Σαν σήμερα 3 Φεβρουαρίου: 20 χρόνια από την εξαφάνιση του Άλεξ – Η βαθιά πληγή που άνοιξε τη συζήτηση για το bullying

Ο Άλεξ Μεσχισβίλι θα ήταν σήμερα 31 ετών. Συμπληρώνονται 20 χρόνια από το βράδυ που ο 11χρονος χάθηκε στη Βέροια και δεν βρέθηκε ποτέ. Μια υπόθεση που πέρασε από εξονυχιστικές έρευνες, αντιφατικές καταθέσεις και μια δικαστική κατάληξη για ανήλικους που κρίθηκαν υπεύθυνοι, χωρίς να βρεθεί το πιο κρίσιμο στοιχείο: η σορός του παιδιού.

Το χρονικό της εξαφάνισης

Ήταν 3 Φεβρουαρίου 2006, ανάμεσα στις 19:00 και 20:00, όταν ο Άλεξ φεύγει από το κλειστό γυμναστήριο της Ελιάς και, σύμφωνα με όσα καταγράφηκαν τότε, κατευθύνεται προς το πρακτορείο του ΟΠΑΠ όπου εργαζόταν ο πατριός του. Δεν φτάνει ποτέ. Η οικογένεια δηλώνει την εξαφάνιση και η πόλη αρχίζει να «χτενίζεται» από γείτονες, φίλους και Αρχές, με την αγωνία να μετατρέπεται μέσα σε ώρες σε συλλογικό σοκ.

Οι πρώτες πληροφορίες οδηγούν σε μια παρέα παιδιών που είχε βρεθεί μαζί του εκείνο το απόγευμα. Στην αρχή δηλώνουν πως δεν γνωρίζουν τίποτα. Μήνες αργότερα, μετά από νέες μαρτυρίες και συγκρίσεις άλλοθι, η υπόθεση παίρνει δραματική τροπή: οι καταθέσεις αλλάζουν και οι έρευνες στρέφονται πλέον σε ένα σενάριο θανατηφόρας επίθεσης από συνομηλίκους.

Η έρευνα, οι ανατροπές και η «χαμένη» αλήθεια

Στην πορεία της έρευνας καταγράφονται ομολογίες και στη συνέχεια ανακλήσεις. Σε μεταγενέστερο στάδιο, όπως έχει δημοσιευτεί, παιδιά που είχαν εμπλακεί υποστήριξαν ότι πιέστηκαν στις ανακρίσεις, ενώ η δικογραφία επιστρέφει για συμπληρωματική διερεύνηση καθώς τα ερωτήματα πληθαίνουν.
Μέσα από μαρτυρίες που ήρθαν στο φως, έχει καταγραφεί ο ισχυρισμός ότι «το σώμα του είχε μεταφερθεί με οικοδομικό καρότσι από το ακατοίκητο σπίτι στο τοπικό ρέμα της Μπαρμπούτας». Ακόμη κι αυτό, όμως, δεν οδήγησε σε οριστική απάντηση, αφήνοντας την υπόθεση να αιωρείται ανάμεσα στη δικαστική βεβαιότητα για την ευθύνη και στην απουσία ενός αδιαμφισβήτητου ευρήματος.

Η δικαστική κατάληξη και τα ανοιχτά ερωτήματα

Τον Φεβρουάριο του 2009, το Μονομελές Δικαστήριο Ανηλίκων στη Θεσσαλονίκη κρίνει ένοχους συνολικά πέντε ανήλικους για τις κατηγορίες της μη σκοπούμενης θανατηφόρας σωματικής βλάβης και της περιύβρισης νεκρού, επιβάλλοντας αναμορφωτικά και θεραπευτικά μέτρα μέχρι την ενηλικίωσή τους.

Παράλληλα, σε μεταγενέστερες δικαστικές εξελίξεις καταγράφεται και η καταδίκη συγγενικού προσώπου δύο ανηλίκων για υπόθαλψη εγκληματία και ψευδορκία, με τη μητέρα του Άλεξ, τη Νατέλα, να καταθέτει εκφράζοντας την αγανάκτησή της για την πολύχρονη ταλαιπωρία και τη σιωπή που, όπως έλεγε, σκέπαζε την αλήθεια.

