Ένα ή περισσότερα βεγγαλικά έβαλαν φωτιά στην οροφή του ελβετικού μπαρ «Le Constellation», μετά τα μεσάνυχτα. Έτσι το πάρτι που θα έπρεπε να είναι ένα ξέγνοιαστο και αξέχαστο γεγονός για την έλευση του 2026, μετατράπηκε σε τραγωδία όπου 47 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και περισσότεροι από 100 τραυματίστηκαν μετά από την πυρκαγιά που ξέσπασε.

Ο 30χρονος Λοράν, ένας πρώην φοιτητής της διεθνούς σχολής «Les Roches Crans-Montana International School» του Κραν Μοντανά, μίλησε στην ελβετική ιστοσελίδα Blick και στάθηκε στα σοβαρά κενά ασφαλείας της εγκατάστασης. Όπως λέει, το Constellation αποτελούσε σταθερό σημείο συνάντησης για τους φοιτητές. «Πηγαίναμε συχνά εκεί. Ήταν κάτι σαν στέκι για εμάς», αναφέρει, προσθέτοντας ότι πολλά από τα θύματα ήταν νεαροί σπουδαστές από τη σχολή του. Ο ίδιος δεν κρύβει την έκπληξή του για το γεγονός ότι δεν είχε συμβεί κάτι σοβαρό νωρίτερα. «Με εκπλήσσει που άργησε τόσο να γίνει κάτι. Οι κανόνες ασφαλείας ήταν εξαιρετικά χαλαροί. Ο κόσμος κάπνιζε μέσα, μπορούσες να κάνεις ό,τι ήθελες. Έμοιαζε σαν οι ιδιοκτήτες να κάνουν συνεχώς τα στραβά μάτια», λέει χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον Λοράν, τα μέτρα πυρασφάλειας ήταν προβληματικά ήδη από την περίοδο που φοιτούσε στη σχολή. Βρισκόταν στο Κραν Μοντανά για τις γιορτές με τη σύντροφό του, αναπολώντας τα φοιτητικά τους χρόνια, όταν η διασκέδαση μετατράπηκε σε εφιάλτη.

Η επόμενη μέρα της έκρηξης και της φονικής πυρκαγιάς στο μπαρ Le Constellation βρίσκει το Κραν Μοντανά της Ελβετίας βυθισμένο στο πένθος και τους συγγενείς θυμάτων και εγκαυματιών να ζητούν, απαντήσεις. Δεκάδες αγνοούνται, μεταξύ των οποίων είναι και μία 15χρονη Ελληνίδα.

Δύο είναι τα μεγάλα ζητούμενα. Το πρώτο είναι η ταυτοποίηση των θυμάτων. Οι ελβετικές αρχές ανακοίνωσαν ότι «περίπου 40 άνθρωποι» έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ το ιταλικό ΥΠΕΞ ανέβασε τον αριθμό των νεκρών στους 47. Παράλληλα περίπου 100 είναι οι τραυματίες, κάποιοι σε κρίσιμη κατάσταση. Οι περισσότεροι είναι ηλικίας 15 έως 25 ετών και φέρουν εγκαύματα στο 60% ή και περισσότερο του σώματος. Ως προς τις εθνικότητες των τραυματιών 14 ειναι Πολωνοί, 13 Ιταλοί – ανάμεσά τους ένα κορίτσι σε κωματώδη κατάσταση και άλλοι έξι αγνοούνται με τον αριθμό να αναμένεται να αυξηθεί – και 9 είναι Γάλλοι.

Το δεύτερο ζητούμενο αφορά τα ακριβή αίτια της πυρκαγιάς. Οι αρχές έχουν αποκλείσει κάθε ενδεχόμενο επίθεσης ή έκρηξης και εξετάζουν το σενάριο μιας εκτεταμένης φωτιάς που εξαπλώθηκε ταχύτατα, οδηγώντας σε γενικευμένη ανάφλεξη σε έναν κατάμεστο, κλειστό χώρο, από αμέλεια ή απροσεξία. Στο μικροσκόπιο βρίσκονται το υπόγειο με την ξύλινη οροφή, τα εύφλεκτα υλικά και μαρτυρίες για «κεράκια γενεθλίων» πάνω σε σαμπάνιες, ενώ ευθύνες θα αναζητηθούν και από τους Γάλλους ιδιοκτήτες του δημοφιλούς μπαρ όπου εκτυλίχθηκε η πολύνεκρη τραγωδία.

