Το γεγονός ότι στο Ιράν υπάρχουν δύο τεράστιες οροσειρές, αυτή της Ζάγρος και αυτή του Ελμπρούζ αποκλείει, στα σενάρια που εξετάζονται από τις ΗΠΑ, να υπάρξει μια χερσαία επίθεση. Πολύ περισσότερο που ο Ντοναλντ Τραμπ θα επιθυμούσε μια στοχευμένη επίθεση σε πυρηνικές εγκαστάσεις ή στρατιωτικές και αυτό μπορεί να γίνει μόνο από αέρος.

Το Ιραν είναι σε έκταση μεγαλύτερη από τη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο μαζί και έχει 78 εκατομμύρια κατοίκους. Εχοντας περιορισμένο κατοικήσιμο χώρο, οι περισσότεροι κάτοικοι βρίσκονται στα βουνά ενώ οι μεγάλες έρημοι και αλυκές της ενδοχώρας δεν προσφέρονται για διαβίωση.

Η γεωγραφία ως φυσικό οχυρό

Οι πρόποδες της οροσειράς του Ζάγρος βρίσκονται βόρεια και διατρέχει τη χώρα για 1.450 χιλιόμετρα παράλληλα με τα σύνορα του Ιραν με την Τουρκία και το Ιρακ φτάνοντας σχεδόν μέχρι τα στενά του Ορμούζ στον Περσικό κόλπο. Στα νότια της οροσειράς υπάρχει μια πεδιάδα, εκεί όπου ο ποταμός Στα αλ-Αραμπ χωρίζει το Ιραν από το Ιρακ. Εκεί ακριβώς βρίσκονται οι κύριες πετρελαιοπηγές της χώρας με τις υπόλοιπες να βρίσκονται βόρεια και κεντρικά. Συνολικά εκτιμάται ότι αποτελούν τα τρία μεγαλύτερα αποθέματα στον κόσμο.

Αυτή η γεωγραφία, προστατεύει το Ιραν περιβάλλοντάς το με βουνά από τρεις πλευρές και με βαλτότοπους και θάλασσα από την τέταρτη πλευρά.

Mε βάση αυτό το δεδομένο, στο πιο αισιόδοξο σενάριο, που μετέδωσε το BBC σε ανάλυσή του, είναι οι Αμερικανοί να διεξάγουν ακριβείς, περιορισμένες επιθέσεις εναντίον ιρανικών στρατιωτικών περιουσιακών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων των βάσεων του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης πυραυλικών εγκαταστάσεων και πυρηνικών υποδομών. Αυτές οι επιχειρήσεις θα στοχεύουν στην ελαχιστοποίηση των θυμάτων μεταξύ των αμάχων και στην αποδυνάμωση του καθεστώτος αρκετά ώστε να προκαλέσουν την κατάρρευσή του, οδηγώντας τελικά σε μια δημοκρατική μετάβαση.

Οι μειονότητες και τα σενάρια αποσταθεροποίησης

Η Τεχεράνη γνωρίζει ότι εξαιτίας της ορεινής μορφολογίας, δεν θα υπάρξει επίθεση από το έδαφος, ταυτόχρονα όμως ανησυχεί καθώς γνωρίζει ότι οι ΗΠΑ μπορούν να εκμεταλλευτούν τις μειονότητες για να σπείρουν διχόνοια στη χώρα και να θέσουν σε αμφισβήτηση το θεοκρατικό καθεστώς. Διότι σε αυτά τα βουνά, κατοικούν πολλές φατρίες που η καθεμία έχει τα δικά της μοναδικά χαραχτηριστικά. Το Κουζεστάν για παράδειγμα κατοικείται στην πλειοψηφία από Αραβες ενώ σε άλλες περιοχές βρίσκονται Κούρδοι, Αζέροι, Τουρκμένοι και Γεωργιανοί. Το 1980, όταν ξέσπασε ο πόλεμος του Ιραν με το Ιρακ, οι Ιρακινοί χρησιμοποίησαν έξι μεραρχίες για να διασχίσουν τον Στα αλ-Αραμπ στη προσπάθειά τους να προσαρτήσουν την ιρανική επαρχία του Κουζεσταν. Δεν κατάφεραν ουτε να περάσουν από τις ελώδεις πεδιάδες πόσω μάλλον να πλησιάσουν τους πρόποδες του Ζάγρος.

Εξαιτίας λοιπόν και της γεωγραφίας και πολλών άλλων ασφαλώς παραγόντων, στόχος των Αμερικανών φαίνεται να είναι ένα στοχευμένο χτύπημα χωρίς να ανατρέψει την εξουσία στην Ισλαμική Δημοκρατία, αλλά να την αναγκάσει να μαλακώσει τις εσωτερικές και εξωτερικές πολιτικές της λόγω στρατιωτικής πίεσης. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει τη μείωση της υποστήριξης για τις περιφερειακές πολιτοφυλακές, την αποκλιμάκωση των πυρηνικών και πυραυλικών προγραμμάτων της και την άμβλυνση της καταστολής στο εσωτερικό. Ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ δήλωσε στο Axios ότι η κυβέρνηση είναι διατεθειμένη να εξετάσει πρόταση που θα επιτρέπει στο Ιράν «συμβολικό» εμπλουτισμό ουρανίου, υπό την αυστηρή προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρχει καμία τεχνική δυνατότητα κατασκευής πυρηνικού όπλου.

Η ανθεκτικότητα του καθεστώτος

Ωστόσο, η ιρανική ηγεσία έχει επιδείξει ανθεκτικότητα και αντίσταση στην αλλαγή για σχεδόν πέντε δεκαετίες. Ο αγιατολάχ Χαμενεΐ είναι αναμφισβήτητα ο κορυφαίος φορέας λήψης αποφάσεων για όλα τα σημαντικά θέματα εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής. Ο 87χρονος ηγέτης έχει απορρίψει κάθετα αυτό που αντιλαμβάνεται ως τυραννική Δύση, κυρίως τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Λέει ότι ο ισλαμικός κόσμος πρέπει να είναι αυτοδύναμος στον αγώνα του για δικαιοσύνη και έχει υπερασπιστεί το επίμαχο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, που ισχυρίζεται ότι είναι καθαρά για ειρηνικούς σκοπούς, επικαλούμενος θρησκευτικά κείμενα.

Ο Χαμενεΐ είναι ταυτόχρονα πραγματιστής και έχει λάβει υπόψη τις οδηγίες του προκατόχου και μέντορά του, Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, ότι η επιβίωση του καθεστώτος υπερτερεί της σημασίας ακόμη και των βασικών ισλαμικών αρχών. Και έχει μιλήσει ανοιχτά για αντίποινα. Εάν τώρα η στοχευμένη επίθεση των ΗΠΑ αποσταθεροποιήσει την κυβέρνηση, οι Φρουροί της Επανάστασης και ο εδραιωμένος μηχανισμός ασφαλείας του Ιράν θα μπορούσαν να εδραιώσουν την εξουσία, αντικαθιστώντας την ηγεσία των κληρικών με ένα πιο ανοιχτά στρατιωτικό καθεστώς.

Ο Χαμενεΐ έχει βοηθήσει το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης να μετατραπεί στον πιο ισχυρό θεσμό του Ιράν. Οι διοικητές των Φρουρών είναι πιστοί στον ίδιο και στην ιδεολογία του. Και με όρους γεωγραφικούς, αν συμβεί κάτι τέτοι, αυτό θα σημαίνει ότι θα μπούμε σε «αχαρτογράφητα νερά…».