Μοιάζει πλέον με άπιαστο όνειρο να παραμείνει το ΝΑΤΟ χωρίς ρωγμές, όταν το γυαλί φαίνεται να έχει ραγίσει. Και η αναφορά σε αυτό το «όνειρο» από τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ προκάλεσε αντιδράσεις. Ο Μαρκ Ρούτε δήλωσε ευθαρσώς ότι «όποιος πιστεύει ότι η Ευρώπη μπορεί να αμυνθεί χωρίς τις ΗΠΑ θα πρέπει να συνεχίσει να ονειρεύεται». Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε την αντίδραση κυρίως των Γάλλων, όμως τι δυναμική μπορεί να έχει, όταν πλέον οι Αμερικανοί με αφορμή τη Γροιλανδία δείχνουν αποφασισμένοι να προχωρήσουν σε κινήσεις.
Ήδη έχουν ανακοινώσει τη σταδιακή κατάργηση μέχρι το 2029 της συμμετοχής των Αμερικανών σε μια σειρά από συμμαχικές δομές επί ευρωπαϊκού εδάφους. Ο σχεδιασμός είναι να λήξουν ομαλά οι τρέχουσες θητείες και στη συνέχεια να μην ανανεωθούν και μετά να καταργηθούν. Σύμφωνα με το Reuters, η κυβέρνηση Τραμπ έχει γνωστοποιήσει σε ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ότι οι ΗΠΑ θα καταργήσουν περίπου 200 θέσεις από τις δομές του ΝΑΤΟ που επιβλέπουν και σχεδιάζουν τις στρατιωτικές και πληροφοριακές επιχειρήσεις της Συμμαχίας.
Μεταξύ των οργανισμών που θα επηρεαστούν περιλαμβάνονται, σύμφωνα με τις πηγές, το Κέντρο Συγχώνευσης Πληροφοριών του ΝΑΤΟ με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο και η Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων στις Βρυξέλλες. Επίσης, περικοπές θα γίνουν στο STRIKFORNATO με έδρα την Πορτογαλία, που επιβλέπει ορισμένες ναυτικές επιχειρήσεις, καθώς και σε αρκετές άλλες παρόμοιες δομές του ΝΑΤΟ. Σε ό,τι αφορά την παρουσία των Αμερικανών σε νατοϊκές βάσεις επί ελληνικού εδάφους στη Σούδα και τη Λάρισα, αυτό μένει να αποφασιστεί αργότερα την άνοιξη, κατά την προγραμματισμένη επίσκεψη του Αμερικανού αντιπροσώπου του ΝΑΤΟ στην Αθήνα, όπως επίσης και του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, την οποία έχει ανακοινώσει η πρέσβης Κίμπερλι Γκίλφοϊλ.
Όλα αυτά – σε δεύτερο χρόνο – σημαίνουν εκ των πραγμάτων διάλυση του ΝΑΤΟ ή αποδυνάμωσή του. Πώς θα αντιδράσει σε αυτή την περίπτωση η Ευρωπαϊκή Ένωση; Για την ώρα υπάρχουν δηλώσεις και εργασίες επί χάρτου. Και σύμφωνα με ευρωπαϊκές αναλύσεις, σε αυτήν την περίπτωση η Ευρώπη θα χρειαστεί να επανακαθορίσει την άμυνά της. Τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συγκαλέσουν, ως συνήθως, έκτακτες συνόδους κορυφής για τη δημιουργία νέου συμφώνου ασφάλειας και θα επιταχύνουν απότομα τις αμυντικές δαπάνες, αναγκασμένα να ανασυγκροτήσουν γρήγορα στρατιωτική ισχύ για να αποτρέψουν εξωτερικές απειλές. Ως πρώτη συνέπεια, βέβαια, θα ήταν η περαιτέρω επιδείνωση των πολιτικών και οικονομικών σχέσεων με τις ΗΠΑ. Το αποτύπωσε, άλλωστε, εύστοχα ο Τραμπ σε τρεις φράσεις: «Κανένας άλλος πρόεδρος ή άνθρωπος δεν έχει προσφέρει περισσότερα στο ΝΑΤΟ από εμένα. Χωρίς τη δική μου παρέμβαση ο οργανισμός δεν θα υπήρχε σήμερα. Θα είχε καταλήξει στον σκουπιδοτενεκέ της ιστορίας».
Όσο για τον παράγοντα Τουρκία; Βρίσκεται στη δύσκολη θέση, καθώς από τη μία θα ήθελε να έχει εδραιώσει την ασφάλειά της μέσα σε ένα ΝΑΤΟ υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, και από την άλλη την οικονομία της μέσα σε ένα μπλοκ υπό την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αγχωτική αποδόμηση του διατλαντικού δεσμού θα εξέθετε την Τουρκία στη δυσάρεστη επιλογή να ευθυγραμμιστεί είτε πιο στενά με τις ΗΠΑ είτε με την ΕΕ, με συνέπειες είτε για την ομπρέλα ασφαλείας της είτε για τα οικονομικά της στηρίγματα. Η πρόκληση θα γίνει ακόμη πιο κρίσιμη αν η ΕΕ υιοθετήσει έναν πολύ μεγαλύτερο ρόλο για την ασφάλεια της ηπείρου, ενώ παράλληλα συνεχίσει να παραγκωνίζει την Τουρκία. Κι όμως, δεδομένης της σε μεγάλο βαθμό μη αναστρέψιμης αποδυνάμωσης της αμερικανικής δέσμευσης για την ασφάλεια, η Άγκυρα θα πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα σε τρεις πόλους: Ευρώπη, ΗΠΑ, αλλά και Ρωσία.