Κι όμως, ακόμη και μετά από αυτή τη διαδρομή, το πιο οδυνηρό κομμάτι παραμένει ανοιχτό: πού βρίσκεται ο Άλεξ. Χωρίς έναν επίλογο που να επιτρέπει ένα τελευταίο αντίο, η ιστορία δεν «κλείνει» ποτέ πραγματικά, ούτε για την οικογένεια ούτε για μια κοινωνία που θυμάται το παιδί ως πρόσωπο και όχι ως φάκελο.

Το αποτύπωμα της υπόθεσης στην Ελλάδα

Η υπόθεση του Άλεξ έφερε στο προσκήνιο, με ωμό τρόπο, την παιδική βία, τον σχολικό εκφοβισμό και την περιθωριοποίηση ενός παιδιού που ήταν Γεωργιανός σε μια μικρή πόλη όπου οι «ταμπέλες» μπορούν να γίνουν καθημερινό βάρος. Σε μια εποχή που ο όρος «bullying» δεν είχε ακόμη περάσει στο λεξιλόγιο της δημόσιας συζήτησης, η ιστορία αυτή λειτούργησε σαν σκοτεινή προειδοποίηση: ότι η βία μεταξύ ανηλίκων μπορεί να ξεφύγει και να γίνει μη αναστρέψιμη τραγωδία.

Το όνομα του Άλεξ έχει μείνει ως σύμβολο μιας απώλειας που βαραίνει διπλά: ένα παιδί που χάθηκε, και μια οικογένεια που έμεινε χωρίς το δικαίωμα να πει το τελευταίο αντίο. Είκοσι χρόνια μετά, η μνήμη του επιστρέφει κάθε φορά που η κοινωνία αναμετριέται ξανά με την ανήλικη βία και με το ερώτημα που παραμένει αναπάντητο: πώς γίνεται ένα παιδί να χαθεί «δίπλα μας».

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

1830: Υπογράφονται στο Λονδίνο τα Πρωτόκολλα από τις Μεγάλες Δυνάμεις (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία), με τα οποία η Ελλάδα αναγνωρίζεται για πρώτη φορά με διεθνή πράξη ως ανεξάρτητο και πλήρως κυρίαρχο κράτος. Καθορίζονται τα αρχικά σύνορα στη γραμμή Αχελώου–Σπερχειού και προβλέπεται κληρονομική μοναρχία, με επιλογή του πρίγκιπα Λεοπόλδου του Σαξ-Κόμπουργκ ως «κυρίαρχου πρίγκιπα» (που τελικά δεν αποδέχεται τον ελληνικό θρόνο). Παράλληλο πρωτόκολλο θέτει πλαίσιο θρησκευτικής ανοχής και κατοχύρωσης της καθολικής ιεραρχίας στις υφιστάμενες Αρχιεπισκοπές και Επισκοπές, ως πρώιμη πρόβλεψη προστασίας θρησκευτικών κοινοτήτων στο νεοσύστατο κράτος.

1908: Ο Γιώργος Καλαφάτης ιδρύει τον Ποδοσφαιρικό Όμιλο Αθηνών (ΠΟΑ), ο οποίος αργότερα μετονομάστηκε σε Παναθηναϊκός Αθλητικός Όμιλος (ΠΑΟ).

1913: Στις Ηνωμένες Πολιτείες επικυρώνεται η 16η Τροπολογία, που επιτρέπει στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση να επιβάλλει φόρο εισοδήματος

1959: Σε αεροπορικό δυστύχημα κοντά στο Αϊόβα, έξω από το Clear Lake, σκοτώνονται οι πρωτοπόροι του ροκ εν ρολ, Μπάντι Χόλι, Ρίτσι Βάλενς και Τζέι Πι Ρίτσαρντσον, γνωστοί ως «The Big Bopper» («Ο Μεγάλος Μπόπερ»), και τον πιλότο Ρότζερ Πίτερσον, όταν το μικρό Beechcraft Bonanza που είχαν ναυλώσει συντρίβεται λίγο μετά την απογείωση, μέσα σε κακές καιρικές συνθήκες και νύχτα. Το γεγονός θα μείνει στην ιστορία ως «The Day the Music Died» («Η μέρα που πέθανε η μουσική»), φράση που καθιερώνεται αργότερα από τον Don McLean στο τραγούδι «American Pie», το οποίο διασκεύασε και η Μαντόνα.