Οι δύο Ελβετοί, ο Νάθαν (19 ετών) και ο Άξελ (19 ετών), λένε ότι βρίσκονταν με φίλους στο υπόγειο του μπαρ όταν ξέσπασε ξαφνικά η φωτιά. Ο Νάθαν αφηγείται: «Μια γυναίκα καθόταν στους ώμους μιας άλλης γυναίκας. Είχε δύο μπουκάλια με μέσα βεγγαλικά». Λέει ότι τα σήκωσε τόσο ψηλά που άγγιξαν την οροφή, η οποία ξαφνικά έπιασε φωτιά. Ξαφνικά, ξέσπασε πανικός: «Όλοι ήθελαν να βγουν έξω, αλλά υπήρχε ένα σημείο συμφόρησης στις σκάλες», είπε ο Άξελ. Οι δύο κατάφεραν να ξεφύγουν σπάζοντας ένα παράθυρο με ένα τραπέζι, όπως εξήγησαν. Στη συνέχεια, η φωτιά εξαπλώθηκε ραγδαία. Προκλήθηκε μια ξαφνική και έντονη εξάπλωση της φωτιάς, που ονομάζεται «flashover». Μέσα σε λίγα λεπτά, ολόκληρο το μπαρ τυλίχτηκε στις φλόγες. Σύμφωνα με μάρτυρες, αργότερα σημειώθηκαν και εκρήξεις.

Σε βίντεο που κάνει τον γύρο του κόσμου καταγράφεται η φωτιά να εκδηλώνεται και να εξαπλώνεται γρήγορα στην οροφή, προκαλώντας πανικό στους νεαρούς θαμώνες, οι οποίοι έσπευσαν προς τις σκάλες για να διαφύγουν. Άλλα πλάνα, τα οποία κυκλοφόρησαν ευρέως στο διαδίκτυο, δείχνουν καυτά υλικά να πέφτουν από την οροφή.

Σε κάποιο από τα βίντεο, φαίνεται ένα άτομο να προσπαθεί να σβήσει τη φωτιά χρησιμοποιώντας ένα λευκό πουκάμισο, αλλά η κίνηση φαίνεται να επιδεινώνει τις φλόγες, οι οποίες συνεχίζουν να εξαπλώνονται.

Αργότερα, σε πλάνα από το εξωτερικό, καταγράφονται ουρές από ασθενοφόρα που περιμένουν και ελικόπτερα να φτάνουν για τη μεταφορά των θυμάτων σε κοντινά νοσοκομεία.

Οι ιδιοκτήτες του μπαρ

Οι ιδιοκτήτες του ελβετικού νυχτερινού κέντρου «Le Constellation», όπου ξέσπασε φονική πυρκαγιά, είναι ένα παντρεμένο ζευγάρι Γάλλων από την Κορσική γνωστό για την ισχυρή παρουσία του στον χώρο της εστίασης στην Ελβετία. Πρόκειται για τον 49χρονο Ζακ Μορέτι και τη σύζυγό του Τζέσικα Μορέτι, 40 ετών, οι οποίοι βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο σοβαρών ερωτημάτων σχετικά με το πώς η φωτιά εξαπλώθηκε τόσο γρήγορα στο υπόγειο του καταστήματός τους, μετατρέποντάς το σε παγίδα θανάτου.

Η έκρηξη σημειώθηκε περίπου στη 1:30 τα ξημερώματα τοπική ώρα στο υπόγειο του «Le Constellation», ενός δημοφιλούς χώρου διασκέδασης που βρίσκεται στο κέντρο του αλπικού θέρετρου Κραν Μοντανά. Οι φλόγες εξαπλώθηκαν με ταχύτητα σε ολόκληρο το κλαμπ, το οποίο παραδόθηκε σε μια ανεξέλεγκτη πυρκαγιά, με δεκάδες ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η Τζέσικα Μορέτι είχε σπουδάσει στο πανεπιστήμιο του Γκλάμοργκαν στην Ουαλία, στο Διεθνές Πανεπιστήμιο του Μονακό, καθώς και στη Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων του Μονπελιέ στη Γαλλία. Το ζευγάρι, που έχει έναν μικρό γιο, άνοιξε το «Le Constellation» τον Δεκέμβριο του 2015, αφού ερωτεύτηκε την περιοχή κατά τη διάρκεια μιας εβδομαδιαίας επίσκεψης διακοπών το 2011, όπως αναφέρει η Daily Mail.

Το κατάστημα διέθετε ταράτσα στον επάνω όροφο και υπόγειο κλαμπ με DJs και ζωντανή μουσική, ενώ εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο δημοφιλή νυχτερινά στέκια της πόλης, προσελκύοντας κυρίως νεαρούς και εύπορους λάτρεις των χειμερινών σπορ, καθώς και ντόπιους. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του Κραν Μοντανά, το μπαρ προσέφερε έναν «κομψό χώρο» και μια «εορταστική ατμόσφαιρα», ενώ περιγραφόταν διαδικτυακά ως «το μέρος που πρέπει να βρίσκεσαι», δημοφιλές στο διεθνές κοινό. Παράλληλα, φέρεται να ήταν από τα λίγα μπαρ στο θέρετρο που επέτρεπαν την είσοδο σε άτομα άνω των 16 ετών και όχι μόνο άνω των 18.

