Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προχώρησαν στον περιορισμό της κρατικής χρηματοδότησης για πολίτες τους που επιθυμούν να σπουδάσουν σε πανεπιστήμια του Ηνωμένου Βασιλείου, σε μια ακόμη ένδειξη της επιδείνωσης των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Η απόφαση του Άμπου Ντάμπι να αποκλείσει τα βρετανικά πανεπιστήμια από τη λίστα ιδρυμάτων που είναι επιλέξιμα για κρατικές υποτροφίες συνδέεται με τις εντάσεις που έχουν προκύψει λόγω της άρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου να θέσει εκτός νόμου την ισλαμιστική οργάνωση Μουσουλμανική Αδελφότητα.

Τον Ιούνιο, το υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης των ΗΑΕ δημοσίευσε κατάλογο πανεπιστημίων παγκοσμίως, για τα οποία θα εγκρίνονται υποτροφίες και θα πιστοποιούνται τα πτυχία, στο πλαίσιο μεταρρυθμίσεων που περιορίζουν τη χρηματοδότηση στα ιδρύματα με τις καλύτερες επιδόσεις. Στη λίστα περιλαμβάνονταν πανεπιστήμια από χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Αυστραλία, το Ισραήλ και η Γαλλία, όχι όμως και το Ηνωμένο Βασίλειο, παρά το γεγονός ότι φιλοξενεί ορισμένα από τα κορυφαία ακαδημαϊκά ιδρύματα παγκοσμίως.

Σύμφωνα με τρία πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα, ο αποκλεισμός των βρετανικών πανεπιστημίων συνδέεται με ανησυχίες των ΗΑΕ για τον κίνδυνο ισλαμιστικής ριζοσπαστικοποίησης στα πανεπιστημιακά campus του Ηνωμένου Βασιλείου. Όταν Βρετανοί αξιωματούχοι ρώτησαν για την απουσία των βρετανικών ιδρυμάτων από τη λίστα του Ιουνίου, αξιωματούχοι των ΗΑΕ απάντησαν ότι δεν επρόκειτο για «παράλειψη». «[Τα ΗΑΕ] δεν θέλουν τα παιδιά τους να ριζοσπαστικοποιηθούν στο πανεπιστήμιο», ανέφερε πρόσωπο με άμεση γνώση των συζητήσεων, προσθέτοντας ότι από βρετανικής πλευράς τονίστηκε η σημασία της ακαδημαϊκής ελευθερίας.

Κατά το ακαδημαϊκό έτος 2023-2024, 70 φοιτητές σε πανεπιστήμια του Ηνωμένου Βασιλείου, σε σύνολο σχεδόν τριών εκατομμυρίων φοιτητών ανώτατης εκπαίδευσης, αναφέρθηκαν για πιθανή παραπομπή στο κυβερνητικό πρόγραμμα αποριζοσπαστικοποίησης Prevent, λόγω ενδείξεων «ισλαμιστικής ριζοσπαστικοποίησης», αριθμός σχεδόν διπλάσιος σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Από τις λαϊκές αραβικές εξεγέρσεις του 2011, τα ΗΑΕ έχουν επιβάλει αυστηρά μέτρα κατά της εγχώριας ισλαμιστικής δραστηριότητας και έχουν παρέμβει σε περιφερειακό επίπεδο με στόχο τον περιορισμό του πολιτικού Ισλάμ. Υπό τον πρόεδρο των ΗΑΕ, Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ αλ-Ναχιάν, το Άμπου Ντάμπι αμφισβητεί εδώ και χρόνια την απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να μην απαγορεύσει τη Μουσουλμανική Αδελφότητα. Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Σερ Κιρ Στάρμερ δήλωσε πέρυσι ότι το ζήτημα τελεί υπό «στενή επανεξέταση».

Συνολική κυβερνητική ανασκόπηση του Ηνωμένου Βασιλείου το 2015 είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Μουσουλμανική Αδελφότητα δεν είχε συνδεθεί με τρομοκρατική δραστηριότητα εντός ή κατά της Βρετανίας. Παράλληλα, ο Νάιτζελ Φάρατζ, του οποίου το δεξιό λαϊκιστικό κόμμα Reform UK προηγείται στις βρετανικές δημοσκοπήσεις, έχει δεσμευτεί να απαγορεύσει τη Μουσουλμανική Αδελφότητα εάν γίνει πρωθυπουργός. Η κυβέρνηση των ΗΑΕ είχε χρηματοδοτήσει επίσκεψή του στη χώρα πέρυσι, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times.

