Παρότι παραδοσιακά θεωρούνταν νόσος που αφορά κυρίως μεγαλύτερους ανθρώπους, τα δεδομένα έχουν αλλάξει και ο καρκίνος του παχέος εντέρου εμφανίζεται ολοένα και συχνότερα σε νεότερες ηλικίες.
Όταν η διάγνωση γίνει έγκαιρα και ξεκινήσει άμεσα η θεραπεία, τα ποσοστά επιβίωσης σε άτομα κάτω των 65 ετών φτάνουν περίπου το 94%. Γι’ αυτό η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων είναι καθοριστική.
Πιθανοί παράγοντες κινδύνου
Υπολογίζεται ότι τα επόμενα χρόνια περίπου το 15% όλων των περιστατικών καρκίνου παχέος εντέρου θα αφορά άτομα κάτω των 50 ετών. Παράγοντες που συνδέονται με την εμφάνισή του περιλαμβάνουν:
- Κληρονομικότητα και οικογενειακό ιστορικό
- Παράγοντες τρόπου ζωής, όπως η διατροφή και το κάπνισμα
- Περιβαλλοντικές επιδράσεις
Τα 4 πρώιμα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοείτε
Στα αρχικά στάδια, ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορεί να μην δίνει έντονα σημάδια. Ωστόσο, έρευνα του 2023, που δημοσιεύθηκε στο Journal of the National Cancer Institute (JNCI), εντόπισε τέσσερα βασικά συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν έως και δύο χρόνια πριν από τη διάγνωση σε άτομα κάτω των 50 ετών:
- Κοιλιακός πόνος
- Αιμορραγία από το ορθό
- Επίμονη διάρροια
- Σιδηροπενική αναιμία
Σύμφωνα με γαστρεντερολόγους και ογκολόγους στο Very Well Health, η ενημέρωση γύρω από αυτά τα σημάδια μπορεί να συμβάλει σε πιο έγκαιρη διάγνωση, αυξάνοντας σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχούς αντιμετώπισης.
Αναλύοντας δεδομένα από περισσότερα από 5.000 άτομα με πρώιμη εμφάνιση καρκίνου παχέος εντέρου, οι ερευνητές παρατήρησαν ένα ξεκάθαρο μοτίβο: Σχεδόν οι μισοί ασθενείς είχαν τουλάχιστον ένα από αυτά τα συμπτώματα μέσα στους τρεις μήνες πριν διαγνωστούν. Επίσης άτομα που παρουσίασαν έστω ένα από τα παραπάνω συμπτώματα μέσα σε διάστημα τριών μηνών έως δύο ετών είχαν αυξημένο κίνδυνο.
Και ο κίνδυνος αυξανόταν όσο αυξάνονταν και τα συμπτώματα:
- Ένα σύμπτωμα σχεδόν διπλασίαζε τον κίνδυνο.
- Δύο συμπτώματα αύξαναν τον κίνδυνο περισσότερο από 3,5 φορές.
- Τρία ή περισσότερα συμπτώματα αύξαναν τον κίνδυνο πάνω από 6,5 φορές.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι συμπτώματα όπως η αιμορραγία από το ορθό ή η επίμονη διάρροια πρέπει να αξιολογούνται άμεσα από γιατρό, ανεξαρτήτως ηλικίας. Τα στοιχεία δείχνουν πως ο καρκίνος του παχέος εντέρου δεν αφορά μόνο τους μεγαλύτερους σε ηλικία, όπως πολλοί πίστευαν μέχρι σήμερα.
Είναι επίσης σημαντικό να γνωρίζουμε ότι τα πρώιμα συμπτώματα του καρκίνου παχέος εντέρου δεν είναι αποκλειστικά. Μπορεί να σχετίζονται και με άλλες, πιο συχνές παθήσεις, όπως:
- Ελκώδης κολίτιδα
- Νόσος του Crohn
- Τροφική δηλητηρίαση
- Ιογενής γαστρεντερίτιδα
Προληπτικός έλεγχος: Μην τον αμελείτε
Ακριβώς επειδή δεν υπάρχει ένα σύμπτωμα που να δείχνει αποκλειστικά καρκίνο παχέος εντέρου, κάθε επίμονο ή ανησυχητικό σύμπτωμα πρέπει να διερευνάται. Ακόμη κι αν τελικά πρόκειται για κάτι πιο απλό, όπως αιμορροΐδες, είναι σημαντικό να αξιολογείται από γιατρό.
Ακόμη κι αν δεν υπάρχουν συμπτώματα, οι ειδικοί συνιστούν προληπτικό έλεγχο όταν κάποιος βρίσκεται στην κατάλληλη ηλικία ή ανήκει σε ομάδα αυξημένου κινδύνου. Όσο νωρίτερα διαγνωστεί ο καρκίνος, τόσο νωρίτερα μπορεί να ξεκινήσει η θεραπεία και τόσο πιο αποτελεσματική είναι.
Οι γενικές κατευθυντήριες οδηγίες προτείνουν τακτικό έλεγχο για τον καρκίνο παχέος εντέρου στους περισσότερους ενήλικες από την ηλικία των 45 έως 75 ετών. Σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο ή με συμπτώματα, ο έλεγχος μπορεί να χρειαστεί να ξεκινήσει νωρίτερα. Για τις ηλικίες 76 έως 85 ετών, η απόφαση λαμβάνεται σε συνεννόηση με τον γιατρό.
Ο προληπτικός έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει κολονοσκόπηση ή εναλλακτικές μεθόδους, όπως εξετάσεις κοπράνων, ανάλογα με το ατομικό ιστορικό και τους παράγοντες κινδύνου.
Το βασικό μήνυμα των γιατρών είναι απλό: αν παρατηρήσετε επίμονα συμπτώματα ή ανήκετε σε ομάδα που πρέπει να ελεγχθεί, μη το αναβάλλετε. Και μην παραβλέπετε τους προληπτικούς ελέγχους. Η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές.