Η επιτυχία του «Le Constellation» επέτρεψε στον Ζακ και την Τζέσικα Μορέτι να ανοίξουν ακόμη δύο εστιατόρια στην περιοχή, αποκτώντας τη φήμη ενός εργατικού και επιτυχημένου επιχειρηματικού ζευγαριού. Ωστόσο, οι ερευνητές της πυρκαγιάς εξετάζουν πλέον εάν το υπόγειο, το οποίο διέθετε μόνο μία σχετικά στενή σκάλα ως έξοδο, αποτελούσε ουσιαστικά «μια καταστροφή που περίμενε να συμβεί». Πολλοί από τους νεκρούς εκτιμάται ότι ποδοπατήθηκαν στην προσπάθειά τους να φτάσουν στη μοναδική έξοδο, καθώς η φωτιά εξαπλωνόταν ραγδαία στον κλειστό χώρο που ήταν γεμάτος με θαμώνες της παραμονής Πρωτοχρονιάς.

Οι Αρχές διερευνούν επίσης εάν τα ξύλινα έπιπλα του υπογείου, η ξύλινη επένδυση σε ορισμένους τοίχους και το υλικό μόνωσης τύπου αφρού που φέρεται να υπήρχε στην οροφή συνέβαλαν στην εξάπλωση της φωτιάς. Μάρτυρες ανέφεραν ότι η πυρκαγιά φέρεται να ξεκίνησε από σερβιτόρα που κρατούσε ένα σπινθηριστή μέσα σε μπουκάλι, με αποτέλεσμα να αναφλεγεί υλικό στην οροφή και οι φλόγες να εξαπλωθούν γρήγορα, ενώ πανικόβλητοι θαμώνες προσπαθούσαν να διαφύγουν.

Οι Αρχές δήλωσαν ότι η φωτιά προκάλεσε «φαινόμενο flashover», οδηγώντας σε μία ή περισσότερες εκρήξεις, με αποτέλεσμα όλες οι εύφλεκτες επιφάνειες ενός χώρου να μπορούν να αναφλεγούν σχεδόν ταυτόχρονα. Αναπόφευκτα τίθενται ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο ήταν σκόπιμη η χρήση σπινθηριστών ως μέρος ενός θεατρικού τρόπου σερβιρίσματος ποτών. Παράλληλα, αναφορές κάνουν λόγο για βαθμολογία ασφαλείας μόλις 6,5 στα 10 για το κλαμπ σε ιστοσελίδα αξιολογήσεων, αν και παραμένει ασαφές πώς ακριβώς προέκυψε η συγκεκριμένη βαθμολογία.

Την ίδια ώρα, συγκλονιστικές μαρτυρίες κάνουν λόγο για γονείς που τηλεφωνούσαν σε όλα τα νοσοκομεία της περιοχής αναζητώντας τα παιδιά τους, ενώ άλλοι έψαχναν μόνοι τους στο θέρετρο. Ο 18χρονος Ραγιάν Γκιρέν δήλωσε: «Πολλοί γονείς έψαχναν τα παιδιά τους». Ένας άλλος 18χρονος, ο Αλέξις, που βρισκόταν εκτός του κλαμπ όταν είδε πρώτος τις φλόγες, ανέφερε ότι άνθρωποι μέσα προσπαθούσαν απεγνωσμένα να σπάσουν τα τζάμια. «Ήταν μια πραγματική φλόγα που έβγαινε έξω. Οι άνθρωποι έτρεχαν μέσα από αυτές τις φλόγες. Μπορούσες να δεις τις σκιές. Προσπαθούσαν να σπάσουν το γυαλί με καρέκλες», είπε.

Άλλος 18χρονος ανέφερε ότι νόμιζε πως ο μικρότερος αδελφός του βρισκόταν μέσα στο κλαμπ και προσπάθησε να σπάσει το παράθυρο για να βοηθήσει τον κόσμο να βγει, πριν μπει και ο ίδιος στον χώρο.

Συνέχισε λέγοντας ότι βρισκόταν κοντά στο μπαρ όταν άκουσε μια τεράστια έκρηξη και ενώ οι υπόλοιποι προσπαθούσαν να διαφύγουν, εκείνος μπήκε ξανά μέσα αναζητώντας τον αδελφό του. Μιλώντας στο BBC, περιέγραψε τις στιγμές τρόμου που έζησε: «Είδα ανθρώπους να καίγονται… βρήκα ανθρώπους καμένους από το κεφάλι μέχρι τα πόδια, χωρίς ρούχα πλέον… Ήταν κάτι πολύ σοκαριστικό. Πήγαινα σε αυτό το μπαρ κάθε μέρα αυτή την εβδομάδα – τη μία μέρα που δεν πήγα, κάηκε». Ευτυχώς, ο αδελφός του δεν τραυματίστηκε. Καθώς οι πυροσβέστες αναλάμβαναν δράση, ο έφηβος συνέχισε ηρωικά να βοηθά, προσφέροντας νερό και ρούχα στα θύματα.