Ακαδημαϊκός με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο υποβάθμισε τις ανησυχίες των ΗΑΕ σχετικά με την έκταση ισλαμιστικής δραστηριότητας στα βρετανικά πανεπιστήμια, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι ο πόλεμος Ισραήλ-Γάζας είχε «αποσταθεροποιητικό αντίκτυπο» στα πανεπιστημιακά campus.

Το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελούσε παραδοσιακά δημοφιλή προορισμό για τους Εμιρατινούς φοιτητές, οι οποίοι απολάμβαναν γενναιόδωρες κρατικές υποτροφίες για σπουδές στο εξωτερικό. Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα, η ομοσπονδιακή χρηματοδότηση για Εμιρατινούς που ήθελαν να ξεκινήσουν σπουδές στο Ηνωμένο Βασίλειο είχε αρχίσει να απορρίπτεται ήδη πριν από τον Ιούνιο, καθώς οι διμερείς εντάσεις αυξάνονταν. Όσοι είχαν ήδη ξεκινήσει τις σπουδές τους συνέχισαν να λαμβάνουν χρηματοδότηση.

Μπουρτζ Χαλίφα

Κατά το έτος που έληξε τον Σεπτέμβριο του 2025, 213 φοιτητές από τα ΗΑΕ έλαβαν βίζα για σπουδές σε βρετανικά πανεπιστήμια, αριθμός μειωμένος κατά 27% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος και κατά 55% σε σχέση με το έτος που έληξε τον Σεπτέμβριο του 2022.

Ο αποκλεισμός των βρετανικών πανεπιστημίων αποτελεί το τελευταίο ρήγμα στις σχέσεις των δύο χωρών. Προηγήθηκαν διαφωνίες για την απόπειρα, με στήριξη από το Άμπου Ντάμπι, εξαγοράς της εφημερίδας The Daily Telegraph τον Νοέμβριο του 2023, οι καταγγελίες για στήριξη των ΗΑΕ σε παραστρατιωτικές δυνάμεις στο Σουδάν, τις οποίες αρνούνται, καθώς και η υπόθεση της αγγλικής Premier League κατά της ποδοσφαιρικής ομάδας Μάντσεστερ Σίτι για τα οικονομικά της.

Βρετανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι δεν είναι σαφές πόσο απόλυτη είναι στην πράξη η απαγόρευση των υποτροφιών, αναφέροντας ότι γνωρίζουν περιπτώσεις στρατιωτικού προσωπικού των ΗΑΕ που εξακολουθεί να λαμβάνει χρηματοδότηση. Παράλληλα, ορισμένοι εύποροι Εμιρατινοί συνεχίζουν να στέλνουν τα παιδιά τους για σπουδές στο Ηνωμένο Βασίλειο, καλύπτοντας οι ίδιοι τα δίδακτρα. Ωστόσο, τα ΗΑΕ έχουν δηλώσει ότι δεν θα αναγνωρίζουν πτυχία από ακαδημαϊκά ιδρύματα που δεν περιλαμβάνονται στη διαπιστευμένη λίστα, γεγονός που μειώνει την αξία των πτυχίων από βρετανικά πανεπιστήμια για τους πολίτες τους.

Αξιωματούχος των ΗΑΕ αρνήθηκε να σχολιάσει τον φαινομενικό αποκλεισμό, δηλώνοντας ότι η διμερής σχέση παραμένει ισχυρή. Η αντιπαράθεση προκύπτει παρά το γεγονός ότι τα ΗΑΕ αποτελούν ολοένα και πιο δημοφιλή προορισμό για τη δημιουργία παραρτημάτων βρετανικών πανεπιστημίων, με εγκαταστάσεις στο Ντουμπάι για ιδρύματα όπως το πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ και το Πανεπιστήμιο Heriot-Watt του Εδιμβούργου. Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΑΕ και το βρετανικό υπουργείο Παιδείας δεν απάντησαν άμεσα σε αιτήματα για σχόλιο.