1966: Το μη επανδρωμένο σοβιετικό διαστημόπλοιο Luna 9 προσεδαφίζεται στη Σελήνη. Είναι η πρώτη ομαλή προσεδάφιση στο φεγγάρι, που άνοιξε τον δρόμο για τις επανδρωμένες πτήσεις των Αμερικανών.

1969: Ο Γιάσερ Αραφάτ διορίζεται πρόεδρος της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης.

1989: Το σκάνδαλο Κοσκωτά παίρνει νέα τροπή, όταν ο προσωπικός φίλος του πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου, Γιώργος Λούβαρης, παραπέμπεται για κακούργημα.

1990: Ο Αμερικανός τζόκεϊ, Γουίλι Σουμέικερ, τρέχει στην 40.350ή και τελευταία του κούρσα, όπου τερματίζει τέταρτος στην Σάντα Ανίτα Ρέιστρακ. Στην καριέρα του έχει κερδίσει 1.100 στέικς, 8.833 νίκες σε 40.340 κούρσες με κέρδη 123.375.124 δολάρια.

1991: Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ιταλίας στην Ιταλία, που είχε ιδρυθεί από τον Αντόνιο Γκράμσι, διασπάται σε Δημοκρατικό Κόμμα της Αριστεράς και Κόμμα της Κομμουνιστικής Επανίδρυσης.

1995: Εκτοξεύεται από τη βάση Κανάβεραλ το διαστημόπλοιο Discovery με γυναίκα κυβερνήτη και έναν Ρώσο κοσμοναύτη, με προορισμό το διαστημικό σταθμό ΜΙΡ.

2006: Εξαφανίζεται ο 11χρονος Άλεξ Μεσχισβίλι στη Βέροια, από την περιοχή Ελιάς – Ανοίξεως. Η υπόθεση θα συγκλονίσει την ελληνική κοινωνία, καθώς οι έρευνες θα αποκαλύψουν ότι ο μικρός Άλεξ έπεσε θύμα δολοφονικής επίθεσης από συνομηλίκους του, σε ένα από τα πιο σοκαριστικά περιστατικά νεανικής βίας στη χώρα. Παρά τις πολύμηνες έρευνες, το σώμα του δεν θα βρεθεί ποτέ, ενώ η υπόθεση θα αναδείξει τη σκληρή πραγματικότητα του σχολικού εκφοβισμού και της βίας μεταξύ ανηλίκων.

2006: Η υπόθεση των υποκλοπών στη Vodafone παίρνει διαστάσεις θρίλερ όταν γίνεται δημόσια γνωστό ότι, με παράνομο λογισμικό σε τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό της Ericsson, είχαν τεθεί σε παρακολούθηση για μήνες πάνω από 100 κινητά υψηλόβαθμων κρατικών αξιωματούχων στην Ελλάδα, την περίοδο γύρω από τους Ολυμπιακοί Αγώνες της Αθήνας 2004. Στο επίκεντρο επανέρχεται ο μυστηριώδης θάνατος του Κώστα Τσαλικίδη, στελέχους της εταιρείας που είχε βρεθεί νεκρός την προηγούμενη χρονιά, αρχικά ως «αυτοκτονία», ενώ η σύνδεση της υπόθεσης με το σκάνδαλο απασχολεί έντονα την έρευνα και τη δημόσια συζήτηση.

2006: Αιγυπτιακό επιβατηγό πλοίο βυθίζεται στην Ερυθρά Θάλασσα, με περισσότερους από 1.000 νεκρούς, σε μία από τις φονικότερες ναυτικές τραγωδίες της Αιγύπτου.

2010: Ο Κάρολος Παπούλιας επανεκλέγεται πρόεδρος της Δημοκρατίας, με 266 ψήφους. Τον υπερψήφισαν οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, της Νέας Δημοκρατίας και του ΛΑΟΣ, ενώ «παρόντες» ψήφισαν οι βουλευτές του ΚΚΕ και του ΣΥΡΙΖΑ.

Γεννήσεις

Θάνατοι

Εορτολόγιο

Σταμάτης, Στάμος, Σταματίνα, Σταμέλα, Ματίνα, Συμεών, Συμεωνή