Μια μητέρα περιέγραψε ότι τηλεφωνούσε απεγνωσμένα σε όλα τα νοσοκομεία προκειμένου να εντοπίσει τον αγνοούμενο 16χρονο γιο της, Τζιοβάνι, σημειώνοντας ωστόσο ότι μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν είχε καταφέρει να τον βρει. Άλλος μάρτυρας, ο 21χρονος Άλεξ, δήλωσε ότι βρισκόταν ακριβώς έξω από το κλαμπ όταν άρχισαν να βγαίνουν οι πρώτοι τραυματίες: «Είδα κάποιον με τα εσώρουχα, καμένο. Τότε κατάλαβα ότι σίγουρα κάτι πολύ σοβαρό είχε συμβεί». Θυμήθηκε επίσης «μια μυρωδιά αερίου, λιωμένου πλαστικού, ένα πολύ δυσάρεστο μείγμα», προσθέτοντας ότι στη συνέχεια «βγήκαν μισή ντουζίνα καμένοι άνθρωποι». Όπως είπε, «μου πάγωσε το αίμα όταν σκέφτηκα ότι πιθανώς υπήρχαν ακόμη πενήντα άνθρωποι παγιδευμένοι μέσα».

Άλλο άτομο δήλωσε στο Sky News ότι πολλοί ήταν τόσο πανικοβλημένοι, που δεν είχαν καν συνειδητοποιήσει ότι τα πρόσωπά τους είχαν υποστεί σοβαρά εγκαύματα. Ο 19χρονος Όσκαρ ανέφερε ότι τα πρόσωπα ορισμένων ανθρώπων ήταν «εντελώς κατεστραμμένα». «Υπήρχε απόλυτος πανικός. Πολλοί προσπάθησαν να τρέξουν έξω. Οι άνθρωποι χτυπούσαν τα παράθυρα, ούρλιαζαν. Ήταν σαν ταινία τρόμου», είπε, προσθέτοντας ότι «νομίζω πως τα παράθυρα ήταν πολύ χοντρά». Περιέγραψε επίσης ότι άνθρωποι έπεφταν ο ένας πάνω στον άλλον προσπαθώντας να βγουν, ενώ κάποιοι τον ρωτούσαν: «Είμαι καμένος; Το πρόσωπό μου είναι καμένο;». Όπως εκτίμησε, «η αδρεναλίνη πρέπει να τους έκανε να μην νιώθουν τίποτα, γιατί ήταν πλήρως καμένοι και δεν ένιωθαν πόνο».

Δύο Γαλλίδες, η Έμμα και η Αλμπάν, δήλωσαν σε γαλλικά μέσα ενημέρωσης ότι βρίσκονταν μέσα στο κλαμπ όταν ξέσπασε η φωτιά, η οποία, όπως πιστεύουν, ξεκίνησε αφού μια σερβιτόρα τοποθέτησε «κεράκια γενεθλίων» πάνω σε μπουκάλια σαμπάνιας. «Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, όλη η οροφή είχε τυλιχθεί στις φλόγες. Όλα ήταν φτιαγμένα από ξύλο», ανέφεραν, προσθέτοντας ότι οι φλόγες «άρχισαν να ανεβαίνουν πολύ γρήγορα». Όπως είπαν, η εκκένωση του χώρου ήταν «πολύ δύσκολη», καθώς η έξοδος διαφυγής ήταν «στενή» και οι σκάλες που οδηγούσαν έξω «ακόμη πιο στενές». Τόνισαν ότι στάθηκαν «πολύ τυχερές», καθώς περίπου «200 άτομα προσπαθούσαν να βγουν μέσα σε 30 δευτερόλεπτα από πολύ στενά σκαλιά».

Ο διοικητής της αστυνομίας του καντονιού Βαλέ, Φρεντερίκ Γκίσλερ, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία ταυτοποίησης των θυμάτων και ενημέρωσης των οικογενειών τους, σημειώνοντας ότι η τοπική κοινωνία είναι «συντετριμμένη».

Η γενική εισαγγελέας του καντονιού Βαλέ, Μπεατρίς Πιγιού, ανέφερε ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να προσδιοριστεί η αιτία της πυρκαγιάς, καθώς οι ειδικοί δεν έχουν καταφέρει να εισέλθουν στα συντρίμμια. «Σε καμία στιγμή δεν τίθεται ζήτημα οποιουδήποτε είδους επίθεσης», τόνισε.