί να διατηρεί σχεδόν απόλυτο μονοπώλιο στα όπλα στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας και οι δυνάμεις Μπασίτζ παραμένουν στους δρόμους, περιπολώντας και ελέγχοντας τις γειτονιές. Η Ιρανική Ερυθρά Ημισέληνος αναφέρει πάνω από 555 νεκρούς αμάχους από τον πόλεμο, ανάμεσά τους περισσότερα από 165 παιδιά, κυρίως κορίτσια που σκοτώθηκαν όταν χτυπήθηκε δημοτικό σχολείο, γεγονός που απειλεί να ενισχύσει την εθνικιστική συσπείρωση γύρω από τους Φρουρούς και τους Μπασίτζ.

ΗΠΑ, Ισραήλ και το ρίσκο της ανατροπής στο Ιράν

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η στρατηγική του Ισραήλ και των ΗΠΑ –να «τελειώσουν τη δουλειά από αέρος» ώστε οι Ιρανοί να ανατρέψουν από κάτω την Ισλαμική Δημοκρατία– δεν έχει σαφές ιστορικό προηγούμενο και υποτιμά την ανθεκτικότητα ενός βαθιά ριζωμένου αυταρχικού συστήματος. Ο διευθυντής του προγράμματος για το Ιράν στο International Crisis Group, Αλί Βαέζ, προειδοποιεί ότι η προσδοκία πως οι αεροπορικές επιδρομές θα ρίξουν το καθεστώς ενώ ο λαός «ολοκληρώνει το έργο» στους δρόμους, στηρίζεται σε ένα στοίχημα χωρίς ανάλογο παράδειγμα. Ταυτόχρονα, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται διατεθειμένος να στηρίξει ομάδες εντός Ιράν που είναι έτοιμες να πάρουν τα όπλα κατά του καθεστώτος, συνομιλώντας ήδη με Κούρδους ηγέτες και στέλνοντας μήνυμα προς τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας να αυτομολήσουν με αντάλλαγμα πλήρη ασυλία – αλλιώς, όπως είπε, να αντιμετωπίσουν «βέβαιο θάνατο», σύμφωνα με τη Wall Street Journal.

Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, απαντά με μαζική ανάπτυξη δυνάμεων σε ευαίσθητες περιοχές όπως οι κουρδικές πόλεις και με εκστρατείες παρακολούθησης, στέλνοντας ακόμη και μηνύματα SMS σε κατοίκους να καταγγείλουν οποιαδήποτε μετακίνηση όπλων ή «ύποπτη» στρατιωτική δραστηριότητα. Σε ένα τοπίο όπου ο φόβος συνυπάρχει με την οργή, το στοίχημα του Ισραήλ είναι ότι τα πλήγματα στον πυρήνα του αστυνομικού κράτους θα αρκέσουν για να σπάσει το φράγμα του τρόμου και να μετατραπεί η διάχυτη δυσαρέσκεια σε οργανωμένη εξέγερση· οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν αν το Ιράν μπαίνει στον δρόμο της αποσταθεροποίησης ή της συσπείρωσης.