Η Κίνα επιταχύνει την κούρσα των εξοπλισμών κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, αναπτύσσοντας μια νέα γενιά υποβρυχίων που, σύμφωνα με Αμερικανούς ναυάρχους, θα μπορούν να πλήττουν την αμερικανική ενδοχώρα από «προστατευμένα» ύδατα κοντά στις κινεζικές ακτές. Τα νέα, πυρηνοκίνητα υποβρύχια με βαλλιστικούς πυραύλους μεγαλύτερου βεληνεκούς θεωρούνται πλέον από το Πεντάγωνο κεντρικό εργαλείο της στρατηγικής αποτροπής του Πεκίνου απέναντι στις ΗΠΑ.

Σύμφωνα με κατάθεση ανώτερων αξιωματικών του αμερικανικού Ναυτικού σε επιτροπή του Κογκρέσου, τα εξελιγμένα αυτά υποβρύχια εντάσσονται σε έναν ευρύτερο «υποβρύχιο αγώνα δρόμου» ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις, ο οποίος απειλεί την παραδοσιακή υπεροχή των ΗΠΑ στον βυθό. Ο αντιναύαρχος Ρίτσαρντ Σαΐφ έκανε λόγο για «σοβαρή πρόκληση», επισημαίνοντας ότι η Κίνα ενσωματώνει προηγμένες τεχνολογίες που κάνουν τα σκάφη της πιο αθόρυβα, πιο γρήγορα και ικανά να παραμένουν για μεγαλύτερο διάστημα σε κατάδυση. Η Ουάσιγκτον βλέπει σε αυτή την εξέλιξη όχι μόνο αριθμητική ενίσχυση του κινεζικού στόλου, αλλά και ποιοτικό άλμα που περιορίζει την επιχειρησιακή άνεση των αμερικανικών δυνάμεων στον δυτικό Ειρηνικό.

Κίνα και υποβρύχια: Η νέα αποτρεπτική ισχύς

Κομβικό ρόλο στη νέα αυτή αρχιτεκτονική παίζει ο τύπος 096, ένα επερχόμενο κινεζικό πυρηνικό υποβρύχιο που, όπως εκτιμούν οι Αμερικανοί, θα φέρει βαλλιστικούς πυραύλους ικανούς να πλήττουν «μεγάλες περιοχές» των ΗΠΑ από ύδατα που η Κίνα θεωρεί αμυντικά ασφαλή. Πρόκειται για ποιοτική αναβάθμιση σε σχέση με τα σημερινά κινεζικά υποβρύχια με βαλλιστικούς πυραύλους, τα οποία μπορούν να στοχεύσουν μόνο τμήματα της αμερικανικής επικράτειας από την πρώτη νησιωτική αλυσίδα που συνδέει την Ιαπωνία, την Ταϊβάν και τις Φιλιππίνες. Η δυνατότητα πλήγματος από εγγύτερα στην Κίνα ύδατα εκτιμάται ότι ενισχύει σημαντικά την αξιοπιστία της κινεζικής πυρηνικής αποτροπής και αυξάνει την πίεση προς την Ουάσιγκτον σε κάθε σενάριο κρίσης.

Παράλληλα, το Πεντάγωνο προβλέπει ότι μέχρι το 2035 ο κινεζικός υποβρύχιος στόλος θα φτάσει τα 80 σκάφη, σχεδόν τα μισά πυρηνοκίνητα, από περισσότερα από 60 σήμερα, τα περισσότερα ντιζελοκίνητα και περιορισμένων δυνατοτήτων. Η ποσοτική αυτή εκτόξευση, σε συνδυασμό με την αναβάθμιση των ναυπηγικών υποδομών, εκτιμάται ότι θα δώσει στο Πεκίνο «πιο πολυάριθμη και πιο επιβιώσιμη» δύναμη υποβρυχίων με βαλλιστικούς πυραύλους, ικανή να διατηρεί μόνιμη παρουσία σε κρίσιμες θαλάσσιες ζώνες.

Κίνα, υποβρύχια και «Υπόγειο Μεγάλο Τείχος»

Η ενίσχυση της κινεζικής ισχύος δεν περιορίζεται στα υποβρύχια, αλλά επεκτείνεται σε ένα σύνθετο πλέγμα υποδομών στον βυθό. Το Πεκίνο επενδύει σε αισθητήρες βυθού, υποθαλάσσια καλώδια και μη επανδρωμένα συστήματα, ένα δίκτυο που κάποιοι αναλυτές αποκαλούν «Υποβρύχιο Μεγάλο Τείχος», με στόχο την έγκαιρη ανίχνευση και παρακολούθηση εχθρικών σκαφών. Κατά τους Αμερικανούς αξιωματούχους, αυτή η πολυεπίπεδη άμυνα αυξάνει το κόστος και σε ορισμένα σενάρια θέτει εν αμφιβόλω τη δυνατότητα επιχειρήσεων των ΗΠΑ στον δυτικό Ειρηνικό.

Ταυτόχρονα, η Κίνα σχεδιάζει τα επόμενα υποβρύχιά της ως πλοία «ωκεάνιων αποστολών», με δυνατότητα διαρκούς παρουσίας πέρα από τα περιφερειακά της ύδατα, από τον Ινδικό Ωκεανό έως την Αρκτική και τον Ατλαντικό. Η φιλοδοξία αυτή εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια του Σι Τζινπίνγκ να διαμορφώσει έναν «παγκόσμιας κλάσης» στόλο επιφανείας και υποβρυχίων, που θα μπορεί να ανταγωνίζεται ευθέως τις δυτικές ναυτικές δυνάμεις σε πολλαπλά μέτωπα, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.

Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει δικές της πιέσεις στην υποβρύχια ναυπήγηση και απαντά μέσα από συμμαχίες όπως η AUKUS με το Ηνωμένο Βασίλειο και την Αυστραλία, για τη μεταφορά τεχνογνωσίας σε πυρηνοκίνητα υποβρύχια. Η κούρσα ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα στον βυθό του Ειρηνικού προμηνύεται μακρά, με τις επόμενες δεκαετίες να καθορίζουν ποιος θα διατηρήσει το πλεονέκτημα στην «αθέατη» πλευρά της ναυτικής ισχύος.