Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ κλιμακώνει μετωπικά την επίθεσή του στον Έλον Μασκ, κατηγορώντας τον ότι παραβιάζει τους νόμους της χώρας και «καταστρέφει την ψυχική υγεία» των εφήβων με τη λειτουργία της πλατφόρμας X. Στο επίκεντρο βρίσκεται η κυβερνητική πρόταση να απαγορευτεί η πρόσβαση στα social media για ανηλίκους κάτω των 16 ετών και να καταστούν προσωπικά υπεύθυνοι οι επικεφαλής των πλατφορμών για ρητορική μίσους.

Μιλώντας στο κοινοβούλιο, ο Σάντσεθ χαρακτήρισε τον Μασκ «δισεκατομμυριούχο που παραβιάζει διαρκώς τους ισπανικούς νόμους» και τόνισε ότι «καταστρέφει την ψυχική υγεία όχι μόνο της κοινωνίας συνολικά, αλλά και των πιο ευάλωτων, όπως οι νέοι κάτω των 16 ετών». Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση στη Μαδρίτη προωθεί ρυθμίσεις που θα περιορίζουν δραστικά τον χρόνο και τον τρόπο πρόσβασης των εφήβων στα social media, επικαλούμενη εκρηκτική αύξηση των φαινομένων διαδικτυακού εκφοβισμού, εξάρτησης και έκθεσης σε τοξικό περιεχόμενο.

Οι δηλώσεις του Σάντσεθ έγιναν απαντώντας στον ακροδεξιό ηγέτη του Vox, Σαντιάγο Αμπασκάλ, ο οποίος τον κατηγόρησε ότι «θέλει να απαγορεύσει τα social media με πρόσχημα την προστασία των ανηλίκων». Ο Ισπανός πρωθυπουργός αντέτεινε ότι δεν πρόκειται για λογοκρισία, αλλά για ένα απαραίτητο «φρένο» σε μια βιομηχανία που κερδίζει δισεκατομμύρια «παίζοντας» με την ψυχική υγεία των πολιτών και ιδιαίτερα των εφήβων, τους οποίους χαρακτήρισε «τους πιο εκτεθειμένους» στην ανεξέλεγκτη λειτουργία των πλατφορμών.

Σάντσεθ, έφηβοι και «αποτυχημένο κράτος» των social media

Ο Σάντσεθ έκανε λόγο για «αποτυχημένο κράτος» των social media, υποστηρίζοντας ότι οι πλατφόρμες λειτουργούν χωρίς πραγματικό έλεγχο, αφήνοντας να διακινείται ανενόχλητα ρητορική μίσους, παραπληροφόρηση και περιεχόμενο που βλάπτει σοβαρά την αυτοεκτίμηση και την ψυχική ισορροπία των εφήβων. Στο πλαίσιο του σχεδίου της κυβέρνησης, οι διευθύνοντες σύμβουλοι και τα στελέχη των εταιρειών θα μπορούν να διώκονται νομικά εάν δεν λαμβάνουν επαρκή μέτρα κατά του hate speech και άλλων επικίνδυνων φαινομένων στις πλατφόρμες τους.

Η κόντρα Σάντσεθ–Μασκ δεν είναι καινούρια: ο δισεκατομμυριούχος έχει επιτεθεί στον Ισπανό πρωθυπουργό για το σχέδιο απαγόρευσης πρόσβασης στα social media κάτω των 16, αλλά και για το πλάνο νομιμοποίησης περίπου 500.000 μεταναστών, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι περιορίζει την ελευθερία λόγου και αλλοιώνει τη χώρα. Από την πλευρά του, ο Σάντσεθ επιχειρεί να εμφανιστεί ως πολιτικός που συγκρούεται με τα μεγάλα τεχνολογικά συμφέροντα για να προστατεύσει τους εφήβους, προειδοποιώντας ότι το κέρδος «χτίζεται πάνω στην ψυχική υγεία» των νέων.

Σάντσεθ και έφηβοι στο επίκεντρο ευρωπαϊκής μάχης

Το ισπανικό σχέδιο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα ρυθμίσεων στην Ευρώπη, την Αυστραλία και άλλες χώρες, όπου οι κυβερνήσεις σκληραίνουν τη στάση τους απέναντι στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης με αιχμή την προστασία εφήβων και παιδιών. Στην Ισπανία, όμως, η συζήτηση παίρνει έντονα πολιτικά χαρακτηριστικά, καθώς η Δεξιά και η Άκρα Δεξιά παρουσιάζουν τις κινήσεις Σάντσεθ ως «ολοκληρωτική λογοκρισία», ενώ η κυβέρνηση αντεπιτίθεται κάνοντας λόγο για «συμμαχία εθνικιστών και δισεκατομμυριούχων» σε βάρος της νέας γενιάς, σύμφωνα με το Bloomberg.

Δεν είναι μόνο ο Μασκ που αντιδρά: ο ιδρυτής του Telegram, Πάβελ Ντουρόφ, προειδοποίησε ότι ένα πιθανό μπλοκάρισμα πρόσβασης στις πλατφόρμες θα έθετε σε κίνδυνο την ελευθερία των χρηστών στην Ισπανία και θα ισοδυναμούσε με ευθεία πράξη λογοκρισίας. Ο Σάντσεθ, ωστόσο, δείχνει αποφασισμένος να προχωρήσει, επαναλαμβάνοντας ότι «πρέπει να πάρουμε τον έλεγχο των social media» πριν η κρίση ψυχικής υγείας των εφήβων πάρει διαστάσεις «πανδημίας».