Τουρκία και Ισραήλ βρίσκονται αντιμέτωπα με μια νέα γεωπολιτική εξίσωση, καθώς η Άγκυρα «απλώνεται» από το Αιγαίο μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα και το Τελ Αβίβ χαρτογραφεί αυτό το τόξο ως ενιαίο, διευρυνόμενο στρατηγικό περίμετρο που αγγίζει άμεσα τα ισραηλινά συμφέροντα ασφαλείας.
Στην ισραηλινή ανάγνωση, το Αιγαίο δεν είναι μια ακόμη ελληνοτουρκική διαφορά, αλλά «θέατρο πίεσης», όπου η Τουρκία δοκιμάζει κλιμακώσεις, «μετρά» όρια αντίδρασης και χρησιμοποιεί το Δίκαιο της Θάλασσας περισσότερο ως εργαλείο αναθεώρησης παρά ως περιορισμό. Η μη προσχώρηση της Τουρκίας στη Σύμβαση UNCLOS, η απειλή casus belli για τα 12 ναυτικά μίλια, οι NAVTEX αόριστης διάρκειας και οι χάρτες της «Γαλάζιας Πατρίδας» συνθέτουν, σύμφωνα με την ισραηλινή ανάλυση, ένα συνεκτικό μοτίβο: αποδομούνται σιωπηρά υφιστάμενα νομικά και πολιτικά δεδομένα και «επανακαθορίζεται» η κανονικότητα στη θάλασσα, από την Κρήτη και την Κύπρο έως την κεντρική Μεσόγειο.
Τουρκία – Ισραήλ: από το Αιγαίο μέχρι τη Λιβύη
Η Κύπρος περιγράφεται ως το πιο ώριμο «πεδίο δοκιμών» αυτής της τακτικής, με την Άγκυρα να αμφισβητεί συμφωνίες οριοθέτησης, να παρενοχλεί ενεργειακές δραστηριότητες της Λευκωσίας και να μετατρέπει το ψευδοκράτος σε επιχειρησιακή πλατφόρμα με UAV, αντιαποβατικές δυνατότητες και υποδομές συλλογής σημάτων που επεκτείνουν την τουρκική εμβέλεια στην Ανατολική Μεσόγειο. Η συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Τρίπολη το 2019 και η μεταγενέστερη «εμπέδωσή» της μέσω αδειοδοτήσεων και γεωλογικών συμφωνιών περιγράφονται ως βήματα «εδαφικοποίησης» μιας αμφισβητούμενης γραμμής, παρά τις ρητές αντιδράσεις της ΕΕ. Παράλληλα, στο Εύξεινο Πόντο, η Τουρκία αξιοποιεί διαφορετικό εργαλείο – τη Σύμβαση του Μοντρέ – ασκώντας ρόλο «θυρωρού» στα Στενά, όπως φάνηκε με τον πόλεμο στην Ουκρανία, ενώ επεκτείνει τις υπεράκτιες ενεργειακές της υποδομές.
Πέρα από τα άμεσα ύδατα, η ισραηλινή εκτίμηση ενοποιεί βόρεια Συρία, κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου, Λιβύη και Κέρας της Αφρικής ως ενιαία στρώματα βάθους της τουρκικής ισχύος. Στρατιωτική παρουσία στη Συρία, μόνιμες εγκαταστάσεις στην Κύπρο, συμφωνίες ασφαλείας στη Σομαλία και διαδρόμους στην κεντρική Μεσόγειο δεν θεωρούνται ξεχωριστά «φακέλοι», αλλά κομμάτια ενός περιγράμματος που πλέον ενισχύεται από δημόσια επιδεικνυόμενες βαλλιστικές δυνατότητες μεγάλης εμβέλειας.
