Η κυβέρνηση της Γροιλανδίας ξεκαθάρισε ότι «υπό καμία συνθήκη δεν μπορεί να αποδεχθεί» την επιθυμία του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να ελέγξει το νησί. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε ότι η συμμαχία εξετάζει τρόπους για να ενισχύσει την ασφάλεια στην Αρκτική.
Ο Τραμπ επανέλαβε το ενδιαφέρον του για τη στρατηγικά σημαντική, πλούσια σε ορυκτά, περιοχή, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ θα την αποκτήσουν «με τον έναν ή τον άλλο τρόπο». Οι δηλώσεις του προκάλεσαν ανησυχία στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ, καθώς η Γροιλανδία καλύπτεται από τις προστασίες τους λόγω της σύνδεσης με τη Δανία.
Η υπουργός Εξωτερικών της Γροιλανδίας, Βίβιαν Μότσφελντ και ο Δανός ομόλογός της, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, πρόκειται να συναντηθούν με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, στην Ουάσινγκτον. Η Δανία έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει ότι η Γροιλανδία δεν είναι «προς πώληση» και ότι επιδιώκει μια διπλωματική λύση.
Γροιλανδία και ΝΑΤΟ: Στρατηγική συμμαχία
Η κυβέρνηση της Γροιλανδίας τόνισε ότι το νησί αποτελεί «μέρος του βασιλείου της Δανίας» και «μέλος του ΝΑΤΟ». Η κυβέρνηση σκοπεύει να ενισχύσει την άμυνα της «εντός του πλαισίου του ΝΑΤΟ». Η κυβερνητική συμμαχία υπογραμμίζει ότι η Γροιλανδία θα παραμείνει «για πάντα μέλος της δυτικής αμυντικής συμμαχίας», με κοινό συμφέρον όλων των μελών, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, να προστατεύσουν την περιοχή.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται τον έλεγχο της Γροιλανδίας για να ενισχύσουν την ασφάλεια στην Αρκτική απέναντι σε υποτιθέμενες απειλές από Κίνα και Ρωσία. Ο Ρούτε δήλωσε ότι το ΝΑΤΟ «εργάζεται για τα επόμενα βήματα ώστε να προστατεύσουμε συλλογικά τα συμφέροντα στην περιοχή».
Διπλωμάτες του ΝΑΤΟ ανέφεραν ότι μερικά μέλη έχουν προτείνει νέες αποστολές, ανάπτυξη εξοπλισμού ή στρατιωτικές ασκήσεις στην Αρκτική, αλλά οι συζητήσεις βρίσκονται σε αρχικό στάδιο και δεν υπάρχουν συγκεκριμένα σχέδια.
Διπλωματικές και ευρωπαϊκές αντιδράσεις
Η ΕΕ προειδοποίησε ότι η χρήση στρατιωτικής βίας από τις ΗΠΑ για την κατάληψη της Γροιλανδίας θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ, καθώς τα κράτη-μέλη θα υποχρεώνονταν να υποστηρίξουν τη Δανία σύμφωνα με το άρθρο 42.7 της Συνθήκης της ΕΕ. Το άρθρο αυτό ενεργοποιήθηκε μόνο μία φορά, μετά τις επιθέσεις στο Μπατακλάν το 2015.
Μερικοί Αμερικανοί γερουσιαστές, όπως η Λίσα Μουρκόφσκι, έκαναν σαφές ότι η κατάληψη της Γροιλανδίας «δεν θα πρέπει να βρίσκεται στη λίστα των ΗΠΑ» και σχεδιάζουν να επισκεφθούν την Κοπεγχάγη για συνομιλίες με πολιτικούς της Δανίας και της επιτροπής Γροιλανδίας.
Η Άγια Χέμνιτς, πολιτικός από τη Γροιλανδία στο δανικό κοινοβούλιο, δήλωσε ότι η συνάντηση αποτελεί «καλό νέο» και θα βοηθήσει να αποκαλυφθούν οι «πολλές λανθασμένες πληροφορίες που κυκλοφορούν» σχετικά με το νησί.
Γροιλανδία: Προτάσεις για ενσωμάτωση στην ΕΕ
Ο πρώην αντικαγκελάριος της Γερμανίας, Ρόμπερτ Χάμπεκ, πρότεινε η Γροιλανδία να προσφερθεί για ένταξη στην ΕΕ ως τρόπος προστασίας από αμερικανικό ενδιαφέρον. Σύμφωνα με τον Χάμπεκ, αυτή θα ήταν μια «πρακτική και σταδιακή πρόταση» που θα μπορούσε να επεκταθεί και στα Νησιά Φαρόε, την Ισλανδία και τη Νορβηγία.
Η Γροιλανδία αποχώρησε από την τότε Ευρωπαϊκή Κοινότητα το 1985, μετά την απόκτηση αυτοδιοίκησης από τη Δανία το 1979, αλλά η παγκόσμια γεωπολιτική έχει πλέον αλλάξει σημαντικά, τονίζουν οι ειδικοί.
Ταυτόχρονα, η Κίνα επέκρινε το ενδιαφέρον των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι η Αρκτική αφορά «τα συνολικά συμφέροντα της διεθνούς κοινότητας» και ζητώντας σεβασμό των νόμιμων δραστηριοτήτων όλων των χωρών στην περιοχή για ειρήνη και βιώσιμη ανάπτυξη.
Η υπόθεση της Γροιλανδίας δείχνει πώς η στρατηγική σημασία της Αρκτικής έχει μετατραπεί σε σημείο διεθνούς διπλωματικής έντασης, με τις ΗΠΑ, την ΕΕ, το ΝΑΤΟ, τη Δανία, τη Ρωσία και την Κίνα να παίζουν ενεργό ρόλο σε αυτό το νέο γεωπολιτικό σκηνικό.
