Ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε το Ιράν ότι «ο χρόνος τελειώνει» για τη διαπραγμάτευση μιας νέας συμφωνίας για το πυρηνικό του πρόγραμμα, μετά τη συνεχή συσσώρευση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων κοντά στη χώρα του Κόλπου.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι μια «τεράστια αρμάδα» κινείται «γρήγορα, με μεγάλη ισχύ, ενθουσιασμό και σκοπό» προς το Ιράν, αναφερόμενος σε έναν μεγάλο αμερικανικό ναυτικό στόλο.

Σε απάντηση, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας είναι έτοιμες «με το δάχτυλο στη σκανδάλη, να απαντήσουν άμεσα και δυναμικά» σε οποιαδήποτε επιθετική ενέργεια από ξηρά ή θάλασσα.

Το Ιράν επιμένει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι αποκλειστικά ειρηνικό και έχει επανειλημμένα αρνηθεί τις κατηγορίες των ΗΠΑ και των συμμάχων τους ότι επιδιώκει να αναπτύξει πυρηνικά όπλα.

Η προειδοποίηση του Τραμπ

Η τελευταία προειδοποίηση του Τραμπ ακολουθεί την υπόσχεσή του ότι η Ουάσινγκτον θα παρέμβει για να βοηθήσει όσους εμπλέκονται στη βάναυση και πρωτοφανή καταστολή των διαδηλώσεων στη χώρα νωρίτερα αυτόν τον μήνα.

Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν, σύμφωνα με το BBC, μετά από μια απότομη πτώση της αξίας του ιρανικού νομίσματος, αλλά γρήγορα εξελίχθηκαν σε μια νέα κρίση για το θεοκρατικό καθεστώς. Το Πρακτορείο Ειδήσεων Ακτιβιστών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (HRANA) με έδρα τις ΗΠΑ αναφέρει ότι έχει επιβεβαιώσει τη δολοφονία περισσότερων από 6.301 ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένων 5.925 διαδηλωτών, από τότε που ξεκίνησαν οι ταραχές στα τέλη Δεκεμβρίου. Τα τελευταία σχόλια του Τραμπ για το Ιράν φάνηκαν να εστιάζουν περισσότερο στο πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.

«Ας ελπίσουμε ότι το Ιράν θα καθίσει γρήγορα “στο τραπέζι” και θα διαπραγματευτεί μια δίκαιη και ισότιμη συμφωνία – ΟΧΙ ΠΥΡΗΝΙΚΑ ΟΠΛΑ», έγραψε στο Truth Social.

Είπε ότι η ναυτική δύναμη στον Κόλπο είναι μεγαλύτερη από εκείνη που έστειλε στη Βενεζουέλα προτού οι αμερικανικές δυνάμεις συλλάβουν τον πρώην ηγέτη της χώρας, Νικολάς Μαδούρο.

Η αρμάδα

Χρησιμοποιώντας εργαλεία ανοιχτού κώδικα, το BBC Verify κατάφερε να εντοπίσει τουλάχιστον 15 μαχητικά αεροσκάφη που έφτασαν στην αεροπορική βάση Muwaffaq της Ιορδανίας.

Υπήρξε επίσης αύξηση στον αριθμό των αεροσκαφών που φτάνουν σε βάσεις στην Ιορδανία, το Κατάρ και το Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό.

Το BBC Verify εντόπισε δεκάδες αεροπλάνα και αεροσκάφη ανεφοδιασμού που φτάνουν στη Μέση Ανατολή, ενώ μη επανδρωμένα αεροσκάφη και κατασκοπευτικά αεροπλάνα P-8 Poseidon έχουν παρατηρηθεί στον ιστότοπο παρακολούθησης FlightRadar24 να επιχειρούν κοντά στον ιρανικό εναέριο χώρο. Μια ναυτική «αρμάδα», όπως την αποκάλεσε ο Τραμπ, με επικεφαλής το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, έφτασε επίσης στη Μέση Ανατολή, όπως επιβεβαίωσε αξιωματούχος της αμερικανικής άμυνας στο BBC Verify.

Δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι τουλάχιστον δύο αμερικανικά αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων βλημάτων και τρία πλοία μάχης είναι ελλιμενισμένα στο Μπαχρέιν εδώ και αρκετούς μήνες.

Εντωμεταξύ, η Τεχεράνη έχει αναπτύξει το IRIS Shahid Bagheri -ένα πλοίο μεταφοράς drone που τέθηκε σε υπηρεσία πέρυσι- λίγο έξω από τις ιρανικές ακτές, όπως δείχνουν δορυφορικές εικόνες.

Η παραβίαση της συμφωνίας

Σύμφωνα με την πυρηνική συμφωνία του 2015 με τις παγκόσμιες δυνάμεις, το Ιράν δεν επιτρεπόταν να εμπλουτίζει ουράνιο πάνω από 3,67% καθαρότητα -το επίπεδο που απαιτείται για καύσιμα εμπορικών πυρηνικών σταθμών- και δεν του επιτρεπόταν να πραγματοποιεί κανέναν εμπλουτισμό στο εργοστάσιο του Φορντό για 15 χρόνια.

Ωστόσο, ο Τραμπ εγκατέλειψε τη συμφωνία κατά την πρώτη του θητεία το 2018, λέγοντας ότι έκανε πολύ λίγα για να σταματήσει την πορεία προς τη βόμβα, και επανέφερε τις αμερικανικές κυρώσεις, οι οποίες παρέλυσαν την ιρανική οικονομία.

Η Τεχεράνη ανταπέδωσε παραβιάζοντας όλο και περισσότερο τους περιορισμούς της συμφωνίας, ιδιαίτερα εκείνους που σχετίζονται με την παραγωγή εμπλουτισμένου ουρανίου, το οποίο χρησιμοποιείται για την κατασκευή καυσίμου αντιδραστήρων αλλά και πυρηνικών όπλων.

«Ίσως ο κ. Τραμπ μπορεί να ξεκινήσει έναν πόλεμο, αλλά δεν έχει τον έλεγχο του πώς αυτός τελειώσει»

Η τελευταία φορά που οι ΗΠΑ ανέλαβαν δράση κατά των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων ήταν τον Ιούνιο του περασμένου έτους, όταν στοχοποίησαν τρεις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου στο Ιράν: το Φορντό, τη Νατάνζ και το Ισφαχάν.

Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν τότε ότι η επιχείρηση -με την κωδική ονομασία «Midnight Hammer»- είχε καθυστερήσει σημαντικά την προοπτική κατασκευής πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη.

Ωστόσο, ο Χασάν Αμπεντίνι, αναπληρωτής πολιτικός διευθυντής της κρατικής ραδιοτηλεόρασης του Ιράν, ισχυρίστηκε ότι η χώρα «δεν υπέστη σοβαρό πλήγμα επειδή τα υλικά είχαν ήδη απομακρυνθεί» από τις εγκαταστάσεις.

Σε αντίποινα, το Ιράν εκτόξευσε πυραύλους εναντίον αμερικανικής στρατιωτικής βάσης στο Κατάρ – μια επίθεση που περιγράφηκε από τον Τραμπ ως «πολύ αδύναμη» και «αναμενόμενη».

Ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, πρόεδρος του κοινοβουλίου του Ιράν, δήλωσε σε συνέντευξή του ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη να διαπραγματευτεί με τις ΗΠΑ, αλλά μόνο εάν οι συνομιλίες είναι «ειλικρινείς».

Ωστόσο, δεν θεωρεί ότι αυτό είναι «το είδος της συζήτησης που επιδιώκει ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών· θέλει απλώς να επιβάλει τη θέλησή του στους άλλους».

«Ίσως ο κ. Τραμπ μπορεί να ξεκινήσει έναν πόλεμο, αλλά δεν έχει τον έλεγχο του πώς αυτός τελειώσει», πρόσθεσε.