Πώς το Ισραήλ βλέπει την Τουρκία
Στην Ιερουσαλήμ, η Τουρκία δεν αναλύεται πια ως σειρά αποσπασματικών κρίσεων, αλλά μέσα από το «δόγμα του τουρκικού περιμέτρου» – μια ολοκληρωμένη ανάγνωση όλων των γραμμών τριβής, στρατιωτικών ερεισμάτων και προβολής ισχύος ως ενός ενιαίου, διευρυνόμενου στρατηγικού «φακέλου» γύρω από το Ισραήλ. Το Αιγαίο, η βόρεια Συρία, η Κύπρος, η Λιβύη, ο Εύξεινος Πόντος και το Κέρας της Αφρικής αξιολογούνται μαζί, με κάθε τουρκική ναυτική ανάπτυξη, άσκηση, πολεμική δήλωση ή εξαγωγή UAV να εντάσσεται σε συνεχές μοντέλο παρακολούθησης και προσομοίωσης. Το γεγονός ότι Τουρκία και Ισραήλ δεν μοιράζονται χερσαία σύνορα, στην ισραηλινή αντίληψη δεν δημιουργεί απόσταση· απλώς καταργεί την «ψευδαίσθηση» απόστασης.
Κομβικό στοιχείο για το Ισραήλ είναι ότι η Τουρκία, ως μέλος του ΝΑΤΟ με αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία, στόλο drones, διευρυνόμενη ναυτική παρουσία, πυραυλικό οπλοστάσιο και ενεργειακή υποδομή στη Μεσόγειο υπό ρωσική ιδιοκτησία, συνδυάζει παραδοσιακή στρατιωτική ισχύ με εργαλεία οικονομικής και νομικής πίεσης. Στην ανάλυση αυτή, το τουρκικό έδαφος φιλοξενεί και διασταυρώνεται με ιρανικά δίκτυα, οικονομικά κανάλια και «γκρίζες ζώνες» πληροφοριών, δημιουργώντας επικίνδυνες επικαλύψεις για την ισραηλινή ασφάλεια. Η εμπειρία του Ιράν και του Ιράκ του Σαντάμ, όπως σημειώνουν ισραηλινοί αναλυτές, έχει ήδη οδηγήσει το Ισραήλ σε διεύρυνση της εμβέλειάς του, πολυεπίπεδη άμυνα και ενοποίηση θεάτρων επιχειρήσεων, με αυτά τα διδάγματα να παραμένουν ενεργά, γράφουν οι Times of Israel.
Τουρκία – Ισραήλ και η μάχη για τις θάλασσες
Η στρατηγική σημασία της Τουρκίας για την ασφάλεια του Ισραήλ αποτυπώνεται ξεκάθαρα και στα ενεργειακά. Υποθαλάσσια καλώδια και αγωγοί που συνδέουν το Ισραήλ με την Ευρώπη μέσω Κύπρου και Ελλάδας διέρχονται περιοχές που η Άγκυρα αμφισβητεί ή επιδιώκει να εντάξει στον δικό της σχεδιασμό, μετατρέποντας κρίσιμες υποδομές σε πιθανούς «μοχλούς πίεσης». Αυτό έχει ήδη οδηγήσει σε στενότερη σύγκλιση Ισραήλ – Ελλάδας – Κύπρου σε επίπεδο αμυντικού σχεδιασμού, αεροναυτικών ασκήσεων και συνεργασίας πληροφοριών, με τις ισραηλινές αρχές να παρακολουθούν ως ενιαίο σύστημα τόσο την Ανατολική Μεσόγειο όσο και την Ερυθρά Θάλασσα και το Κέρας της Αφρικής.
Στο εσωτερικό ισραηλινό λεξιλόγιο σχεδιασμού, σενάρια αποσταθεροποίησης που «ξεκινούν» από τον βορρά της Κύπρου έχουν ήδη κωδικοποιηθεί κάτω από την ονομασία «Η Οργή του Ποσειδώνα», ενδεικτικό της έμφασης που δίνεται στην αντιαποτρεπτική ισχύ στη θάλασσα. Την ίδια ώρα, στην Ευρώπη, οι τουρκικές κινήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται συχνά ως αποσυνδεδεμένα επεισόδια – από την οικονομική εξάρτηση και τις συμμαχικές ισορροπίες – επιτρέποντας στην Άγκυρα να παγιώνει μια στρατηγική αμφισημία που, από ισραηλινής πλευράς, έχει ήδη μετατραπεί σε επιχειρησιακή πραγματικότητα. Για την Ιερουσαλήμ, η τουρκική ισχύς δεν είναι απλώς μια γεωπολιτική παρατήρηση, αλλά ένα πρώιμο «σήμα προειδοποίησης»· και κανένα τμήμα της δεν θεωρείται εκτός ισραηλινού επιχειρησιακού ορίζοντα.
